Mijmeringen

Magnetische nagellak

2012-02-15T07:30:00.000+01:00

Spijtig genoeg kom ik een paar dagen te laat met dit berichtje.
Het kon de mannen (en misschien ook de vrouwen?…) onder ons op een origineel en bijzonder ideetje voor een Valentijnscadeautje gebracht hebben: magnetische nagellak!
Voor een paasgeschenk dan maar?

Precies drie weken geleden had ik het hier over magnetische zeep
En nu komt de fysica ook al de make-up- en modewereld binnenstormen.
Voor alle duidelijkheid: het gaat hier inderdaad over magnetisme met als doel om de vingernageltjes opvallender en de dragers ervan misschien ook aantrekkelijker te maken. Dus niet met de bedoeling om het voor secretaressen gemakkelijker te maken om paperclips van hun bureaublad op te rapen…

Bron beeld: All Laquered Up

De magnetische nagellak heeft als bijzondere eigenschap dat hij sierlijke patronen op de nagels tovert als je hij droogt met een magneet in de buurt. Die magneet bevindt zich in het dopje van het nagellakflesje.Die patronen zijn niets anders dan de afbeelding van het magnetisch veld van de magneten die men boven de vloeistof houdt.
De vloeistof behoort tot de zogenaamde ferrofluida.
Dat zijn vloeistoffen waarin zeer fijne magnetische deeltjes rondzweven (grootteorde = nanometer = miljoenste van een millimeter).
De deeltjes bestaan meestal uit magnetiet (een oxide van ijzer) of uit ijzer zelf dat met een antiroestlaagje bedekt is.

Het patroon dat ontstaat wordt bepaald door de vorm van de magneet die in de buurt komt.
Misschien herinneren jullie zich nog wel hoe jullie leraar fysica het magnetisch veld van een staafmagneet of een hoefijzermagneet duidelijk maakte met ijzervijlsel.
De schoonheden (m/v?) die magnetische nagellak gebruiken doen eigenlijk precies hetzelfde proefje…

Als je wil weten hoe je precies met de magnetische nagellak moet tewerk gaan, moet je onderstaand filmpje maar eens bekijken:

Als ik een fiets aan het her- of afstellen ben, gebeurt het wel eens dat ik de kogellagers in de naven smeer. Ik moet dan 9 of 10 kleine metalen kogeltjes uit de cups halen. En dan is het opletten geblazen om er geen te zien wegspringen.
Ik ga eens een laagje Essence Metallics proberen, verkrijgbaar bij Kruidvat naar ‘t schijnt.
Als ik na het smeren de kogeltjes dan maar weer van mijn vingers in de cups krijg…

‘t Is Valentijn

2012-02-14T07:30:00.000+01:00

We laatst lacht, best lacht. Ook op Valentijn.

En mijn moederke had weer gelijk toen ze indertijd in haar Gents dialect zei:
”Ge keunt nie alles hèn (=hebben) in ‘t leven: veel geld en een schuun wijveke”…

Hersengymnastiek – oplossing

2012-02-13T21:30:00.000+01:00

Om de oppervlakte van het rood gearceerde deel te kunnen berekenen moet je nog weten hoe je de oppervlakte van een trapezium achterhaalt.
O = (grote basis + kleine basis) x hoogte/2 = (DF + AE) x AD/2
O = (30cm + 5cm) x 35cm = 1225 cm²
Tot vrijdag!

Wat draait hoe?

2012-02-13T07:30:00.000+01:00

We kijken met onze ogen, maar we zien met onze hersenen. Het gevolg is dat we niet altijd zien wat er in werkelijkheid is.
De maandagillusie van vandaag illustreert dit weer overduidelijk.
Ik kan de illusie omwille van copyright hier niet embedden, maar als je op onderstaand beeld klikt, kom je op een pagina terecht waar alles duidelijk wordt.
De rode sterren staan stil en de blauwe beschrijft een rotatie met constante snelheid.
Maar wat we zien is een pulserende beweging van de blauwe ster en een (lichtjes) heen en weer schudden van de centrale rode ster.

Voor de verklaring van deze bewegingsillusie moeten we bij Peter van der Helm terecht op deze website of in dit pdf-bestand.
Blijkbaar hangt de soort bewegingsillusie die we waarnemen (pulsaties, schokkende voorwaartse of achterwaartse bewegingen, versnellingen van de beweging) in sterke mate af van het contrast van de achtergrond waartegen de beweging gebeurt.
Dit wordt treffend geïllustreerd als je op het beeld hieronder klikt: je ziet de achtergrond veranderen en meteen zie je ook een andere bewegingsillusie:

Een zilveren ei

2012-02-12T07:30:00.000+01:00

Gisterenavond hebben we hier te maken gehad met een langdurige stroompanne.
Een stuk van de Romershovense Dries moest het meer dan 4 uur lang zonder elektriciteit stellen.
Op zo’n momenten voel je het langs alle kanten: "alles gaat elektrisch bij ons thuis”.
Geen licht, geen centrale verwarming, geen koffiezet, geen TV, geen internet, geen vaste telefoon, geen…
We hebben dus maar van de nood een deugd gemaakt: gezellig houtvuur en romantisch kaarslicht.
Minder romantisch maar toch goed om de honger te stillen: broodjes met een paar hard gekookte eieren die nog voorradig waren en cola in plaats van warme koffie. Geen koningsmaal weliswaar, maar we hebben er toch van genoten.

En die eieren en de brandende kaarsen brachten mij op het idee om samen met Mia nog eens een experimentje te doen.
Vooraleer jullie in de verkeerde richting gaan denken: ik heb het hier over een... fysica-experimentje dat ik indertijd mijn leerlingen ook meermaals heb laten doen: het zilveren ei.

Hoe gaat dat?
Eenvoudig, maar let toch op dat je je vingers niet verbrandt!
Hou een ei (al dan niet gekookt) in een roetende kaarsvlam en zorg er voor dat het overal goed zwart geroet is.
Roet is een vorm van koolstof die alle opvallend licht absorbeert. Er wordt dus geen licht weerkaatst en daardoor zien we het ei zwart.
Leg het zwarte ei nu voorzichtig in een kom die zó gevuld met water dat het ei helemaal onder zit.
Je zal verstomd staan: het ei ziet er plots niet meer roetzwart maar zilverkleurig uit! Min of meer spiegelend zelfs. Een zilveren ei!

Hoe kan dat nu?
Daar is chemie en fysica mee gemoeid.
Het laagje roet, is een laagje koolstof. En dat is waterafstotend (hydrofoob). Daardoor vormt zich tussen de waterafstotende laag op het ei en het water, een dun laagje van de in het water opgeloste lucht.
Licht dat via het water naar het ei gaat wordt nu door dit dunne luchtlaagje teruggekaatst. Het licht komt dus niet tot bij de koolstof en wordt dus niet geabsorbeerd. We zien het teruggekaatste licht en dat zorgt voor de zilverige spiegeling.
Probeer het maar eens zelf.

Het grote voordeel van dit leuke proefje is dat je een belangrijk attribuut, het ei, nadien nog kan opeten. Dat kan niet van alle experimenten gezegd worden.
En de moraal: zorg er voor dat je steeds kaarsen en eieren in huis heb voor het geval de stroom uitvalt…

Over Thomas Alva Edison en tattoofysica

2012-02-10T23:35:00.000+01:00

Als je tegenwoordig de bovenarmen en de soms ontblootte torso’s van voetbalspelers (en andere vedetten) op het TV-scherm ziet, merk je hoe sterk verspreid en hoe hip het blijkbaar is om je huid op alle mogelijke en onmogelijke plaatsen te laten tatoeëren.
Aan mij is dat zeker niet besteed. Ik zie niet in wat de meerwaarde is van zo’n beschreven of betekende huid. Ieder zijn goesting natuurlijk
Maar wat me wel interesseert: hoe werkt dat tatoeëren eigenlijk?

Bij mijn zoektocht kwam ik al snel bij Tattoo Archive terecht.
En daar bleek dat het prototype van de tegenwoordig gebruikte tatoeëerpen het werk is van niemand minder dan Thomas Alva Edison!
Thomas Alva Edison, de uitvinder van de gloeilamp, de fonograaf, de dictafoon en nog 1090 andere uitvindingen. En dus ook van de tatoeëerpen!

Alhoewel tatoeëren niet de oorspronkelijke bedoeling was van het toestelletje waar hij in 1877 een patent op nam. Hij had eigenlijk een soort elektrische schrijfpen in gedachte.
Daarvoor is het ding echter nooit een succes geweest. Maar om onuitwisbare inktsporen in de huid te brengen bleek zijn pen zeer geschikt.
En zoals hieronder te zien is, is het prototype van Edison nog zeer goed herkenbaar in de moderne versies:

Wat zo’n tatoeëerpen eigenlijk doet is goed vergelijkbaar met de werking van een elektrische bel.
Aan een bladveer is een lange naald bevestigd. Een onderbreker zorgt ervoor dat de elektromagneten afwisselend de bladveer aantrekken en loslaten, waardoor de naald in een zeer hoog ritme op en neer beweegt. Op die wijze worden er snel talloze gaatjes in de huid geprikt.
In tegenstelling tot wat ik dacht, wordt er dus bij het tatoeëren geen inkt onder druk in de huid gespoten!
De inkt vloeit gewoon gedoseerd over de openingetjes in de huid en wordt erin gezogen onder invloed van de capillaire kracht. Zoals een vloeipapier een druppeltje inkt opzuigt of zoals een stukje keukenrolpapier een plasje gemorste koffie opslorpt.

Tatoeëren is dus niets anders dan toegepaste fysica: de elektromagneten van Edison en de capillaire werking van de nauwe prikgaatjes.
Zou David Beckham zich daar bewust van zijn?

Hersengymnastiek

2012-02-10T07:30:00.000+01:00

Het puzzelke van deze week is super simpel.
Mijn enige bedoeling is: een beetje hersengymnastiek en een herinnering aan de meetkunde die je in de lagere school bij meester X of juffrouw Y geleerd hebt.
Ik hoop echt deze week wat meer antwoorden te ontvangen dan het wekelijks gemiddelde van 14,3.
En mocht het jullie toch niet lukken, blijf dan niet gefrustreerd achter: het is maar een spelleke…

Hier gaan we dan:
Wat is de oppervlakte van het rood gearceerde deel van het vierkant ABCD?

Laat het me weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandag om 21.30u. vind je hier het antwoord.

0°F = –17,8°C

2012-02-09T07:30:00.000+01:00

In deze koude tijden staat de thermometer meer dan ooit in de belangstelling.
Bij ons thuis hebben we in de keuken een elektronisch weerstationnetje dat
ons onder andere de kamertemperatuur aangeeft en, via een infraroodmeetsonde, de buitentemperatuur.
Buiten hebben we ook nog een maximum-minimumthermometer hangen.
Dit is een “gewone” alcoholthermometer die de hoogste en laagste temperatuur over een bepaalde periode toont.

Zoals je kan zien heeft die maximum-minimumthermometer zowel een Celsius- als een Fahrenheitschaal.
De Fahrenheitschaal is eigenlijk alleen nog maar in een aantal Engels sprekende landen in gebruik en vooral nog in de Verenigde Staten.

Maar toen ik eergisterenmorgen de laagste temperatuur ging aflezen (-10°C = +17°F) begon ik mij over die Fahrenheitschaal vragen te stellen.
Ik zag op de thermometer dat 0°F overeenkomt met –17,8°C.
Omrekenen van Celsius naar Fahrenheit en omgekeerd heb ik mijn leerlingen van het 5de jaar middelbaar jaren geleden talloze keren laten doen:
t_C = (t_F –32).5/9 en dus is 0°F volgens dit formuletje = (0 –32).5/9 °C = –17,8°C. Onze thermometer werkt dus perfect.
Maar die rare temperatuur van 0°F = –17,8°C hoe heeft men die indertijd vastgelegd?

Het nulpunt van de Celsiusschaal is vastgelegd als zijnde de temperatuur van smeltend ijs bij een luchtdruk van 1 atmosfeer ( = 1013 hectopascal = 1013 mbar). Dat is wel bij iedereen bekend.
Maar wat heeft Fahrenheit in 1724 gebruikt om zijn nulpunt vast te leggen? Dat is veel minder geweten.
Enig zoekwerk heeft mij geleerd dat Fahrenheit daar een welbepaald koudmakend mengsel voor gebruikt heeft: een mengsel van gelijke hoeveelheden ijs, water en ammoniumchloride.
Een ander bekend koudmakend mengsel is ijs + keukenzout in een 3:1-verhouding. Dit levert een temperatuur van -20°C en je kan het er dus binnen in huis serieus mee laten vriezen zoals ik hier al ooit eens heb uitgelegd.

Wat is er nu zo bijzonder aan koudmakende mengsels dat men ze gebruikt om een ijkpunt op een thermometerschaal te bepalen?
Koudmakende mengsels zijn mengsels die na een tijd een bepaalde constante evenwichtstemperatuur bereiken ongeacht de begintemperatuur die de afzonderlijke bestanddelen vóór het mengen hadden.
Het constant zijn van die evenwichtstemperatuur van zo’n koudmakend mengsel, maakt het natuurlijk zeer geschikt voor het vastleggen van een referentietemperatuur.
Fahrenheit heeft daar gebruik van gemaakt en bij de temperatuur van een mengsel van gelijke hoeveelheden ijs, water en ammoniumchloride heeft hij zijn nulstreepje geplaatst.

Brr, van 0°F = – 17,8°C, spaar ons Heer!
Maar zoals de bekende voebalfilosoof van boven de Moerdijk ooit zei: “Elk nadeel heb z’n voordeel”: hadden ze in Balk aan de Luts maar een paar dagen 0°F gehad, dan reden ze daar dit weekend de Elfstedentocht…

Tweepsmap

2012-02-08T07:30:00.000+01:00

Als je twittert (en wie doet dat niet tegenwoordig?) kan je het interessant vinden om eens te weten hoe en waar je volgers over onze aardbol verspreid zitten.
Dan komt Tweepsmap je ter hulp.
Op die site krijg je op een zoombare kaart een duidelijk beeld per land, per provincie of regio, of per stad waar die volgers wonen.
En via een knop “Tell a friend” kan je ook een conversatie met je volgers starten.

Of als je dat informatiever vind, kan je ook een lijst bekijken:

Bovenstaande kaart en lijst hoort bij mijn eigen getwitter.
En daaruit blijkt dat de grootste meerderheid van mijn volgers in de USA zitten.
Hello, how are you twitterfellows?
De wereld is dus echt erg klein geworden…

Windows Weetjes

2012-02-07T07:30:00.000+01:00

Het is tegenwoordig nogal mode om Microsoft in het verdomhoekje te duwen: het zogenaamde Microsoft bashen.
Maar ondanks alles is Windows nog altijd het meest gebruikte operating systeem op thuiscomputers.
Het kan dan ook interessant zijn om de finesses en de trucjes te kennen van Windows zelf én van de programma’s die onder Windows draaien.
WindowsWeetjes kan daar misschien bij helpen.

Op deze site zijn een massa tips en nieuwtjes te vinden over alle vroegere (Windows XP, Vista), huidige (Windows 7) en toekomstige (Windows 8) Windowsversies en de belangrijkste Windows toepassingen.

Zo heb ik (als Word 2010-gebruiker) er geleerd dat ik in Word met Invoegen / Schermafbeelding zeer snel een afbeelding van één of meer van de actieve vensters op het bureaublad, in een tekst kan inbrengen zonder dat ik een omweg moet maken via PrintScreen en Paint. Je kan het geselecteerde venster zelfs bijsnijden. Handig als je iemand via een tekst uitleg wil geven bij een programma, website,… of een onderdeel ervan.

Misschien zit er ook voor jullie in WindowsWeetjes wel iets bruikbaars?

Sisyfuspuzzel – oplossing

2012-02-06T21:30:00.000+01:00

De 1ste dag geraakt hij 300 m ver.
De tweede dag 400 m
De derde dag 500 m
De vierde dag 600m
…
We hebben hier dus weer een rij: 300, 400, 500, 600, 700, 800,..
Je kan die verder vervolledigen tot 3000.
Of je kan gebruik maken van een eenvoudig formuleke:
Als v het verschil is tussen twee opeenvolgende termen van de rij, dan is de tweede term = de eerste + v en de derde term = de eerste + 2.v en dus is de nde term = de eerste term + (n-1).v
Bij Sisyfuske is de nde term = 3000 en v = 100.
Dus 3000 = 300 + (n-1).v
Waaruit n = 28
De achtentwintigste dag is Sisyfuske eindelijk boven!

Mistig?

2012-02-06T07:30:00.000+01:00

Zie je ook die mistige spiraal en die mistige vlekken tussen de donkere spiraalarmen?
Wel die “dingen” zijn er niet! Maandag-illusie!
Voor de ongelovige Thomassen: meet maar eens de kleur op zo’n grijzige vlek.
Met de Colorblind Assistant b.v. die ik jullie vorige zondag voorgesteld heb.
Ik heb dat hierboven ook gedaan.
En wat blijkt: RGB 255 255 255. Het zuiverste wit dus.
We zien weer spoken!

Het mysterieuze Mpemba-effect

2012-02-05T07:30:00.000+01:00

We beleven op dit moment een serieuze winterprik. Met temperaturen in Romershoven tot –10°C en zelfs nog lager.
Een geschikte situatie om het Mpemba-effect eens uit te proberen.

Het Mpemba-effect is het merkwaardig verschijnsel dat warm water blijkbaar sneller bevriest dan koud water.
Het effect dankt zijn naam aan de Tanzaniaanse scholier Erasto B. Mpemba, die het in 1963 ontdekte toen hij ijscreem aan het maken was. Hij stelde tot zijn verbazing vast, dat in tegenstrijd tot alles wat hij in de fysicalessen geleerd had, warme melk sneller ijskreem leverde dan koude melk!
Ook warm water bevriest sneller dan koud water.
Hoe kan dat nu?
Om een stof af te koelen tot een bepaalde eindtemperatuur moet er warmte-energie aan onttrokken worden. En hoe hoger de begintemperatuur hoe meer warmte er moet onttrokken worden om de eindtemperatuur te bereiken. En dus hoe langer het in dezelfde omstandigheden duurt om die eindtemperatuur te bereiken.

Ook professionele natuurkundigen, die het jongetje Mpemba eerst uitlachten, stelden het verschijnsel vast.
Ze stonden voor een raadsel.
Uiteindelijk vonden ze toch een verklaring.
Het verdwijnen van opgeloste gassen en opgeloste ionen uit het warm water zou onder andere een rol spelen.
Andere factoren die bijdragen tot de verklaring kan je hier terugvinden.

Maar laten we het gewoon leuk houden op deze zondag en zelf een paar "Mpemba-proefjes" doen.

Als eerste experiment kan je eens een paar ondiepe ijsblokvormpjes even hoog vullen met koud water (5°C) en warm water (35°C).
Plaats alles zonder morsen in de diepvries en laat 10 minuten staan.
Ga dan eens kijkje nemen.
Als alles al vast zou zijn, moet je herbeginnen en minder lang wachten om een eerste keer te gaan kijken, want die tijd hangt af van de begintemperatuur van het water, de temperatuur in de diepvries en de ruimte in de diepvries.
Als alles nog vloeibaar is, dan komt het er op aan om zeer regelmatig te gaan controleren.
En ja hoor, "na enige tijd" zal je het zien: het warme water bevriest sneller dan het koude! De 13-jarige Erasto had gelijk in 1963!

Maar veel spectaculairder (als ‘t lukt…) kan je het Mpemba-effect in de vrije natuur uitproberen.
Zorg voor een beker warm water (70 à 80 °C, let op voor verbranden!) en slinger de inhoud in een welgemikte boog de lucht in: het water zal meteen verdampen en zelfs een wolk van fijne ijskristalletjes vormen.
Probeer dat met koud water en je krijgt gewoonweg... koude regen!
In onderstaand filmpje zie je de damp- en kristalvorming in de koude buitenlucht mooi gedemonstreerd:

Je bent gewaarschuwd: het moet goed vriezen om het te doen lukken…

Opdat dit zou lukken, moet het echt koud en droog vriesweer zijn.
Misschien zijn de voorspelde temperaturen voor vandaag niet laag genoeg meer.
Spijtig dan: herbegin later nog eens. Bij koudere tijden…
En besef dat ook als het niet lukt, je toch een zondag fijn amusement gehad hebt!

Wolfram Alfa Fun Facts

2012-02-04T07:30:00.000+01:00

Een beetje ontspanning voor het weekend.
Jullie kennen zonder twijfel Wolfram Alfa, de internet-antwoordmachine.
Wolfram Alpha geeft je antwoord op alle mogelijke en onmogelijke vragen op voorwaarde dat dit antwoord berekenbaar of afleidbaar is uit de gegevens die zich in de enorme databases bevinden waarover de ontwikkelaars beschikken.

En over onmogelijke of in elk geval gekke vragen gesproken.
Wolfram Alfa heeft daarvoor een speciaal Twitterkanaal @WolframFunFacts geopend waar je kan grasduinen in de zotste vragen eerst.

Weet je b.v.hoeveel keer (gemiddeld) een menselijk hart klopt tijdens (een gemiddelde) levensduur?: http://t.co/GIEgywUv
Weet je hoeveel het hoogteverschil bedraagt tussen de hoogste bergtop op aarde en het diepste punt onder water?: http://wolfr.am/z3CU6G
Weet je hoeveel keer de Chinese muur rond de omtrek van Cuba kan gelegd worden?:
http://wolfr.am/y0vvlz

Voor meer van deze leuke, gekke weetjes en misschien nuttig ter voorbereiding van één of andere familie-, vrienden-, of dorpsquiz, één adres: @WolframFunFacts.
Amuseer je!

Sisyfuspuzzel

2012-02-03T07:30:00.000+01:00

Wellicht kennen jullie het droeve verhaal uit de Griekse mythologie waarin Sisyfus, de koning van Korinthe, door Hades, de god van de onderwereld, gestraft werd. Hij moest een zware rotsblok langs een helling naar omhoog duwen. Maar telkens als de steen boven was, rolde die weer naar beneden. Sisyfus moest telkens opnieuw aan de slag. Hij is misschien nog bezig…
Een onbegonnen werk dus. Een echte sisyfusarbeid.

Het Sisyfuske van ons puzzelke van deze week heeft wel een beetje meer geluk: er komt wel een einde aan zijn werk, maar toch moet hij een tijdje zwaar labeuren.
Overdag duwt hij zijn steen 300 m verder naar boven, maar ‘s nachts rolt de steen spijtig genoeg telkens 200 m terug.
Hoeveel dagen heeft ons Sisyfuske nodig om de steen langs de 3 km lange bergweg tot boven te krijgen?

Dit puzzelke oplossen is zeker geen onbegonnen werk.
Stuur me dus uw oplossing tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandag om 21.30u. vind je hier hoeveel dagen de sukkel moest zwoegen.

Anders gaan zoeken

2012-02-02T07:30:00.000+01:00

Zoeken naar een geschikte afbeelding op internet is niet altijd eenvoudig.
Natuurlijk kan je in Google Afbeeldingen een zoekterm ingeven en dan hopen dat er iets bruikbaars te zien valt. Je kan dan eventueel nog via “Vergelijkbaar” en “Meer formaten”, verder proberen te vinden wat je zoekt. Een uniek Valentijnshartje bijvoorbeeld, voor binnenkort…

Maar als we nu eens konden zoeken op basis van een zelfgemaakte schets?
Of op basis van een afbeelding die ergens op onze harde schijf staat?
Dat kan!
Met Search by Drawing, een web-app ontwikkeld door Franz Enzenhofer.

Als je de web-applicatie opent (door b.v. op bovenstaand beeld of op deze link te klikken), krijg je de keuze om:

in het tekenveldje zelf een schets te maken. Je kan daarbij zelf de pendikte instellen en de kleuren kiezen.
Maar tekenen met de muis op een scherm? Geen nood er zijn nog andere mogelijkheden.
een tekening, afbeelding, foto, naar het tekenveld te slepen
als je een webcam hebt: een schets op papier of een voorwerp met je webcam fotograferen.

Het enige wat je dan nog te doen staat is klikken op de “Search by Drawing”-knop
En dan hopen dat Google je gading vindt.

Toch nog even zeggen dat voor het gebruik van de webcam een Flash plug-in moet geïnstalleerd zijn.
En dat het programmaatje niet werkt in Internet Explorer. Wel in Chrome en Firefox.
Beeldenzoekers hebben er dus weer een instrumentje bij.

Voor de iPadders en andere e-boekers onder ons

2012-02-01T07:30:00.000+01:00

Wie over het leuke speelgoedje beschikt dat iPad heet, weet dat je er ook kleurrijke e-boeken kan mee lezen.
Ook op de verschillende goedkopere Amazon Kindles en de Amazon Fire kan dat, maar alleen bij de Fire in kleur.
En met al die readers kan je door boeken bladeren zoals je door een gewoon boek bladert.
Bijna toch, want zo vlot gaat dat niet altijd.

Maar voor alles kan er een betere techniek ontwikkeld worden.
Het Zuid-Koreaanse KAIST Institute of Information Technology heeft onlangs op YouTube een filmpje gepubliceerd waarin ze hun nieuw “bladerconcept” laten zien.
Je kan er snel mee bladzijden omslaan, verschillende bladeren tegelijk overslaan, even terug- of vooruitbladeren terwijl je de leesbladzijde open houdt enz.
Kijk maar:

Diagonaal lezen op een e-boek reader

Voorlopig wordt dit concept nog nergens toegepast. In maart op de iPad3 misschien?
Als er dan maar niet teveel gebladerd en te weinig gelezen wordt…

Google Earth 6.2

2012-01-31T07:30:00.000+01:00

Een paar dagen geleden is er een update van Google Earth gepubliceerd.
De nieuwe versie 6.2 heeft als belangrijkste nieuwigheden: een betere weergave en een nieuwe zoekinterface.
En er is nu ook de mogelijkheid om een schermafdruk vanuit Google Earth naar vrienden en kennissen door te sturen op voorwaarde dat alle correspondenten een Google+ account hebben.
Daarmee zet Google de zoveelste stap in zijn concurrentiestrijd met Facebook.
Maar ik heb niet de indruk dat dit (voorlopig?) veel zoden aan de Google+ dijk brengt.

De verbeterde weergave is natuurlijk wel interessant.
De beelden in Google Earth zijn het resultaat van een combinatie van satelliet- en luchtfoto’s die dikwijls op verschillende data en onder verschillende omstandigheden gemaakt zijn. Daardoor vertoonde het resultaat dikwijls het uitzicht van een lappendeken.
Nieuwe renderingtechnieken hebben dit probleem grotendeels opgelost, zoals in onderstaand beeld van de Grand Canyon vóór en na de aanpassing te zien is: de lappendeken is verdwenen.

Klik op het beeld voor een grotere weergave.

Ook de nieuwe zoekinterface is een lichte verbetering.
Zo is er nu ook in Google Earth autocomplete toegepast: terwijl je de zoekterm intikt verschijnen al voorstellen voor de zoekresultaten.
En als je een routebeschrijving zoekt kan je nu kiezen tussen verplaatsing met de auto, het openbaar vervoer, per fiets of te voet. Naargelang de transportkeuze wordt de voorgestelde route automatisch aangepast.
Ik heb wel gemerkt dat de verplaatsing per fiets niet overal resultaat geeft en dat de wandelwegen niet altijd de best mogelijke zijn: om van Romershoven naar Bilzen te wandelen, laat Google Earth je bijvoorbeeld een paar kilometer op een fietspad parallel met de autosnelweg E313 lopen!
Aangenaam is anders.Voor verdere verbetering vatbaar dus.
In Google Earth 6.3 misschien?

Klik op het beeld voor een grotere weergave.

Dassenpuzzel – oplossing

2012-01-30T21:30:00.000+01:00

Mijnheer Bruin kan geen bruine das dragen aangezien de kleur van de das niet overeenkomt met de achternaam.
Mijnheer Bruin kan ook geen groene das dragen, want de heer die de groene das draagt had net de opmerking over de dassenkleur en de achternamen gemaakt.
Dus: mijnheer Bruin draagt een zwarte das.
Bijgevolg moeten de overblijvende dassen gedragen worden door de heren Groen en Zwart.
En dus: mijnheer Zwart draagt de groene das en mijnheer Groen draagt de bruine das.
Opgelost.
Tot vrijdag!

Een verblindende illusie

2012-01-30T07:30:00.000+01:00

Moet je ook bijna je zonnebril bovenhalen als je naar het midden van A kijkt?
Nochtans is het wit in het centrum van de “bloem” niet witter of helderder dan elders op deze pagina.
Als bewijs heb ik de bloemblaadjes eens “losgeplukt” en omgedraaid: in B is de helderheidsillusie helemaal verdwenen!
Maar in C zie je ze weer in volle glorie opduiken, nog straffer dan in A vind ik.
Want ook dáár zijn de flitsende middens eigenlijk niet witter dan de rest!

Dat onze hersenen ons hier weer een spookbeeld opsolferen is duidelijk.
Psychologen spreken zelfs van een “photopic visual phantom illusion”.
De illusie is zelfs zó sterk dat bij het waarnemen ervan de oogpupil samentrekt alhoewel er geen extra licht vanuit de schijnbaar helderder plaatsen in onze ogen terecht komt.
Zeer recent (vorige week – 23 januari!) werden onderzoeksresultaten daaromtrent gepubliceerd in Proceedings of the National Academy of the United States of America (PNAS)
Straffe kost nietwaar!

Kleur herkennen

2012-01-29T07:30:00.000+01:00

Wie websites maakt, een blog bijhoudt, of foto’s bewerkt, heeft er regelmatig behoefte aan om de juiste kleur van “een plekje” op het scherm te kennen.
Er bestaan nogal wat “colorpickers” die daar een oplossing voor bieden, maar onlangs vond ik er een nieuwe, met de merkwaardige naam Colorblind Assistant.
De maker van het minuscule programaatje heeft die naam gekozen omdat Colorblind Assistant niet alleen de kleurcodes aangeeft, maar ook de naam van de kleur.
Maar wie zoals ik (lichtjes) kleurenblind is, weet dat je met dat kwaaltje niets hebt aan de naam van een kleur. Het probleem van kleurenblindheid zit hem in het feit dat je bepaalde kleuren niet van elkaar kan onderscheiden.
Zo heb ik het (zeer) moeilijk om groene en bruine tinten uit elkaar te houden.
Het gebeurt mij dan ook regelmatig dat ik met een groene pull op het appel verschijn als Mia gezegd heeft: “Doe je bruine pull maar aan”.

Maar ondanks de slecht gekozen naam is Colorblind Assistant toch een interessant programmaatje.
Het neemt bijna geen geheugenruimte in beslag.
Het toont je op allerlei manieren welke kleur zich waar ook op je computerscherm onder de cursor bevindt:
- de naam van de kleur (in ‘t Engels). Leuk, maar niet zo nuttig vind ik
- de RGB-code
- de HTML-code
- staafgrafieken van de RGB-waarden, de helderheid en de verzadiging
Er is ook een zoomvenstertje, zodat je de cursor zeer precies kan positioneren op het schermplekje waarvan je de kleur wil kennen. Dat is iets wat niet dikwijls bij andere kleurpikkers mogelijk is.
Je kan ook “toggelen” of het programma al dan niet altijd op de voorgrond blijft.
Gezien de kleine afmetingen van het programmavenstertje (192x128 pixels) zit het meestal niet in de weg en is de keuze voor “on top” voor de hand liggend.
Handig ding vind ik. Misschien hebben jullie er ook wat aan?

Onder de microscoop

2012-01-28T07:30:00.000+01:00

Het internet geeft ons toegang tot informatie die tot vóór enkele jaren alleen maar was weggelegd voor de “happy few”.
Een mooi voorbeeld daarvan is “Under the microscope”, een gloednieuw YouTube-kanaal van de University Of Cambridge

“Under the Microscope” is een verzameling video’s die ons fantastische close-up beelden toont zowel van objecten uit de natuur als van objecten door de mens gemaakt.
Gedurende de volgenden maanden zal er elke maandag en donderdag zo’n nieuwe video gepubliceerd worden.
Op dit ogenblik zijn er al drie te bekijken.
Bij elke video wordt er ook (in het Engels) commentaar en verduidelijking gegeven.
En op de YouTube-pagina kan je de gesproken commentaar ook uitgeprint terugvinden, voor zien van links die je toelaten om verder op het onderwerp in te gaan.
Echt de moeite waard.
Zet “Under the Microscope” dus maar bij je favorieten en ga regelmatig een kijkje nemen.

Als voorbeeld embed ik hier het filmpje over de ontwikkeling van een muisembryo.
Volgens dr. Erica Watson, die de commentaar levert, kan de studie van de groei van een muisembryo belangrijke informatie opleveren over de ontwikkeling van een menselijk embryo en van de problemen die zich daarbij kunnen voordoen.

De ontwikkeling van een muisembryo duurt slechts 3 weken

Dassenpuzzel

2012-01-27T07:30:00.000+01:00

Drie deftige heren, mijnheer Groen, mijnheer Zwart en mijnheer Bruin zitten samen aan tafel.
Eén draagt een groene das, een ander een zwarte en de derde een bruine.
”Valt het jullie op” zegt de heer die de groene das draagt, “dat de kleur van onze dassen bij niemand van ons drie overeenkomt met zijn achternaam.”
”Verdorie, je hebt gelijk!” zegt mijnheer Bruin.
Wat is de kleur van de das van mijnheer Groen, mijnheer Bruin en mijnheer Zwart?

Laat het me weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandag om 21.30u. beken ik hier kleur.

Drup,…drup,…drup,…

2012-01-26T07:30:00.000+01:00

Sommige dingen zijn niet wat ze lijken. En dan heb ik het vandaag niet over illusies. Dat is voorbehouden voor de maandagen. Neen ik heb over de “gedaante” (aggregatietoestand is het geleerde woord) waarin sommige stoffen zich aan ons voordoen.
Glas is er zo één.
We ervaren glas als een vaste stof, maar eigenlijk heeft glas bij kamertemperatuur inwendig niet de structuur van een echte vaste stof. Die structuur lijkt veeleer op die van een vloeistof. Sommigen noemen glas daarom een onderkoelde vloeistof die zo dik vloeibaar is dat we ze als vast ervaren.

Bitumen, pitch is er ook zo’n rare stof.

Pitch ziet er duidelijk vast uit. Het is zelfs bros: je kan het met een hamer gemakkelijk in brokken slaan.
Maar pitch is geen vaste stof. Het is een echte vloeistof. Maar dan een vloeistof die zó dik stroperig (viskeus) is dat we ze als vast ervaren.

Om aan te tonen de pitch een vloeistof is, werd in 1927 een experiment opgestart dat nu nog altijd loopt. Het is zonder twijfel het langst lopende experiment ooit!
Prof. Thomas Parnell van de Universiteit van Queensland in Brisbane, Australië smolt een hoeveelheid pitch en goot de smelt in een afgesloten trechter.
Hij liet het goedje drie jaar afkoelen en in 1930 opende hij de trechtersteel.
En dan werd het wachten tot de eerste druppel viel. Als de professor gelijk had tenminste…
En ja hoor: in december 1938 was het zover! In februari 1947 kwam nummer twee.

De prof had gelijk: pitch, bitumen was geen vaste stof maar een erg viskeuze vloeistof.
Intussen waren de studenten waar Parnell het experiment voor had opgestart al lang afgestudeerd. En Parnell zelf stierf in 1948, lang voor de derde druppel viel (1954).

Maar de pitch, hij drupte en drupt nog voort, mooi afgeschermd onder een glazen stolp.
Op 28 november 2000 is de achtste druppel in het glas terecht gekomen.
Dit is de voorlopig laatste in de rij.

Wil je de geboorte van de negende druppel life meemaken?
Ga dan regelmatig eens een kijkje nemen op de webpagina van de Queensland University waar je alle informatie over dit wel zeer merkwaardig proefje kan vinden en waar een webcam je toont wanneer het zover zal zijn.
Maar heb geduld: het kan nog een paar jaar duren…

Magnetische zeep

2012-01-25T07:30:00.000+01:00

Zepen en detergenten in het algemeen, zijn stoffen waarvan de moleculen een waterminnende kop en een watervijandige staart bezitten:

Door die bijzondere structuur zijn detergenten in staat om (onder andere) vet-en olielagen die op water drijven, op te lossen. Ze omringen daarvoor de miljarden minuscule oliedruppeltjes met een laagje waarbij ze met hun watervijandige staart in de oliedruppeltjes zitten en met hun waterminnend kopje in het water:

Je merkt dat de negatief geladen waterminnende kopjes zo’n oliebolletje aan de buitenkant een behoorlijk grote negatieve lading geven. Daardoor stoten de bolletjes elkaar onderling af: de olie lost op in het water. Echt oplossen is dat eigenlijk niet, maar de druppeltjes klitten in elk geval niet meer aan elkaar.
Prachtig als je bijvoorbeeld met een detergentsopje een mayonaisevlek op je das of je bloes losweekt: de opgeloste oliedruppeltjes kunnen met het spoelwater weggespoeld worden.
Maar daar kan je vragen bijstellen: wat gebeurt er verder met dat detergentrijk afvalwater?
Die vraag wordt nog urgenter als bijvoorbeeld massale hoeveelheden detergenten gebruikt worden bij olierampen om de dikke lagen olie op het wateroppervlak af te breken.
De detergenten blijven in het zeewater en beïnvloeden op termijn de aanwezige dieren en planten.

Scheikundigen van de universiteit van Bristol, onder leiding van prof. Julian Eastoe, lieten vorige vrijdag (20 januari) in Angewandte Chemie weten dat ze wellicht de oplossing voor dit vervuilings- en ecologisch probleem gevonden hebben.
Ze zijn er in geslaagd om ijzeratomen in de detergentmoleculen in te bouwen.
Daardoor worden de detergentmoleculen magnetisch.
De oliedeeltjes met de magnetische detergentlaag errond en ook het overtollige detergent, kan daardoor met magnetische velden gestuurd worden en uit het water verwijderd worden.
Het ei van Columbus: de olielaag afgebroken en het afbraakmateriaal met “een geschikt trekijzer” uit het water gehaald.
We zijn er weer een beetje op vooruit gegaan!

Yosemite forever

2012-01-24T07:30:00.000+01:00

1977 is voor mij een jaar zoals geen ander.
Ik was toen op reis in de VS.
Mia ook.
En van het één is toen het ander gekomen.
Een goed jaar later was ik een Oost-Vlamingen in Limburg…
Ik heb er nog geen moment spijt van gehad.

Mia was natuurlijk het meest memorabele en het altijd blijvende aan die VS-reis.
Maar ook New York, Washington, Las Vegas, De Grand Canyon, Los Angelas, San Francisco,…
waren indrukwekkend.
En zeker Yosimite, het Californische nationaal park, dompelde ons onder in een ongerepte, overweldigende natuur. Een welgekomen en verkwikkend rustpunt op onze drukke rondreis.
We logeerden er in kleine houten paviljoentjes (lodges) omgeven door groen en stilte en rondhuppelende squirrels.

35 jaar geleden, maar toch nog bijna alsof het gisteren was.
Het kwam weer allemaal terug toen ik een paar dagen geleden op internet een schitterend time-lapse filmpje vond over één van de schitterendste stukjes natuur op aarde.
Geniet mee in HD en full-screen.
Kon ik de klok nog maar eens 35 jaar terugdraaien en het samen met Mia opnieuw eens in ‘t echt beleven…

Een rijenpuzzel – oplossing

2012-01-23T21:30:00.000+01:00

Een getal dat deelbaar is door 2, 3, 4, 5, 6 en 7 is natuurlijk
2 x 3 x 4 x 5 x 6 x 7.
Maar we kunnen hierin 4 vervangen door 2 x 2 en dus is ook
2 x 2 x 3 x 5 x 6 x 7 deelbaar door 2, 3, 4, 5, 6 en 7.
Ook 6 kunnen we vervangen door 2 x 3 en dus is ook
2 x 3 x 2 x 5 x 7 = 6 x 70 = 420 is deelbaar door 2, 3, 4, 5, 6 en 7.
Wat eigenlijk gedaan hebben is het kleinste gemeen veelvoud (KGV) zoeken van 2, 3, 4, 5, 6 en 7.
420 is dus dat KGV en dus kleinste getal dat door 2, 3, 4, 5, 6 en 7 deelbaar is.
421 zal dus bij deling door 2, 3, 4, 5, 6 en 7 steeds een rest van 1 geven.
Maar 421 is geen element van onze rij want het is geen kwadraat.
Het gevraagde element moet dus het eerstvolgende veelvoud van 420 zijn met daarbij 1 opgeteld, dat een kwadraat is.
2 x 420 + 1 = 841 = 29²
Dus 841 is het gezochte getal!

Voortdurend naar rechts?

2012-01-23T07:30:00.000+01:00

Start onderstaand filmpje en fixeer het zwarte puntje links.
Vanuit je ooghoek zal je de combinatie van de 5 vlekken aan de rechterkant voortdurend zien opschuiven naar rechts alhoewel dit helemaal niet gebeurt! Dat merk je goed als je de 5-vlekken-combinatie zelf fixeert: de set beweegt uiteindelijk enkel op en neer.

Maar als je de 5 vlekken goed bekijkt zie je dat in er elk vlek een soort horizontale beweging zit: een horizontale wisseling van een zwart-wit patroon.
Deze zwart-wit wisseling treedt simultaan op in elk van de 5 vlekken.
Bij niet fixeren van de 5 vlekken, wordt in onze hersenen het signaal afkomstig van de globale op-en-neer beweging van de set, overtroffen door het signaal van de lokale horizontale beweging in de vlekken. We zien de set horizontaal bewegen.

Wil je meer uitleg bij deze merkwaardige illusie, dan kan je dit pdf-bestand eens lezen.

Drift is hier een illusie

Chocoladechemie in Zichen-Zussen-Bolder

2012-01-22T07:30:00.000+01:00

Mia en ik zijn gisterennamiddag samen met een plezierige groep Romelaren op uitstap geweest naar Zichen-Zussen-Bolder.
En wat je daar niet onmiddellijk zou verwachten, heeft mij aangenaam verrast: een ambachtelijke chocolaterie, met de verlokkelijke naam Holle Bolle.

Tijdens de demonstratie van de verwerking van chocolade tot pralines en andere lekkere “voorwerpen”, kwamen de chemie en de fysica weer van achter het hoekje piepen.
Onze vriendelijke demonstratrice liet ons weten dat gesmolten chocolade niet gemakkelijk weer mooi hard te krijgen is. Afkoelen in de ijskast helpt niet. Wat wel helpt: toevoegen van een hoeveelheid vaste harde chocolade.
Waarom werkt dit?

Chocolade smelt rond 35°C. Chocolade stolt dus ook rond 35°C.
Aangezien chocolade geen zuivere stof is, maar een mengsel van o.a. cacaopoeder, cacaoboter en suikers, is er geen scherp smelt- en stolpunt, maar een smelt- en stoltraject dat afhangt van de samenstelling.
Als je chocolade afkoelt onder zijn stolpunt, krijg je een onderkoelde vloeistof. D.w.z. dat de chocolade (dik)vloeibaar blijft bij temperaturen waarbij hij al lang vast zou moeten zijn.
Zo’n beetje als onderkoeld regenwater als het ijzelt: het regenwater heeft een temperatuur beneden 0°C en toch blijft het vloeibaar. Pas als het tegen de grond smakt wordt het vast en krijgen we een gladde ijslaag.

Dat gesmolten chocolade zich bij temperaturen beneden zijn stolpunt als een onderkoelde vloeistof gedraagt, heeft te maken met de vetmoleculen van de cacaoboter in de chocolade.
Die vetmoleculen laten zich niet gemakkelijk in het geordend patroon rangschikken. Ze blijven ongeordend door elkaar liggen. Een ongeordende verzameling moleculen is typisch voor een vloeistof.

De truuk om die ongeordende massa toch te ordenen tot mooie vaste chocolade: toevoegen van een beetje chocolade die al vast kristalvormig is. Zo breng je kristalkiemen aan waarop de ongeordende moleculen zich verder gaan ordenen: de kristallen groeien en het bruine goedje wordt weer helemaal mooi vast. Probleem opgelost!

Dat was dus een beetje chocoladechemie en –fysica in Zichen-Zussen-Bolder.
Maar het was vooral lekkere chocolade. Ga zelf maar eens kijken en proeven bij Holle Bolle.

Snowboarding

2012-01-21T07:30:00.000+01:00

Het uitkraaien van plezier, is hier wel heel letterlijk te nemen!

Daar gaat ie weer!

Een rijenpuzzel

2012-01-20T07:30:00.000+01:00

Misschien herinneren jullie zich nog uit de lessen rekenkunde van het secundair onderwijs wat in de wiskunde een rij is?
Alhoewel ik geen wiskundige ben en mij dus op glad ijs waag, denk ik dat een rij een opeenvolging van elementen is, een geordende verzameling van die elementen.
Een getallenrij b.v. 0, 1, 2, 3, 4, 5, …
Dit is de rij van de natuurlijke getallen
En ook dit is een getallenrij:

Voor sommige rijen zoals de rij van de natuurlijke getallen en de rij hierboven bestaat de mogelijkheid om een element uit die rij te bepalen aan de hand van zijn positie in de rij.
x_n = n-1 voor de rij van de natuurlijke getallen. Het 4de element is 4-1 =3
x_n = 1 + 2 . (n - 1) voor de rij met de gekleurde cijfers. Het 4de element is 1+2.3 = 7

Het puzzelke van vandaag gaat over de rij van de kwadraten die groter zijn dan 1.
Dus over: 4, 9, 16, 25, 36, .....
Kan je met laten weten wat het kleinste getal uit deze rij is dat bij deling door 2, door 3, door 4, door 5, door 6 en door 7 telkens 1 als rest heeft?

Laat het me weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandag om 21.30u. vervolledig ik hier de rij.

Diamanten komen van zeer diep. En wel zeer snel.

2012-01-19T07:30:00.000+01:00

Diamant is inhoudelijk niets anders dan ordinaire koolstof (C). Dezelfde samenstelling dus als grafiet en als het hoofdbestanddeel van steenkool en houtskool.
En toch is diamant keihard en is grafiet zo zacht dat we het als smeermiddel gebruiken.
Het opvallend verschil is een gewoon een gevolg van de verschillende wijze waarmee de koolstofatomen aan elkaar gebonden zijn.
Dat verschil wordt duidelijk in de volgende figuur:

Zoals je ziet zijn de C-atomen in diamant onderling zeer sterk verbonden tot een uitzonderlijk stevig driedimensionaal netwerk dat vrijwel niet stuk te krijgen is: diamant is het hardste natuurlijk materiaal.
In de grafietstructuur daarentegen zien we dat de C-atomen in lagen voorkomen die los boven elkaar liggen. Die lagen kunnen t.o.v. elkaar gemakkelijk verschuiven. Daardoor krijgt grafiet een smerende werking en kunnen met met een potlood gemakkelijk laagjes grafiet van de stift op ons papier wrijven.

Hoe kan koolstof in twee zo’n totaal verschillende gedaanten voorkomen?
Dit heeft alles te maken met de omstandigheden waarin de koolstof zich bevindt.
Alleen bij de zeer hoge drukken (45 tot 60 kbar) en bij de zeer hoge temperaturen (1500 tot 1800 °C), die heersen op 120 tot 300 km diep in de aarde, kunnen de C-atomen tot diamant op elkaar geperst worden.
Maar hoe komt die diamant van zo diep dan tot bijna aan de aardoppervlakte terecht?
Want in Namibië en Zuid-Afrika wordt diamant gedolven in zandlagen op enkele meters onder het oppervlak en vóór de kusten van Lüderitz wordt zelfs op diamant gevist!

De diamant moet dus op één of andere wijze naar het oppervlak gebracht worden.
Laboratoriumtesten wijzen zelfs uit dat dit snel moet gebeuren zoniet zou de structuur bij de hoge temperaturen onstabiel worden en uiteenvallen.
Een groep onderzoekers van de University of British Columbia in Vancouver, onder leiding van vulkanoloog prof. Kelly Russell, heeft een oplossing voor dit raadsel gepubliceerd in Nature.

Carbonaatrijke gesteenten bevatten veel opgelost koolstofdioxidegas (CO₂).
In silicaatrijke gesteenten is koolstofdioxidegas veel minder oplosbaar.
In de diepe aardlagen waar diamant gevormd wordt, komen gesmolten carbonaatgesteenten in contact met hoger gelegen gesmolten silicaatgesteenten.
Door de reactie tussen beide komt de opgeloste CO₂ grotendeels vrij en het mengsel (diamanthoudend magma) wordt daardoor naar omhoog gedreven met een hoge snelheid. De diamanten worden meegesleurd.
Uit de experimenten van de onderzoekers blijkt dat die snelheid tot 14km/h kan bedragen. Dit betekent dat het magma met de diamanten in 3 à 8 uur van een diepte van 120km naar het aardoppervlak kan gebracht worden. Voldoende snel om de diamanten intact te houden.
Aan het oppervlak stolt het magma tot het bekende kimberliet.

Het zo verdoemde gas CO₂ zorgt er dus voor dat de koolstofkristallen, waar handige vaklui fonkelende steentjes uit slijpen, zeer snel van zeer diep naar boven komen.
”Diamants are a girls best friend”. CO₂ zou het dus ook een beetje moeten zijn.

Twittergeluk

2012-01-18T07:30:00.000+01:00

Ik twitter elke dag.
Maar ik twitter eigenlijk passief.
Wat er gebeurt: de titel van mijn dagelijks blogberichtje wordt doorgestuurd naar mijn twitteraccount. En wie mijn dagelijkse tweet daar leest kan, als hij/zij dat wenst, doorklikken naar Mijmeringen.
Je mag dat gerust oneigenlijk twitteren noemen.
Echte twitteraars luchten in realtime hun mening of geven hun commentaar op een bepaald gebeuren in een kernachtige boodschap van maximum 140 tekens.

Ik ben nog op een andere wijze twitterpassief: ik lees dagelijks honderden twitterboodschappen die verschijnen in de 10 twitterlijsten waarin de 321 twitteraars die ik volg hun tweets “lossen”.
Maar ik doe dat zonder op de tweets te reageren. Ik ben dus een vege passieve lurker.
Zelf heb ik ocharme 89 volgers en zit ik in 3 lijsten…
Tot daar mijn twittercurriculum.

Nu zijn er wetenschappers van de University of Vermont, die het geluk van twitteraars hebben proberen af te leiden uit de inhoud van hun tweets.
Aan mij zullen ze dus niet veel gehad hebben.
Maar materiaal is er genoeg als je weet dat er dagelijks meer dan 65 miljoen tweets het net rondgestuurd worden.
Ze onderzochten over een periode van bijna 3 jaar 4,6 miljard (!) berichten met software die blijkbaar in staat is om op basis van de inhoud en het verwoorden van de tweets, een gelukscore toe te kennen aan de twitteraars.

En wat blijkt? Ik vat hier het voornaamste samen:
- het geluk van de twitteraars neemt toe van januari tot april. Nadien gaat het bergaf met vooral een diep dal in het midden van het jaar. Naar het einde van het jaar toe wordt er weer gelukkiger getweet, maar in januari zakt de gelukspudding weer helemaal in elkaar.
De onderzoekers stellen ook vast dat er algemeen in de loop van de bestudeerde 3 jaar een opvallende vermindering van het algemeen geluksgevoel waarneembaar is.
- twitteraars zijn gelukkigst in het weekend. Maar dat zal ook wel voor niet-twitteraars het geval zijn zeker?
- ‘s morgens zijn twitteraars gelukkiger dan ‘s avonds.

Als jullie zelf de volledige studie zouden willen lezen: die is te vinden in het wetenschappelijk online tijdschrift PLoS One.
Maar let op!
Het werk werd verricht door een natuurkundige, een informaticus en specialist in complexe systemen.
Zorg dus dat uitdrukkingen zoals

je niet ongelukkig maken. Ook niet als je niet twittert.

Amerika op zijn best: apps voor apen!

2012-01-17T07:30:00.000+01:00

Heb je nog geen iPad?
Dan wordt het toch stilaan tijd om daar iets aan te doen. Zoniet word je binnenkort onherroepelijk voorbijgestreefd door…onze evolutionaire voorlopers.
Orangutan Outreach een Amerikaanse organisatie die zich het zielig lot van oerang-oetans in gevangenschap aantrekt, heeft er niet beter op gevonden dan onze verre familieleden met het dure speelgoedje te vermeien!

De apen en aapjes krijgen het kleinood nog wel niet zelf in handen, want zo sterk is zo’n tabletje niet. Maar ze mogen er door de tralies heen naar hartenlust mee spelen: videootjes kijken, schilderen met het apenvingertje, apenspellekes spelen enz.
Kortom bijna alles wat ook wij mensen met zo’n iPad kunnen doen…

Wellicht hopen onze Amerikaanse vrienden dat er binnenkort op iTunes aangepaste apen-apps beschikbaar zullen komen, want ze zijn een project gestart met de duidelijke naam “Apps for Apes”. En in het internetjargon van vandaag de dag wordt dat dan natuurlijk: A4A

Je kan de leuke beestjes hieronder met het leuke dingetje aan het werk zien.
En wie binnenkort zijn iPad1 of iPad2 omruilt voor een nog blitsere iPad3, weet waar hij/zij met het afdankertje heen kan: Orangutan Outreach zal je eeuwig dankbaar zijn.
En de aapjes ook.
Misschien leren ze binnenkort wel echt schrijven op zo’n ding.
”Laat me vrij” bijvoorbeeld…

Tantes-klok-puzzel - oplossing

2012-01-16T21:30:00.000+01:00

Hoeveel keer tantes klok sloeg in een periode van 12 uur is niet moeilijk uit te tellen.
In een tijdspanne van 12 uur zitten er 12 halve uren.
Dat zijn dus 12 slagen.
En het aantal “uurslagen” in die periode is gewoon de som van
1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 + 10 + 11 + 12.
Alhoewel dit sommetje snel te berekenen valt, wil ik er jullie toch aan herinneren dat voor de som van zo’n rekenkundige reeks een interessante formule bestaat:
S = n.(n+1) / 2 waarin n = de laatste term in de reeks.
Dus hier is S = 12*13/2 = 78
Het totaal aantal slagen van tantes klok over een periode van 12 uren bedroeg dus 78+12= 90
Niet te verwonderen dat ze (de klok) regelmatig eens moest opgewonden worden.

Schudden en beven

2012-01-16T07:30:00.000+01:00

Met de signalen die onze hersenen ontvangen als we bovenstaande figuur bekijken kunnen ze moeilijk overweg.
Het zaakje begint te trillen en te beven en de buitenste groef komt zelfs in beweging.
Maandag-illusie dus.
Wat zien we toch maar allemaal wat er niet is!

Neem eens een robotje in

2012-01-15T07:30:00.000+01:00

Ik ben al lang een fan van Isaac Asimov. Hij was biochemicus, maar vooral een veel gelezen science-fiction schrijver.
Eén van zijn werken “Fantastic Voyage” beschrijft hoe een groep wetenschappers verkleind wordt tot microscopische afmetingen om dan met een even microscopische duikboot in de aders van een belangrijk geleerde te worden gespoten om in zijn hersenen een levensbedreigende bloedklonter te gaan verwijderen.
Gefantaseerde supermicro-chirurgie dus.

Asimov schreef dat boek in 1966.
45 jaar later, in 2012, is het verkleinen van mensen tot mini-lilliputters nog altijd even onmogelijk als toen.
Maar… een (onbemand…) robotje in je lichaam loslaten nadert met zeer rasse schreden de realiteit!
Wetenschappers in van de Hanyang University in Zuid-Korea hebben onlangs zo’n robotje gedemonstreerd.
Hieronder zie je een foto van een simulatie van de beweging van het microrobotje door een structuur die een bloedvat nabootst.

Het robotje kan op en neer bewegen (1 en 4) en spiraalvormig door de vaten bewegen (2, 3, 5 en 6).
De patiënt zou in een MRI scanner kunnen gaan liggen en de dokters zouden het robotje naar het doel kunnen sturen, terwijl ze alles op een videoscherm volgen.
Nog niet getest op mensen, wel op konijnen en varkens.
Bijna dus.
En dan wordt het in plaats van “slik dat pilletje eens door en ga even in de wachtzaal zitten” binnenkort: “neem dat robotje eens in en leg je op de scanner”…

Voor mijn vrienden de vogelaars (en alle anderen)

2012-01-14T07:30:00.000+01:00

Een paar van mijn vrienden en ook een paar familieleden zijn echte vogelaars.
Als je met die mannen en vrouwen op wandel gaat, zien ze overal gevleugelde beestjes die aan mij en Mia voorbijgaan.
Er mag geen witte of blauwe reiger, geen fuut of geen kluut, geen gans of geen aalscholver in de buurt zijn of ze hebben hem in het vizier.
Om nog maar over ordinaire spreeuwen, lijsters, merels, mezen en mussen te zwijgen.
Bewonderingswaardig en benijdenswaardig vind ik dat, zo’n “vogeloog”.
Maar ik heb het niet. En Mia ook niet.

Om hen op deze winterse zaterdagmorgen een plezier te doen, trakteer ik hen met een subliem filmpje dat ik op YouTube gevonden heb.
Het gaat weliswaar maar over gewone mussen, maar het toont iets wat zelfs mensen met een vogeloog niet kunnen zien.
De opnames zijn gemaakt door Liesbet Carman en Cees Keyer.
Liesbet en Cees deden met hun filmpje mee aan een project van een groep die zich de Vliegkunstenaars noemt en die liefhebbers de kans geeft om met een hogesnelheidscamera (600 beelden per seconde!) vliegbewegingen van dieren en planten in beeld te brengen.
Daardoor kunnen we in vertraagde weergave zien hoe schijnbaar vredelievende vogeltjes, als het erop aankomt, ook een verbeten “struggle for life” voeren.

Lutgart, Ivo, Julien en alle andere vogelaars en niet-vogelaars, geniet van deze schitterende beelden en bekijk ze bij voorkeur in HD en full-screen.

Afblijven gij!

Tantes-klok-puzzel

2012-01-13T07:30:00.000+01:00

Bij het opruimen van onze zolders is ook de oude klok van mijn tante Leine naar de eeuwige jachtvelden vertrokken.
Ik herinner me hoe ik als kleine jongen steeds vol bewondering stond te kijken als mijn nonkel Raymond de grote sleutel bovenhaalde om het merkwaardig ding op te winden.
En hoe ik luidop meetelde als het uur werd geslagen.
Want elk uur sloeg tantes klok het aantal slagen van het uur en elk half uur gaf ze precies één slag.
Kan je me dan berekenen hoeveel keer ze dan wel sloeg in een periode van 12 uur?
Of is dat te gemakkelijk?

Laat het me weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandag om 21.30u. tel ik het hier voor jullie uit.

Voor als het eens winter wordt

2012-01-12T07:30:00.000+01:00

De weermannen en –vrouwen laten ons al enkele dagen weten dat er voor het komend weekend een eerste winteroffensief verwacht wordt.
Het gaat kouder worden en misschien gaat het binnenkort wel sneeuwen?
Sneeuw, hoe ziet dat daar ook weer uit? Aan een Oostenrijker moet je dit nu niet vragen, die is deze bijzondere vorm van bevroren waterdamp al lang kotsbeu.
Maar ter herinnering van degenen die al een tijdje geen (witte) sneeuw meer gezien hebben, presenteer ik hier vandaag twee time-lapse filmpjes die tonen hoe sneeuwvlokjes, die frêle kunstwerkjes van de natuur, ontstaan en groeien.
Ga er even bij zitten en geniet ervan.
En denk en binnenkort nog eens aan als ook hier “Jezuke zijn beddeke eens uitschudt en zijn pluimkes laat vliegen”

Kantwerk 1

Kantwerk 2

Rozijnen boven!

2012-01-11T07:30:00.000+01:00

Wie mijn blogje regelmatig bezoekt én de berichtjes leest én een goed geheugen heeft, weet dat ik elke dag start met een “gezond ontbijt”: een kiwi met daarbovenop 12 koffielepels muesli en daarover een potje magere natuuryoghurt.
Over het conflict tussen de kiwi en de yoghurt heb ik het hier een maand geleden nog gehad.
Over de muesli heb ik tot nu toe gezwegen.
Maar daar komt vandaag verandering.

Zoals je kan zien eet ik vruchtenmuesli. Een mengsel van granen en 30% vruchten. De gedroogde rozijnen erin vind ik het lekkerst. Het zijn ook de grootste brokjes van die vruchtenmix.
En vooraleer ik mijn 12 lepeltjes over de kiwi strooi pik ik, als Mia 't niet ziet, altijd een paar dikke exemplaren uit de voorraadkom.
Een traktatietje dat ik mezelf wel gun in de vroegte van de morgen. Hmm…lekker!
En ik heb er wat op gevonden om die donkere zoete gedroogde druiven snel te vinden: ik schud gewoon een paar keer goed heen en weer (niet op en neer!) met de kom en de rozijnen verschijnen vanzelf aan de oppervlakte!

Is dat niet raar?
In de mueslimix zijn de rozijnen duidelijk de dikste en de zwaarste en toch komen die bij het heen en weer schudden van de kom “bovendrijven”!
Zou de verklaring kunnen zijn dat de fijnere graantjes en de kleinere stukjes in het mengsel door het schudden door holten naar beneden vallen, terwijl de grote rozijnen elkaar hinderen en dus ondanks hun grotere massa boven moeten blijven. Dit lijkt mij een aannemelijke verklaring.

Ik ben eens gaan zoeken op het net.
En wat blijkt: mijn ochtend-rozijnen-fenomeen is iets waar natuurkundigen zicht al jaren het hoofd over breken!
Het verschijnsel staat bekend als het “Brazil nut effect” omdat in een heen en weer geschud kommetje met een notenmengsel, de grote Braziliaanse paranoten ook bovenaan te vinden zijn, net als mijn rozijnen.

De geleerde verklaring voor de beweging van de zwaardere delen naar boven heet granulaire convectie.
Bij het heen en weer schudden zou volgens die theorie in het mengsel een convectiestroom ontstaan zoals bij water dat verwarmd wordt: door het midden stijgen de deeltjes op en ze keren langs de zijkanten terug. Maar in een mix met vaste bestanddelen blijven de zwaardere deeltjes boven omdat de convectiestromen te zwak zijn om ze mee te nemen.

Niet te geloven waar ik allemaal mee te maken krijg ‘s morgens vroeg: actinidaine in de kiwi die vecht met de yoghurteiwitten, yoghurt die zich gedraagt als een niet-Newtoniaanse vloeistof en nu de muesli die daar beetje zit te convectiestromen!
Zou mijn gezond ontbijt eigenlijk wel gezond zijn?
Zou ik niet beter een boterhammeke met choco eten?

Over een beloftevolle CO2 slurper

2012-01-10T07:30:00.000+01:00

Bijna iedereen is ervan overtuigd: er moet dringend iets gedaan worden aan het CO₂-gehalte in de atmosfeer willen we een klimaatcatastrofe vermijden en de even catastrofale verzuring van de oceanen intomen.
Dit groeiend bewustzijn doet wetenschappers overal ter wereld koortsachtig zoeken naar oplossingen voor dit wereldbedreigend probleem.
Het probleem zal niet opgelost worden door erover te praten. Of door de aanpak over te laten aan het populisme van de politici. De opeenvolgende mislukkingen van de klimaatconferenties tonen dit duidelijk aan.
Ik ben ervan overtuigd dat we onze hoop moeten stellen op wetenschappelijk onderzoek en op de technologische toepassing van dit onderzoek.

Scheikundigen van de University of Southern California, onder leiding van prof. G.K. Surya Prakash en prof. A. Goeppert hebben in dit verhaal recent een belangrijke stap gezet.
Ze zijn erin geslaagd om een goedkoop en gemakkelijk te maken materiaal te ontwikkelen dat op een omkeerbare wijze CO₂ kan adsorberen (= aan zijn oppervlak binden).
Het materiaal bestaat uit een basis van polyethyleenimine (PEI), een polymeermateriaal (een soort plastic dus), dat bedekt is met een laag zeer fijn poedervormig siliciumdioxide.
Het geheel kan in kolommen gepakt worden en opgehangen worden in schoorstenen en op andere plaatsen waar koolstofdioxide vrijkomt.
Het PEI-materiaal heeft niet alleen het voordeel van goedkoop te zijn, het kan CO₂ ook nog in zeer lage concentraties binden en ook in vochtige omstandigheden waar andere adsorbers het laten afweten.

Maar er zit nog een bijkomend interessant aspect aan de nieuwe vondst vast.
Het polymeer bindt de CO₂ moleculen, maar die binding is omkeerbaar: als het materiaal verhit wordt tot 100°C laat het de CO₂ terug los. Het materiaal kan dus herbruikt worden.
En… de CO₂ komt vrij..!?

Hoe de CO₂ komt vrij?
Waarom hebben ze dan zoveel moeite gedaan om dat broeikasgas op te vangen?
Momentje!
De onderzoekers laten het koolstofdioxide natuurlijk niet zomaar opnieuw de lucht in.
Ze zetten het via eenvoudige reacties om tot methanol (CH₃OH):
CO₂ + 3H₂ → CH₃OH + H₂O
CO₂ +2H₂O + elektrische stroom → CO + 2H₂ (+ 3/2 O₂) → CH₃OH
En methanol is dan weer ofwel als brandstof te gebruiken of verder om te zetten in allerlei andere stoffen.
Bij zoverre dat Prakash en Goeppert zelfs zeggen: “CO₂ is het probleem niet op aarde. Integendeel het is de oplossing!”.
Ze hebben er samen met Nobelprijswinnaar Chemie 1994, George Olah, een standaardwerk over geschreven: “Beyond Oil and Gas: The Methanol Economy” waarin ze schetsen hoe methanol een alternatief kan worden voor onze slinkende voorraad aan fossiele brandstoffen.
Een synthese van dit werk kan je lezen in dit pdf-bestand.

Twee vliegen in één klap dus: het broeikasgas vangen en het dan omzetten in nuttige verbindingen.
Laat ons hopen dat dit snel zijn toepassing vindt, want zoveel tijd is er wellicht niet meer om het tij te doen keren…

Pré-dieetpuzzel – oplossing

2012-01-09T21:30:00.000+01:00

Twee aan twee samen wogen Mia, Leen en ik 148kg, 146kg en 108kg.
Als we die gewichten samentellen krijgen we natuurlijk twee keer het totale gewicht van ons drieën.
Dat is dan 402kg.
Eén keer alle drie samen wegen we dan (402/2)kg = 201kg
Elk afzonderlijk wegen we dan:
201kg – het gewicht van elke weging met twee.
Dus:
(201 – 148)kg = 53kg
(201 – 146)kg = 55kg
(201 – 108)kg = 93kg
En aangezien ik de zwaarste ben….

De Bourdon-illusie

2012-01-09T07:30:00.000+01:00

Bij een snelle blik op onderstaande figuur zien we ABC als geknikt in de richting van EBD.
Deze illusie staat bekend als de Bourdon-illusie.
Die naam verwijst naar de Franse psycholoog Benjamin Bourdon die ze in 1902 voor het eerst beschreven heeft in zijn werk “La perception visuelle de l’espace”.
Wie wil kan dat boek online lezen.

Over de verklaring en de sterkte van de Bourdon-illusie en over het feit dat deze illusie niet alleen visueel werkt maar ook bij het blind betasten van sommige vormen optreedt, is al heel wat literatuur verschenen.

In elk geval: dat in de figuur hierboven, ABC een rechte is, wordt duidelijk als we er een andere rechte langs leggen:

RIP Kodak…

2012-01-08T07:30:00.000+01:00

Donderdag 5 januari 2012 maakte de Wall Street Journal bekend dat het zo goed als vaststaat dat het 131 jaar oude Eastman Kodak Co. in februari het faillissement zal aanvragen.
Weer een oude glorie die teniet gaat, weer een stukje jeugd dat verdwijnt.

Ik herinner me nog zeer goed hoe ik als jonge snaak met het “kodakske” van mijn tante Julienne mijn allereerste foto’s mocht maken. In het boxke pasten brede zwartwit fotorollen van Kodak of van Agfa.
Een paar jaar later heb ik met dat zelfde zwartwitmateriaal mijn allereerste stappen in het zelf ontwikkelen en afdrukken van foto’s gezet.
Het was een heel gepeuter om in het pikdonker van ons kelderke thuis, zo’n rolletje uit het toestel te halen en het dan op een spoel te rollen die in een ontwikkelbadje moest geplaatst worden.
Ik heb toen veel gevloekt maar het was heerlijk spannend.
Maar dit is voorbij. Dit is geschiedenis.
De digitale fotografie heeft heel die techniek naar het museum gejaagd.

Bijschrift toevoegen

Met de komst van de digitale fotografie moest Eastman Kodak andere accenten gaan leggen.
Het bedrijf heeft zijn best gedaan om zich op de markt te handhaven met digitale fototoestellen en digitale fotoprinters, maar de elektronicareuzen zoals Sony, Nikon, Fuji,… zijn met de hoofdprijzen gaan lopen.
In 2009 nog probeerde Chief Marketing Officer Jeffrey Hayzlett, het tij te doen keren en de wereld ervan te overtuigen dat Kodak ook in de digitale wereld toonaangevend zou blijven. Maar de straffe peptalk die hij in onderstaand filmpje demonstreert was boter aan de galg. De komst van de smartphones en de tablets, die aparte fototoestellen voor de gelegenheidsfotograaf overbodig maken, hebben Kodak blijkbaar de doodsteek gegeven.
Nooit geen kodakske meer. RIP Kodak.

Woorden in de wind, spijtig genoeg

17, het heilig Sudokugetal

2012-01-07T07:30:00.000+01:00

Mia is een echte Sodukofan. Op het randje van de verslaving zelfs.
Sudoku’s oplossen is het eerste wat ze doet als ze ‘s morgens wakker wordt en het laatste vóór ze in bed naar dromenland vertrekt. En als we op vakantie gaan zit er steevast een dikke pil vol 9-cijfer-puzzelkes in de koffer.
Voor de eenvoudige opgaven, de starters en de doorbijters, draait ze haar hand niet om.
Die zijn voor mij. De moeilijke, de kamikaze en de vijandige, “dat is spek naar haren bek”.

Uren kan ze er in opgaan, tot ze de oplossing gevonden heeft.
Het gebeurt zelden, maar af en toe zegt ze wel eens met een beetje ontmoediging in haar stem: “Die is niet op te lossen!”

En sommige Sudoku’s zijn ook niet op te lossen.
Een groep wiskundigen van de University College in Dublin, onder leiding van Gary McGuire hebben aangetoond dat een Sudokurooster minstens 17 ingevulde hokjes moet bevatten om oplosbaar te zijn. Alle roosters met minder bekende hokjes kunnen meerdere oplossingen hebben en zijn bijgevolg geen geldige Sudoku’s.
Zo heeft de Australische wiskundige Gordon Royle aangetoond dat de volgende Sodoku met 16 ingevulde hokjes twee oplossingen bezit. Je mag ze altijd eens proberen te vinden.

Dat er een minimaal aantal cijfers moet aanwezig zijn is natuurlijk voor de hand liggend. Veronderstel even een 9x9 rooster met alleen het cijfer 1 er in: dan kan je uiteraard een groot aantal oplossingen bedenken.
Maar om er achter te komen dat er minimum 17 bekende hokjes nodig zijn, zijn straffe wiskundigen, een uitgekiend algoritme en een supersnelle computer nodig.
En die supercomputer heeft toch nog van januari 2011 tot december 2011 moest draaien om een besluit mogelijk te maken.
Hoe de groep van McGuire daar bij te werk gingen kan je in dit pdf-bestand lezen.

Enfin, Mia en alle andere Soduko-freaks gaan best eerst even tellen vóór ze zo’n vijandig rooster aanpakken: 17 is van nu af aan voor hen een heilig Sudokugetal.

Pré-dieetpuzzeltje

2012-01-06T07:30:00.000+01:00

Het begin van een nieuw jaar valt meestal samen met nieuwe (of vernieuwde) goede voornemens.
Ook bij mij is dat het geval.
Ik heb mij voorgenomen (en beloofd aan Mia) dat ik (weer eens) iets aan mijn overgewicht ga doen.
Want ik zit immers duidelijk in het rode BMI-gebied.
Hoeveel ik weeg is geen geheim, maar als je er wil achter komen moet je de eerst dit pré-dieetpuzzeltje oplossen…

Gisterenvoomiddag zijn Mia, ons Leen en ik twee aan twee samen op de weegschaal gaan staan.
Dat was wel even dringen, maar met vallen en opstaan lukte het toch.
Dit is het resultaat van de drie wegingen: 148kg, 146kg en 108kg.
Ik ben met voorsprong de zwaarste van ons drietal. Hoeveel woog ik gisterenvoormiddag?
Je mag natuurlijk ook berekenen hoeveel Mia en Leen wegen, maar dat mag geheim blijven.

Laat het me weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandag om 21.30u. out ik mij hier over mijn gewichtstoestand van donderdagvoormiddag 05-01-2012.
Als ‘t lukt weeg ik maandagavond al…100g minder…

De Commodore 64 is jarig!

2012-01-05T07:30:00.000+01:00

Leeftijdsgenoten én computeraars van het eerste uur zullen zich nog zonder twijfel de Commodore 64 herinneren.
Misschien hebben ze er zelfs nog eentje op zolder staan. Want in de jaren 80-90, toen de personal computer populair werd, was de Commodore 64, de C-64, een echte hit.

Ikzelf heb er nooit één gehad. Ik zat in het Sinclair- en het BBC-B-kamp.
Maar op onze school werd de Commodore 64 de eerste computer waarmee de leerlingen konden kennismaken.
Internet was er toen nog niet en ook Word of Excel moesten nog geschreven worden.
Maar leerlingen en de geïnteresseerde leraren (vooral wiskundigen en wetenschappers) konden in een klein computerlokaal toch al met het nieuwe medium aan de slag en al snel konden ze fier hun eerste eigen brouwsels in de programmeertaal BASIC (Beginners All-purpose Symbolic Instruction Code) demonstreren.
De nieuwe informatiemaatschappij ging van start.

Deze week wordt de Commodore 64 dertig jaar jong.
Hij zag inderdaad in januari 1982 het daglicht, met een intern geheugen van… 64 kilobyte. Vandaar die 64 in zijn naam.
In het reclamefilmpje hieronder dat ik op YouTube vond, wordt de Commodore in prijs en geheugen vergeleken met zijn voornaamste concurrenten van dat ogenblik: Tandy, Apple en Atari.
En blijkbaar was de C-64 een winnaar: 64K voor… 595 dollar, terwijl de anderen veel minder boden voor veel meer geld. Het wereldwijd succes loog er dan ook niet om.

30 jaar later is de C-64 nog altijd springlevend.
Van buiten ziet hij er nog altijd uit zoals vroeger, maar binnenin is er heelwat veranderd: een nieuw moederbord, een andere en veel snellere processor en een intern geheugen tot 8 gigabyte = 8.388.608 kilobyte = 131.072 keer meer intern geheugen dan zijn originele voorvader!
Als je over die gemoderniseerde telg meer wil weten, moet je maar even op het beeld hieronder klikken. Je kan je C-64x-exemplaar daar zelfs online bestellen…

Maar misschien kan je heimwee naar vervlogen tijden al getemperd worden als je op je flitsend moderne Windows PC of je hippe Mac een C-64 emulator installeert. Zo’n emulator je kan downloaden via een van de sites in deze lijst. En dan kan je weer zoals vroeger Pacman en Frogger spelen.
Wie weet word je dan vanbinnen weer 30 jaar jonger…

Wet van de traagheid, heen en terug

2012-01-04T07:30:00.000+01:00

Newton heeft het ons lang geleden al geleerd: een voorwerp in rust blijft in rust tenzij er een uitwendige kracht op inwerkt.
En als er krachten op inwerken, zal het voorwerp in rust slechts in beweging komen in de richting van de resulterende kracht.
En als een voorwerp in rust een grote massa heeft zal er een grote kracht nodig zijn om het uit zijn toestand van rust te krijgen.
Dit is niets anders dan de wet van traagheid, de eerste van de drie natuurwetten die Isaac Newton in 1687 formuerleerde in zijn Philosophiae- Naturalis Principia Mathematica en die nog altijd de basis vormen van de klassieke mechanica.
Dus: hoe groter de massa van een voorwerp, hoe groter de traagheid van dat voorwerp.
Een olifant in rust is nu eenmaal moeilijker in beweging te krijgen dan een mug in rust…

Een gekende demonstratie van de traagheidswet is de tafelkleedtruc.
Ik heb die zelf meerdere keren in mijn lessen opgevoerd.
Een gladde tafel en een glad tafelkleed (kleine traagheid en zeer weinig wrijvingskrachten) met daarop een relatief zware (grote traagheid) verzameling potten en pannen.
En dan een snelle horizontale “snok” aan het kleed zodat er op de potten en pannen geen verticale kracht wordt uitgeoefend: tafelkleed weg (kleine traagheid), keukengerei blijft schoon op zijn plaats (grote traagheid).

De fameuze jongleur Mat Ricardo demonstreert die truc hier op een humoristische en meesterlijke wijze.
Maar hij doet meer: hij keert de truc ook om! En dat is pas echt een huzarenstuk!

Spezify

2012-01-03T07:30:00.000+01:00

Ondanks de bijna alleenheerschappij van Google en Bing in de zoekwereld op internet, worden er toch nog altijd pogingen ondernomen om nieuwe zoekmachines te ontwikkelen.
Een interessante in dat rijtje is Spezify.

Spezify bestaat eigenlijk al van 2009, maar in de loop van de voorbije jaren is er duchtig aan de applicatie geschaafd.
Het bijzondere aan Spezify is dat de zoekresultaten niet in een lijstje worden gepresenteerd zoals bij Google, maar in een tableau van tekst-, beeld- en klankvakjes die “doorklikbare” links bevatten.
Hieronder zie je wat ik kreeg bij het intikken van “Romershoven” als zoekterm.

Rechtsboven (zie rood kadertje op het beeld hierboven) bevindt zich een aantal knoppen waarmee je de weergave van de zoekresultaten kan beïnvloeden.
Hoe dat allemaal in zijn werk gaat, wordt goed uitgelegd in het filmpje hieronder.

Of Spezify mijn standaard zoekmachine wordt?
Ik denk het niet, want als je (zoals ik) Google Chrome als browser gebruikt is het verdomd gemakkelijk om je zoektermen gewoon in de adresbalk te typen. Het is bij mij zelfs zo gewoon geworden, dat ik dat ook doe als ik eens Firefox of Opera gebruik. En daar lukt dat niet…
Wie surft met Firefox, Internet Explorer, Opera, Safari,… heeft dus waarschijnlijk meer aan Spezify dan Chrome gebruikers.

Spezify wordt het voor mij dus niet helemaal, maar hij/zij staat wel op mijn favorietenbalkje.
Want bij opzoekingen voor mijn blogje bijvoorbeeld, is het wel prettig als je in één overzicht zowel tekst- als beeld- en klanklinks samen vindt, die je meteen al op inhoud kan inschatten.
Toch nuttig en interessant dus.

Vuurwerkpuzzel – oplossing

2012-01-02T21:30:00.000+01:00

De schattingen van de vuurwerkpijlen waren:
Kees 43, Wim 34 en Pim 41.
Eén zat er 6 naast, een ander 3 en de derde 1.
De grootste verschillen zijn 6-3 en 6+3
Het verschil tussen Kees en Wim bedraagt 9.
Het juiste aantal moet dan natuurlijk ergens tussen 43 en 34 liggen.
Wim zit er dus 6 naast en 34 + 6 = 40.
Er zaten dus 40 vuurwerkpijlen in de doos van Jan uit Maastricht.

Oude wijn in nieuwe vaten

2012-01-02T07:30:00.000+01:00

De eerste maandagillusie van dit jaar is niet nieuw voor jullie.
Ik heb ze jullie onder een andere gedaante al ooit eens voorgeschoteld.
Het is dus oude wijn in nieuwe vaten.
Het gaat over de onmogelijkheid voor onze hersenen om in bepaalde omstandigheden grijswaarden correct te onderscheiden.
Maar de vorm waarin ik jullie deze illusie vandaag presenteer is zo overtuigend, dat ik ze jullie toch niet wil onthouden.
Kijk in het beeld naar het grijs waar de pijltjes naar wijzen: kan je geloven dat dit identiek hetzelfde grijs is?
Ik heb voor jullie al wat knip- en plakwerk gedaan en op beide plaatsen een stukje grijs gekopieerd en onder de pijltjes geplakt: w.w.m.b (= wat we moesten bewijzen).
En wie denkt dat ik "foetel" moet zelf maar eens knippen en plakken.

Ik heb lang geleden in de 1ste kandidatuur scheikunde aan de UGent (toen nog RUG) een cursus toegepaste psychologie gevolgd bij prof. Leo Coetsier (de bekende man van de even bekende IQ-testen). Ik herinner me niet zoveel meer van die lessen, maar wel nog één uitspraak van onze prof: “na zoet smaakt zuur zuurder”. Met dat grijs is hier ook zo iets aan het gebeuren: de tint die onze hersenen zien, wordt beïnvloed door de context: "naast bleek lijkt donker donkerder" en "naast donker lijkt bleek bleker".

Een voorspoedig 2012 !

2012-01-01T01:00:00.000+01:00

Aan de 27.204 internetters die in 2011 mijn blog bezocht hebben en er 37.554 pagina’s bekeken hebben en (laat me ijdel hopen) ook gelezen hebben:

Een voorspoedig 2012 !

Ik hoop dat ik ook in 2012 het ritme van 1 berichtje per dag zal kunnen volhouden.
Dat zijn sinds het allerprilste begin al 1282 ”schrijfsels” geworden.
Ik wil dus ook in het komend jaar samen met jullie, mijn gemiddeld 75 bezoekers per dag, blijven mijmeren over het heden, het verleden en de toekomst, en jullie ook zo nu en dan met wat tips, nieuwtjes, spelletjes en puzzelkes “verblijden”.

Mijn nieuwjaarsbrief voor jullie is een oud gedicht van Albert Verwey, passend vind ik bij mijn 66 jaren, maar met de hoop dat ook jongeren dit nog mooi kunnen vinden.

Nieuwjaarsmorgen

Het jaar vangt aan en alle stormen slapen.
Wat zal ik vragen van de aanstaande dagen?
Zal ik de harp ophangen bij mijn wapen?
Zal van mijn fluit alleen het veld gewagen?
Of zal ik zwijgend gaan door nieuwe zonnen
langs de oever van de zee en schelpen rapen?
Een vreemde stilte is in mijn hart begonnen,
ik zie de maagden rank, en slank de knapen -
zelf ben ik rijp en grijs, tot volte en vree verwonnen.

Wat een wonderbare wereld

2011-12-31T07:30:00.000+01:00

Wie zoals ik al een tijdje op ons aardbolletje rondloopt heeft het al meermaals meegemaakt, maar nu is het onzekerheidsgevoel bij de jaarwisseling toch wel heel sterk aanwezig.
Economische recessie, financiële crisis, een wankelend Europa, een onrustig Midden- en Verre Oosten, klimaatsverandering, exponentiële bevolkingsgroei,...
Liggen de beste tijden achter ons? Is er voor de jonge generatie nog een hoopvolle toekomst mogelijk?
En ook in de wetenschappen wankelen zekerheden: neutrino’s bewegen sneller dan de schijnbaar onovertrefbare lichtsnelheid. De theoretische basis van de deeltjesfysica is onzeker. Is die veronderstelde donkere materie een realiteit of kloppen de zwaartekracht- en relativiteitstheorie niet? Is ons waarneembaar universum maar één van de 10⁵⁰⁰multiversa?

De problemen en vragen zijn dus groot en de reflex tot doemdenken komt gemakkelijk opzetten.
Maar anderzijds is het leven voor velen beter dan het ooit in de mensengeschiedenis is geweest.
Nooit was de technologische ontwikkeling op alle terreinen zo groot.
Laat ons dus pessimisme verdrijven en hoopvol blijven geloven in een toekomst die oplossingen biedt voor de problemen op die wonderlijke aarde waarop we mogen leven.
Want wonderlijk is onze wereld wel.
De 85-jarige David Attenborough, die van het zichtbaar maken van de schitterende natuur die ons omringt een levenswerk heeft gemaakt, toont ons dit nog eens overduidelijk.
Laat ons er dus in 2012 én daarna samen werk van maken, zodat die wonderlijke wereld niet ten onder gaat.

Wat een wonderbare wereld - bekijk in full-screen én HD

Vuurwerkpuzzel

2011-12-30T07:30:00.000+01:00

Vuurwerk is bij onze noorderburen een heet hangijzer: de verkoop ervan is strikt gereglementeerd.
Als het op reglementen aankomt zijn wij Belgen altijd wat soepeler in de omgang.
Niet te verwonderen dat veel Nederlandse vrienden hun voorraad bij ons komen opdoen.
Ook Jan uit Maastricht was net over de grens in Lanaken een doos Super Ball Rockets gaan kopen.

Toen hij er mee thuis kwam toonde hij fier zijn verovering aan zijn vrienden.
”Schat eens hoeveel pijlen ik in mijn doos mee heb?” vroeg hij aan Kees, Wim en Pim.
”43 denk ik” zei Kees
”Minder jo” zei Wim, “34 schat ik”
”Noppes” zei Pim, “volgens mij zijn het er 41”
Jan glimlachte en zei: “Niemand heeft het juiste aantal geraden, maar één van jullie was er maar één naast. Een ander zat er zes naast en nog een ander drie”.
Hoeveel vuurwerkpijlen had Jan in Lanaken gekocht?

Laat het me weten tegen nieuwjaarsavond: herve.tavernier2@pandora.be
Op de eerste maandag van 2012, om 21.30u. laat ik hier weten of uw berekening klopt.
En nog iets: als je ook Super Ball of andere Rockets de lucht in schiet om het nieuwe jaar te openen: wees super voorzichtig!

Voor je de kurken laat knallen

2011-12-29T07:30:00.000+01:00

We naderen met zeer rasse schreden het einde van 2011 en het begin van een nieuw jaar.
En je weet het: op dat overgangsmoment, of even erna, knallen op zeer veel plaatsen de kurken van de bubbelfles.
Voor wie eens zou willen weten hoe die schuimende wijnen in elkaar zitten, heeft de American Chemical Society een heel instructief YouTube-filmpje gemaakt.
Ik vat de inhoud even samen, met hier en daar een klein zijsprongetje.

Het grote verschil tussen een gewone witte wijn en een bubbelende wijn is een gevolg is van een tweede gisting.
De eerste gisting zet bij alle wijnen porties van de druivensuikers om in alcohol. Daardoor wordt wijn een alcoholische drank.
Wijnen bevatten gewoonlijk 10 à 12 ml ethanol op 100 ml wijn. Dit volumeprocent kan je als een alcoholgehalte van 10 à 12% op de wijnfles terugvinden.

De tweede gisting zorgt voor de belletjes die druk in de ruimte tussen de kurk en de vloeistof extra doen stijgen. Want volgens de wet van Henry is de gasdruk p recht evenredig met de concentratie C van het opgeloste gas: p = k. C
Hierin verschilt de waarde van de evenredigheidsfactor k van gas tot gas.
Voor CO₂, het gas van de bubbels, is k = 19.32 L·atm/mol bij de ideale champagne temperatuur van 10°C. Niet zo'n heel hoge waarde als je ze met die van andere gassen vergelijkt (voor zuurstof O₂ b.v. is k = 570 L.atm/mol bij 10°C), maar toch voldoende hoog om ook een gekoelde fles nog leuk te doen ploppen.

Maar de belletjes doen veel meer dan alleen maar opstijgen en de fles laten ploppen.
Ze slepen op hun tocht naar boven allerlei chemische stoffen mee die in de bubbelwijn aanwezig zijn.
En dat zijn er nogal wat: in echte champagne zijn meer dan 600 geur- en smaakstoffen opgelost!
Het zijn die meegesleurde molecuulsoorten die, via de CO₂-bellen, onze smaakpapillen prikkelen en die echte champagne doen verschillen van cava en schuimwijn.
En het is ook daarom dat champagnes en schuimwijnen best uit hoge glazen wordt geschonken, want dan is de reisweg van de bellen langer en kunnen ze dus meer aromatische stoffen onderweg meenemen.
De smaak van zo'n glas heerlijk vocht wordt ook bepaald door de wijze van inschenken: het glas moet schuin gehouden worden en de vloeistof moet langs de rand naar beneden lopen.

Wil je nog meer technische finesse ter voorbereiding van uw eindjaarsfeesten?
Dan verwijs ik je naar de goed leesbare studie van Franse chemici in het Journal of Agricultural and Food Chemistry.

Bekijk nu het didactisch goed gemaakt filmpje maar eens.
Maar vooral: geniet binnenkort met volle teugen van de wonderlijke vinding van Dom Pérignon.

En voor mijn part mag je zelfs vandaag al eens (voor)proeven…

Hoe doen ze het?

2011-12-28T07:30:00.000+01:00

Grote vluchten vogels kunnen soms de merkwaardigste figuren aan de hemel toveren.
Het eigenaardige daarin is de ongeëvenaarde coördinatie en orde in de groep.
Bekijk onderstaand YouTube-filmpje maar eens dat het ongelooflijk spektakel toont van een enorme groep spreeuwen in het Engelse Otmoor in de buurt van Oxford.

Hoe doen ze dat en waarom doen ze dat?
Dit is een nog niet goed begrepen fenomeen, vooral omdat we in het dagelijks leven bijna het tegenovergestelde vaststellen: systemen streven spontaan naar wanorde.
Natuur- en scheikundigen zeggen dat systemen spontaan naar toename van entropie streven.
Een voorbeeld.
Werp een klontje suiker in een glas water. Na enige tijd is het suiker opgelost en smaakt het water zoet. De suikermoleculen hebben zich dus doorheen de oplossing verspreid. De geordende structuur van het klontje is spontaan in een ongeordende verdeling overgegaan. De entropie is toegenomen.
Het omgekeerde, van wanorde naar orde, gaat hier niet spontaan: het opgeloste suiker zal zich niet spontaan in een klontje ordenen!
De wanorde zal niet spontaan afnemen. De entropie zal niet spontaan verminderen.

En toch tovert zo’n vlucht spreeuwen spontaan opvallend geordende patronen in de lucht.
Onze eigenste Nobelprijswinnaar fysica Ilya Prigogine heeft met zijn fysica van zelf-organiserende systemen een aanzet tot inzicht gegeven in dergelijke fenomenen.
Blijkbaar is zo’n zwerm vogels een “ver-uit-evenwicht” systeem en dergelijke systemen zouden een zelf-organiserend vermogen bezitten
Maar daar laat ik het bij. Want die fysica is voor mij niet meer te behappen.
Gelukkig belet dit ons niet om van dit uniek verschijnsel te genieten.

Wat is uw darmgroep?

2011-12-27T07:30:00.000+01:00

De titel van dit berichtje is geen vergissing.
Ik vraag inderdaad niet naar je bloedgroep, maar naar je darmgroep!
Ik neem aan dat je nog geen kaartje met die informatie in je portefeuille zitten hebt, maar wellicht komt dat nog.
Want een groep Duitse onderzoekers van het European Molecular Biology Laboratory in Heidelberg onder leiding van Peer Bork, heeft een paar maanden geleden ontdekt dat de bacteriën die in onze darmen leven steeds tot één van drie bacteriefamilies behoren. Wie wat wil kan hier het volledige artikel over die ontdekking nalezen.

Ieder van ons heeft dus naast een kenmerkende bloedgroep ook een kenmerkende darmgroep.
Of om het wat geleerder te zeggen: ieder van ons behoort tot een bepaald “enterotype".
En het merkwaardige is dat er van die enterotypes slechts drie bestaan, ongeacht afkomst, huidskleur, leeftijd, geslacht,..! Net zoals er slechts vier bloedgroepen zijn, A, B, AB en O.

De namen van de darmgroepen zijn wel wat ingewikkelder dan die van de bloedgroepen:
de bacteriodesgroep, de prevotellagroep en de ruminococcusgroep.
Maar misschien wordt dat binnenkort wel vereenvoudigd tot de B, P en R-groep.

Zoals je op de figuur hierboven kan zien, is de naam van elke darmgroep afgeleid van de dominante bacterie die er deel van uitmaakt.

De ontdekking van de vier bloedgroepen in het begin van 20ste eeuw heeft de geneeskunde in belangrijke mate beïnvloed. Bloedtransfusies bij ongevallen en heelkundige ingrepen kunnen nu probleemloos en veilig verlopen.
De kans is groot dat de ontdekking van de drie darmgroepen in het begin van de 21ste eeuw ook een grote invloed zal hebben. De samenstelling van onze darmflora bepaalt immers hoe goed of hoe slecht we ons voedsel verteren, hoe geneesmiddelen in ons bloed worden opgenomen en hoe mensen daarin kunnen verschillen.
Dokters zullen ons in de toekomst diëten en geneesmiddelen kunnen voorschrijven die aan onze darmgroep zijn aangepast. De ontdekking van de drie enterotypes zou daarom wel eens één van de belangrijkste wetenschappelijke doorbraken van 2011 kunnen zijn.

Ik weet niet of uw huisdokter al darmgroepbepalingen laat doen. Ik vermoed van niet.
Maar wees gerust als dat ooit eens gebeurt: er komt geen ambetante prik aan te pas.
Je zal hem gewoon iets in een potje moeten binnenbrengen.
Je weet wel wat veronderstel ik…

Advent- en kerstkaarspuzzel – oplossing

2011-12-26T21:30:00.000+01:00

We duiden de 5 kaarsen aan met A,B,C,D en E en de vijf vieringen nummeren we van 1 tot 5.
Om evenveel op te branden moeten alle kaarsen even veel keer aan de beurt komen.
Aangezien er in de eerste viering 1 kaars brandt, in de tweede viering 2 kaarsen,…in de vijfde viering 5 kaarsen, bedraagt het totaal aantal brandbeurten: 1 + 2 + 3 + 4 + 5 = 15 brandbeurten.
Die 15 beurten moeten dus gelijk verdeeld worden over de vijf kaarsen.
Dat betekent dat elke kaars drie maal moet aangestoken worden.
Daar gaan we dan:
1ste zondag: A
2de zondag: B en C
3de zondag: A, D en E
4de zondag: B, C, D en E
Kerstmis: A, B, C, D en E
En die flauwe opmerking over de viering op Kerstmis die omwille van het koor tweemaal zo lang duurt: dat doet niets terzake, want op Kerstmis branden toch alle vijf de kaarsen!

Tot vrijdag voor de laatste puzzel van 2011…

Kerstkater?

2011-12-26T07:30:00.000+01:00

In deze maandagse illusie rubriek is al dikwijls aangetoond dat we soms dingen zien/horen die er niet zijn en soms dingen niet zien/horen die er wel zijn.

Heb je hier ook maar éénmaal what gelezen?
Dan behoor je tot de overgrote meerderheid, want onze hersenen verwachten dat woordje maar éénmaal en dus schrappen ze het maar…

Maar soms is het ook zó, dat zelfs als we zien/horen wat er echt is, onze hersenen toch in de problemen komen.
Wees dus niet ongerust als je het beeld hieronder bekijkt.
Wat je ziet moet niet het gevolg zijn van een kerstkater, want met dergelijke verwarrende beelden hebben ook hersenen van super-nuchtere mensen het moeilijk.
Dus niet te lang kijken, want duizeligheid en hoofdpijn kunnen het gevolg zijn.
En dat wil ik jullie op het einde van 2011 niet aandoen.

Zalige Kerst!

2011-12-25T07:30:00.000+01:00

Aan u allen en aan allen die u dierbaar zijn: een Zalige Kerst!

De zachte dingen blijven toch bestaan
hoe hard en ruig de wereld wordt daarbuiten:
ik zie de sterren blinken op de ruiten
ik hoor de voeten van de herders gaan

ik zie de lichtgrot van de nieuwe maan
ik hoor de engelen toch vrede zingen
ik zie de wijzen en hun volgelingen
ik hoor de wind zijn vleugels openslaan

ik zie de den die wij vol blijdschap haalden
zo glanzend groen in onze kamer staan
ik hoor Maria’s moederlijk vermaan
als korrels sneeuw neerruisen uit zijn naalden.

Anton Van Wilderode

Een nieuwe ster van Bethlehem?

2011-12-24T07:30:00.000+01:00

De ster van Bethlehem kondigde meer dan tweeduizend jaar geleden de geboorte van Christus.
aan.
Het zou de komeet Halley kunnen geweest zijn.
Tweeduizend jaar later zagen astronauten in de ruimte weer een komeet.
Lovejoy was zijn naam.
Brengt Lovejoy ons op weg naar Kerstmis weer een boodschap van vrede en liefde?
Zijn naam is veel belovend in elk geval.
Laat ons blijven hopen in deze barre tijden…

Advent- en kerstkaarspuzzel

2011-12-23T07:30:00.000+01:00

Bij de christenen is de advent de periode die vier zondagen vóór Kerstmis begint.
Op het altaar staat dan een krans met 4 adventskaarsen en 1 kerstkaars.
Elke van de adventszondagen wordt op het altaar 1 kaars meer aangestoken.
Dus op de 1ste zondag van de advent één kaars, op de 2de zondag twee kaarsen enz.
De 5de kaars wordt op Kerstmis aangestoken.
Veronderstel dat alle kaarsen even snel opbranden en dat alle vier adventsdiensten even lang duren. Alleen op Kerstmis, als het koor zingt, duurt de dienst twee keer zo lang.
Hoe moeten de koster of de misdienaars de kaarsen dan aansteken opdat ze na de dienst op Kerstmis allemaal even ver zouden opgebrand zijn?

Laat het me weten tegen Kerstdagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Op kerstmaandag om 21.30u. leg ik hier uit hoe de koster of de misdienaars zouden moeten tewerk gegaan zijn om de kaarsen op gelijk niveau te krijgen op het einde van de kerstdienst.

Energie besparen met een intelligentere thermostaat

2011-12-22T07:30:00.000+01:00

In elk huisgezin is verwarming één van de grootste energieposten. Ga maar eens na voor hoeveel duizenden euro's je daar jaarlijks voor betaalt.
In de meeste huizen is er al duidelijk al wat gedaan om die kost beter onder controle te houden: verbrandingsketels met hoog rendement, dubbele of zelfs drievoudige beglazing, betere muur-, dak- of zolderisolatie enz.
Maar een belangrijk onderdeel in de regeling van de stookkosten is de thermostaat.
En ondanks het feit dat ook daar de elektronica al zijn intrede gedaan heeft, is dit nog altijd een weinig intelligent onderdeel van de verwarmingsketen.
De modernste types thermostaten die je in onze huizen vindt zijn al wel programmeerbaar en werken draadloos. Maximum- en minimumtemperatuur zijn instelbaar, verwarming aan/uit is variabel per 24u. te regelen en kan ook variabel per dag van de week geprogrammeerd worden.
Maar…
Met die programmeerbaarheid van de thermostaat is het meestal zoals met die van de vroegere videorecorder of de huidige digicorder: veel mensen krijgen dit niet goed onder controle of halen er bijlange niet uit wat er aan mogelijkheden inzit.
Ik ben er zeker van dat de meeste programmeerbare thermostaten zelfs niet geprogrammeerd worden.
En als ze al ooit eens geprogrammeerd zijn, dat die programmatie zelden of niet aangepast wordt aan de (weers)omstandigheden en de aan- of afwezigheid van mensen in huis.
Gevolg: een slecht of niet geprogrammeerde thermostaat wordt een bron van onnodige energieverspilling.
Het wordt (werd) dus hoog tijd voor een intelligente thermostaat. Eentje dat zichzelf regelt en zo energie spaart.

Mijn zoektocht op internet leerde mij dat zoiets op komst is. En er in Amerika al is: de Nest Learning Thermostat.

Deze veel intelligentere thermostaat dan de modellen die je bij ons vindt, gebruik je na de installatie eerst zoals een gewone thermostaat. D.w.z je regelt hem manueel hoger of lager, je schakelt hem aan en uit naargelang je het nodig vindt.
De Nest onthoudt echter uw regelingen en gaat zó zichtzelf programmeren.

De Nest meet niet alleen de temperatuur als factor om de ketel te sturen, hij detecteert ook de aanwezigheid en de beweging van mensen om de temperatuur in huis te regelen. Hij geeft aan hoe lang het zal duren om het huis op te warmen en hoeveel energie dat kost. En hij is via internet (WiFi) ook met laptop, tablet of smartphone op afstand controleerbaar en instelbaar.
Een technologisch wondertje van 250 dollar, dat wellicht binnenkort ook bij ons verkrijgbaar zal zijn.

Nest blijft leren

Hoe Nest werkt

Geen grafische rekenmachine meer nodig

2011-12-21T07:30:00.000+01:00

Ik heb het nog meegemaakt dat leerlingen in het middelbaar onderwijs voor hun lessen wiskunde een dure grafische rekenmachine nodig hadden. Toen iets in de aard van een TI83.
Zo’n ding kost nu nog altijd rond de € 100.
Maar die uitgave is niet meer echt nodig.

Via Geert kreeg ik immers onlangs de tip dat Google zijn zoekmachine nu ook de grafische weergave van wiskundige functies laat maken.
Je kon al langer Google als een geavanceerde (wetenschappelijke) rekenmachine gebruiken om b.v. 65 mph in km/h te berekenen of 15% van 93.45 of log(16).
Maar dit gaat nog een hele stap verder.
Je moet in de Google zoekbalk maar gewoon de functie intikken en je krijgt onmiddellijk de grafiek.
Je kan zelfs meerdere functies samen weergeven, elke grafiek met zijn eigen kleurtje.
Daarvoor moet je gewoon de afzonderlijke functies ingeven, gescheiden door een komma.

Je kan op de weergave in- en en uitzoomen en met de cursor de grafiek aflopen, zodat je voor elk punt van de curve de bijhorende x- en y-waarden kan aflezen.
Hieronder zie je het resultaat van drie functies in één grafiek:
x/2,(x/2)^2,cos(pi*x/5)

Een prachtig instrument voor elke student die met wiskunde te maken krijgt en voor elke wiskundeliefhebber.
Maar ook wie niet tot de “wiskunde-lovers” behoort kan er zijn hartje mee ophalen.
Typ (of knip en plak) maar eens het volgende in de Google zoekbalk.
En je moet nu geen wilde veronderstellingen beginnen maken…:

((sqrt(cos(x))*cos(500*x)+sqrt(abs(x))-0.4)*(4-x*x)^0.1

Zon en maan, op en onder

2011-12-20T07:30:00.000+01:00

Er zijn verschillende mogelijkheden om aan de weet te komen wanneer de zon en de maan opstaan en slapen gaan.
Maar een erg leuke manier, die je daarenboven precies leert om welk uur dat op om het even welke plaats op aarde gebeurt en op om het even welke dag van welk jaar dan ook in het heden, verleden en de toekomst is: Sunrise Sunset Map.
Verschuif de Google Map naar de gewenste regio, klik op de gewenste locatie en “klaar is Kees”!

De Druivelaar mag dus gerust de vuilbak in, tenzij je hem nodig hebt voor de mopjes…

Pakjespuzzel – oplossing

2011-12-19T21:30:00.000+01:00

We maken een tabel en stellen het pakje van Maria voor door A, dat van Annie door B en dat van Mia door C.
De pakjes kunnen dan als volgt verdeeld zijn over de 3 koopsters:

	Maria	Annie	Mia
1	A	B	C
2	A	C	B
3	B	A	C
4	B	C	A
5	C	A	B
6	C	B	A

Je ziet dat alleen in de gevallen 4 en 5 geen enkele van de 3 koopsters een goed pakje krijgt.
Bijgevolg blijven er 4 kansen op 6 dat minstens één van de drie het goede pakje krijgt van de verstrooide verkoopster.
Dus is er 4/6 = 2/3 of 66,6% kans dat één van de drie toch met de juiste das naar huis gaat.

De kans dat maar 1 van de drie dames een verkeerd pakje krijgt is nul.
Ook dat is uit de tabel af te lijden.

Tot vrijdag voor de voorlaatste puzzel van dit jaar.

Bleek in ‘t midden

2011-12-19T07:30:00.000+01:00

De illusie van vandaag toont ons hoe we een verandering in helderheid kunnen waarnemen alhoewel die er niet is.
Ga op een afstand staan van het scherm en kijk naar het midden van onderstaande figuur. Beweeg nu naar het scherm toe: je zal het centrum van het beeld opvallend helderder zien worden!
Beweeg weer weg van het scherm en het centrum wordt donkerder.

En dit is een andere versie van hetzelfde effect:

De illusie zou een gevolg zijn van het feit dat de gevoeligheid van ons netvlies voor lichtprikkels toeneemt als we naar de bron van de prikkels toe bewegen.
Dus verderaf nemen we de zwakkere lichtprikkels die de bleke kleur verder van het centrum veroorzaken niet waar. Dichterbij doen we dat wel.

Over kiwi's en ananas en lekkere desserts

2011-12-18T07:30:00.000+01:00

Vorige donderdag was het weer kookles bij de Landelijke Gilden in Romershoven.
Kerstmis en Nieuwjaar zijn weer nabij en dan worden we elk jaar opnieuw klaargestoomd om ons beste beentje in de keuken voor te zetten.
Onze sympathieke lerares, een oud-leerlinge van mij, leerde ons dit keer (onder andere) een heerlijk dessertje klaarmaken: sabayon met ananas. Het recept kan je vinden als je op onderstaande foto klikt.

Toen de ananas ter sprake kwam, wees de juf erop dat we dat lekker fruit nooit mogen gebruiken in combinatie met melkproducten, omdat “een stof” in de ananas de melkproducten doet schiften.
En zich herinnerend dat ik haar een aantal jaren geleden ooit met scheikunde heb lastig gevallen, keek ze me aan en zei ze “en plein public”:
“Ja dat is allemaal chemie nietwaar meneer?”
Dat “meneer” was er voor mij teveel aan. Want ik was hier de leerling en zij de lerares. Ik moest hier onderdanig het hoofd buigen voor zoveel kennis en kunde, niet zij.
Maar ik was toch echt blij dat onze lieve juf wist dat het ananas-melk probleem iets met chemie te maken heeft.
”Ja, een bepaald enzym in de ananas zorgt hier voor de problemen” zei ik, “en het komt ook in kiwi’s voor, maar ik ben vergeten welk enzym het precies is” bekende ik nederig.
Die geheugencrash bleef toch een beetje op mijn maag liggen.
Ik kon dus niets anders dan gaan opzoeken welk enzym zo’n funeste rol kan spelen.

Het is actinidaine dat de miserie veroorzaakt.

Actinidaine is een eiwit.
Eiwitten zijn ketens van aminozuren.
De “spiralen en draden” in de afbeelding hierboven zijn een symbolische voorstelling van die (letterlijk én figuurlijk) ingewikkelde aminozuurketens.

En alhoewel actinidaine zelf een eiwit is, heeft het als eigenschap dat het sommige andere eiwitten afbreekt.
Bij die afbraak komen de aminozuren, die in de keten aaneen gekoppeld waren, vrij.

Actinidaine gedraagt zich eigenlijk zoals de pepsine in onze maag,
Pepsine is ook een eiwit dat in functie van het verteringsproces, ook eiwitten afbreekt.
Je zou dus kunnen zeggen dat het actinidaine in ananas en kiwi al aan een soort “voorvertering” van de melkeiwitten begint.
Gevaarlijk of giftig is dat dus niet, maar een gevolg van het afbreken van de melkeiwitten en het vrijkomen van de aminozuren is dat de zuurtegraad van de bereiding toeneemt en dat het zaakje schift…
Dat ziet er niet appetijtelijk uit en de zuurdere smaak zal ook niet erg geapprecieerd worden.

Om met goede voornemens te beginnen, ontbijt ik elke dag met een kiwi, gemengd met muesli en magere yoghurt. Dat heb ik hier al eens verteld.
Om het “actinidaineprobleem” te voorkomen, snij ik eerst de kiwi in een kommetje. Daarboven leg ik een laag muesli en daarop pas de yoghurt.
Ik hou dus de agressor en het slachtoffer gescheiden.
Pas net vóór ik de lekkere mix naar binnen ga lepelen, begin ik met roeren.

En wat die lekkere sabayon met ananas betreft: in het recept van onze lieve juf wordt de ananas eerst gebakken.
Ik zou dan met een gerust gemoed aan het smakelijk dessert best een (paar) bolletje(s) roomijs durven toevoegen. Het zaakje zal niet “kappelen”. Want bij het bakken zal de hoge temperatuur de actinidaine in de ananas gegarandeerd kapot gemaakt hebben.
Probeer het maar eens aan de komende feesttafel(s) : sabayon met ananas én roomijs!
Zo zie je maar weer: chemie is overal…

M&M: een hemels paar

2011-12-17T07:30:00.000+01:00

Het nachtelijk firmament is wel op elk moment de moeite van het bekijken waard.
Maar soms zijn er van die extraatjes.
Vorig weekend was er de maansverduistering die bij ons gedeeltelijk te zien was in de vroege avond.

Vandaag is er weer iets speciaals te bekijken, maar in dit geval moet je laat op blijven, of vroeg opstaan zondagmorgen.
Zo rond 23.30u. kan je aan de oostelijke hemel Mars boven de horizon zien komen. Goed anderhalf uur later (om 0.45u.) komt ook de maan te voorschijn.
Van dan af zie je samen optrekken: Maan en Mars, M&M, een hemels paar.
Gekoppeld trekken ze de nacht door naar het zuiden, tot morgenvroeg Mars, door het licht van de opkomende zon, helemaal wegdeemstert voor ons menselijk oog.

Wie ook met M&M meereist is (onder andere) het sterrenbeeld leeuw, met als opvallendste en helderste ster, Regulus.
Regulus is een echte ster. Een hemellichaam dat zoals onze zon licht en andere straling produceert door kernfusiereacties. Onze maan en de planeten, produceren geen licht, ze weerkaatsen alleen het zonlicht.
Eigenlijk is Regulus een combinatie van 4 sterren gecombineerd in 2 sterrenparen, maar dat kan je met het blote oog niet onderscheiden.

En als je dan toch de winternacht wil trotseren, kijk dan ook eens in het zuid-zuidwesten: daar kan je Jupiter zien pronken, de grootste planeet van ons zonnestelsel.
Geniet dus van het hemels schouwspel!

Pakjespuzzel

2011-12-16T07:30:00.000+01:00

Kerstmis en Nieuwjaar naderen en de pakjeskoorts neemt dus toe.
Ook Maria, Annie en Mia zijn niet meer te houden en gaan op jacht naar een cadeautje voor manlief (Willy, Julien en Hervé).
Raar maar waar, na 5 uur shoppen en een koffie met een stukje vlaai, hebben ze uiteindelijk hun goesting gevonden.
En nog raarder: alle drie in de zelfde winkel.
En superraar: al die geschenkjes worden door de verkoopster op precies dezelfde manier verpakt, zoals je hierboven kan zien.
Maar…de inhoud is wel niet helemaal dezelfde: in elk pakje weliswaar een das (!), maar wel met een verschillend kleurtje en/of tekeningetje…
Miserie aan de kassa natuurlijk als ze alle drie terzelfdertijd hun uiterlijk identieke pakjes op “den toog” zetten, terwijl ze druk met mekaar blijven doorkeuvelen: de pakjes worden door de verstrooide kassière door elkaar gehaald!

En nu komen mijn vragen:

Wat is de kans dat minstens 1 van de 3 dames van de verkoopster het pakje krijgt met de das die zij voor haar ventje wilde kopen?
Wat is de kans dat 1 van de 3 dames een verkeerd pakje krijgt van de verkoopster?

Laat het me weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandagavond om 21.30u. doe ik het hier uit de doeken, nog goed op tijd om binnenkort de juiste das bij de juiste man te laten arriveren…

Google Streetview is nu gedateerd. En nog iets.

2011-12-15T07:30:00.000+01:00

Toen enkele weken geleden Google Streetview ook in België geactiveerd werd, kwamen er onmiddellijk een aantal spelletjes op gang.
Eerst en vooral ging iedereen zoeken naar zijn eigen woonst natuurlijk. En dan die van familie, vrienden en kennissen. En dan maar zoeken of er niet iemand (weliswaar “geblurred”) op de streetview te zien was.
Wat ook snel opviel was dat de opnames niet van gisteren waren.
Een volgend spelletje was meteen geboren: zoeken naar de streetview van gebouwen die er nu niet meer zijn maar ten tijde van de opname nog wel.
Via vriendin Annie kwam ik er zo achter dat je nu nog kan zien hoe de kerk van Lutselus er uit zag vóór die op Kerstnacht 2010 volledig in elkaar zakte.
En het ingangspoortje van onze oude school, het HGI in Bilzen, ziet er nu heel wat moderner uit dan wat je nu nog in streetview kan zien.
Zo zijn er voorbeelden te over.

Maar van wanneer dateerden die opnames dan wel?
Dat was moeilijker te achterhalen.
Maar ook aan dat geheim is nu een einde gekomen.
Sedert dinsdag heeft Google aan streetview de opnameperiode toegevoegd.
Streetview is nu letterlijk gedateerd.
Je kan de opnamemaand links onderaan terugvinden als je streetview in full-screen bekijkt.
Geen discussie meer mogelijk dus.

En dan nog iets.
Een klein aardigheidje waarvan het nut toch wel erg beperkt is.
In kaartweergave zie je in het kadertje rechtsboven waar je voor satellietweergave kan kiezen, al onmiddellijk de satellietweergave op de locatie onder kadertje.
Omgekeerd, in satellietweergave zie je de kaartweergave ter hoogte van het kadertje.
Ik heb dat hieronder geïllustreerd met een combinatie van Google Maps waarin rechtsboven uitrit 30 van de E313 / A13 te zien is.
In het kadertje sluit het beeld aan met de satellietweergave van die uitrit als je een kaart bekijkt en met de kaartweergave van de uitrit als je een satellietweergaven bekijkt:

Google Maps blijft in elk geval steeds maar nieuwe dingen uittesten.

Het God-deeltje zal voor 2012 zijn. Misschien.

2011-12-14T07:30:00.000+01:00

Het was gisterennamiddag volle bak op de conferentie van CERN.
Ik heb ook meegekeken op het internet naar de live-webcast die vanuit Geneve werd uitgezonden.
Sommige hadden gehoopt dat de wetenschappers die experimenteren met de peperdure Large Hadron Collider (LHC), zouden kunnen aankondigen dat ze eindelijk het Higgs boson ontdekt hadden.
Maar het heeft (nog) niet mogen zijn.

De rijzende ster aan de CERN-hemel, Fabiola Gianotti (hierboven op de foto), liet weten dat het lang gezochte deeltje nog niet met zekerheid gevonden is.
Ze zijn het Higgs-deeltje zeer dicht op het spoor, maar helemaal hebben ze het nog niet te pakken. Dat zal volgens Fabiola iets voor 2012 zijn. Dat hopen ze toch bij CERN.

Maar wat is nu toch dat fameuze Higgs-boson dat al miljarden aan researchbudgetten verslonden heeft?
Waarom is het zó belangrijk dat het door sommigen ook “the God-particle”, het God-deeltje wordt genoemd?
Dat is niet eenvoudig uit te leggen, maar ik ga toch een poging wagen.

Alle deeltjes hebben massa. Ook de elementaire bouwstenen van de materie: de protonen, elektronen, neutronen,…
Maar waar komt die massa vandaan?
Volgens het zogenaamde standaardmodel van de materie is het Higgs-deeltje, het deeltje dat voor de massa van alle andere materiedeeltjes zorgt.
Aan de hand van dat standaardmodel van de materie, kon de Britse natuurkundige Peter Higgs in de zestiger jaren van de vorige eeuw, de eigenschappen van dat massaverwekkend deeltje berekenen en beschrijven.
Maar dan moest het ook bestaan. En men vindt (vond?) het maar niet.
En mocht het ook in 2012 niet gevonden worden, dan wordt de twijfel aan de geldigheid van het standaardmodel van de materie groot.
En als het standaardmodel van de materie, dat al 50 jaar lang zijn deugdelijkheid bewezen heeft, toch een fundamenteel gebrek vertoont, door het niet-bestaan van het voorspelde Higgs-deeltje, dan staat de wetenschap weer op zijn kop.

2011-2012: neutrino’s sneller dan licht, geen Higgs boson te vinden: wordt het begin van de 21ste eeuw misschien de periode van nieuwe wetenschapsparadigma’s?
Of komt alles toch weer op zijn oude vertrouwde pootjes terecht?
We zullen zien.
Spannende tijden voor wetenschappers en geïnteresseerden…

Speel met de interactieve sterrenkaart van Starry Night

2011-12-13T07:30:00.000+01:00

Wie op deze lange winteravonden eens de tijd wil nemen om de wonderlijke sterrenhemel waar te nemen, kan een interessante leiddraad vinden in de interactieve sterrenkaart van Starry Night.
Klik op onderstaand beeld en je komt op een webpagina terecht die de mogelijkheid biedt om te ontdekken welke hemelobjecten er vanop uw locatie te zien zijn.

De eerste stap die je moet zetten is: klikken op World Map en dan met de muis de marker naar je woonplaats slepen.
Automatisch wordt het beeld aangepast.
In het linkse navigatiedeel kan je nu onderaan aan- of uitvinken wat je op de kaart wil aangeduid zien.
Ook datum en tijd zijn instelbaar. Vink ook DST aan voor het winteruur.
Als je bovenaan rechts klikt kan je het linkse navigatiedeel doen verdwijnen en zo een grotere weergave van de kaart zien.
Tenslotte kan je de kaart zoomen en scrollen en een oriëntatie (windstreek) kiezen.
Test dat eens uit op je PC.
Maak eventueel een schermafdruk (maar inverteer dan, d.w.z. maak zwart wit en omgekeerd, om inkt te sparen) of maak een (vlugge) schets en trek dan eens naar buiten om het allemaal echt te zien.
Dat wordt gegarandeerd een veel leukere dinsdagavond dan in je luie TV-zetel!

Kaarsenpuzzel – oplossing

2011-12-12T21:30:00.000+01:00

Uit 1 grote adventskaars moeten 27 replica’s gehaald worden.
Dat wil zeggen dat lengte breedte en dikte in dezelfde verhouding moeten verkleinen.
Dus:

1 /27 = 1/3 x 1/3 x 1/3

Alle afmetingen moeten dus 3-maal kleiner worden.
Bijgevolg is een kleine kaars (60/3) cm = 20cm hoog.

Tot vrijdag voor een volgende puzzel!

Diagonalen

2011-12-12T07:30:00.000+01:00

De maandag-illusie van vandaag is eenvoudig, maar ze maakt goed duidelijk dat wat we zien niet altijd de realiteit is.
Wat we zien wordt in belangrijke mate mee bepaald door de context.

Wie ziet de twee diagonalen in de figuur hieronder niet als verschillend in lengte?
Eerlijk zijn!
En meten is weten…

Picasa 3.9

2011-12-11T07:30:00.000+01:00

Ik weet dat er voor- en tegenstanders bestaan van Picasa, de gratis Googledienst waarmee je al de foto’s en beelden op je PC kan archiveren, online in webalbums plaatsen, gewoon taggen, geotaggen, én bewerken. Maar ikzelf ben al jarenlang een fervent gebruiker.
Vrijdag jongstleden is update 3.9 verschenen en weer zijn er een aantal nieuwigheden toegevoegd.

Voor de hand liggend is de integratie met Google+, de sociale-netwerk-dienst waarmee Google, Facebook naar de kroon wil steken. Maar dat lukt nog niet zo goed.

Belangrijker vind ik dat de fotobewerkingsmogelijkheden weer zijn uitgebreid.
Daarbij is het fotobewerkingsprogramma Picnick, dat door Google werd opgekocht, nu verder geïntegreerd in Picasa. Daardoor kan je maar liefst 24 nieuwe effecten aan je foto’s toevoegen zonder Picasa te moeten verlaten.
Een aantal van die effecten zullen door de meesten van ons wellicht zelden gebruikt worden.
Maar “verzachten”, “vervloeiende rand”, “rand”, “passe-partout”,... lijken me de moeite waard.

En echt interessant is dat je nu foto’s vergelijkend kan bewerken.
Dat wil zeggen dat je nu bijvoorbeeld tezelfdertijd de oorspronkelijke en de bewerkte versie naast elkaar kan bekijken terwijl je bewerkt, zodat je onmiddellijk het effect van de bewerking kan beoordelen:

Ben je al Picasa-fan dan moet ik je niet overtuigen.
Is dat (nog) niet het geval: klik op het beeld hieronder en probeer het eens uit.
Het is toch gratis...

Vanavond: gedeeltelijke maansverduistering

2011-12-10T07:30:00.000+01:00

Vanavond is het volle maan.
En bij een volle maan is een maansverduistering mogelijk als de positie van zon, aarde maan zodanig is dat de maan geheel of gedeeltelijk in de aardschaduw verdwijnt.
Vanavond gebeurt dat gedeeltelijk.

Maar als je dit natuurverschijnsel wil waarnemen moet je al vroeg in de avond op uitkijk gaan staan.
Want de gedeeltelijke verduistering valt samen met de opkomst van de maan om 16.36u. en rond 17.38u. is de maan al weer helemaal uit de kernschaduw van de aarde.
Om er iets van te zien, zal je dus een onbelemmerd zicht op de noordoostelijke horizon moeten hebben, want zelfs als ze weer vol is, staat de maan slechts 5° boven de horizon.
En helder weer moet het ook zijn.
Het wordt dus echt een dubbeltje op zijn kant.
Hopen maar…
En dit is (was...) het live-beeld uit een regio in Amerika waar de verduistering totaal te zien was:

Kaarsenpuzzel

2011-12-09T07:30:00.000+01:00

Teken des tijds: de pastoor van een federatie van 7 parochies wil besparingen doorvoeren!
Hij vraagt aan zijn koster(s) om een grote rode adventskaars van 60cm hoog (zie model hieronder) te laten omsmelten tot 27 kleinere adventskaarsen, zo dat al zijn parochies voor hetzelfde geld over de nodige 4 adventskaarsen beschikken.
Niet helemaal natuurlijk, want 7 x 4 = 28. Maar geen nood voor de ene ontbrekende kaars heeft hij ook nog een oplossing in een kast liggen.

Nu wil de pastoor wel dat elk van de 27 kleinere kaarsen een precieze replica is van de oorspronkelijke grote adventskaars. Dat wil zeggen dat in elke kleine kaars de verhoudingen van de grote kaars gerespecteerd blijven.
Hoe hoog is dan elke kleine adventskaars?
De koster(s) konden dat in een handomdraai oplossen. Jullie dus ook, zonder twijfel...

Laat me het antwoord weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandagavond om 21.30u. doe ik het hier uit de doeken.

64 miljoen en we tellen verder!

2011-12-08T07:30:00.000+01:00

Een half jaar geleden werd de 60 miljoenste chemische verbinding geregistreerd in het CAS register.
CAS staat voor Chemical Abstract Service.
Het is een database waarin aan elke chemische verbinding, atoomsoort, isotoop, legering, eiwit,… een uniek identificatienummer is toegekend.
Die 60 miljoenste verbinding was een verbinding met een anti-virale werking gesynthetiseerd door een groep Chinese scheikundigen.
Het ging om deze structuur:

De systematische chemische naam ervan is al even ingewikkeld als de taal van de makers:
1H-Isoindole-1,3(2H)-dione, 2-[1-[2-[(4-fluorophenyl)amino]-6H-1,3,4-thiadiazin-5-yl]ethyl]-

Waarom breng ik dat in mijn blogje even onder jullie aandacht?
Om te beginnen, omdat 60 miljoen scheikundige stoffen toch wel een behoorlijk groot getal is.
Even een paar vergelijkingspunten.
60 miljoen was ook het algemeen aanvaarde aantal slachtoffers in de tweede wereldoorlog.
En het aantal inwoners van het Romeinse Rijk in 70 vóór Christus.

De tweede reden waarom ik dit ter sprake breng.
De 60 miljoenste verbinding werd op 21 mei van dit jaar geregistreerd. Een klein half jaar geleden dus.
Vandaag zitten we al aan 63.386.767. Dat komt overeen met een huidig een groeiritme van ongeveer 12.000 nieuwe verbindingen per dag!
En dat dit een echt exponentiele groei is, mag blijken uit het feit dat het van 1957, het jaar waarin CAS zijn registratie begon, tot 1990 (dus 33 jaar) geduurd heeft om de 10 miljoen registraties te bereiken.
20 jaar later is dat verzesvoudigd!
Over een exponentiële groei van de chemie gesproken!
En dan hoor ik zo nu en dan sommige zeggen als ik hen vertel dat ik scheikunde gestudeerd heb:
“Ha ja, scheikunde, hoe was dat ook al weer, zwavelzuur was H₂SO₄ is het niet?”
Het leven kan eenvoudig én ingewikkeld zijn…

Zie ginds vaart de stoomboot

2011-12-07T07:30:00.000+01:00

Ik heb het hier al een paar keer gehad over Google Maps waarop je in realtime kan zien waar zich vliegtuigen bevinden op weg van of naar een luchthaven.
Er bestaat ook zoiets voor schepen: ShipFinder
Ik heb de kaart hieronder ge-embed, maar het is toch interessanter om op deze link te klikken zodat je alles groter kan bekijken.
Via de “Map options”-knop rechts boven op de kaart geeft
ShipFinder je een massa aan details over de beweging van schepen in realtime over heel de wereld: foto’s, positie, lading, bestemming enz.
En via een playback-knop kan je zelfs de trafiek op een bepaalde plaats en op een bepaalde datum bekijken op een door u gekozen snelheid.
Als dat geen mooi (laat) Sinterklaasgeschenk is!

Sinterklais die is op rais

2011-12-06T13:12:00.001+01:00

De “Goed Heilig Man” is al weer bijna het land uit.
De Kerstman staat hier en daar al te springen.
Gelukkig hebben we de brave Sint in Romershoven nog in extremis een serenade kunnen geven.
En de plaatselijke barden deden dat in een onnavolgbaar Romer-Engels.
Maar wel erg ludiek en schitterend.
Chapeau Guido, Jan en Ludo!

Sinterklais in Romershoven

Ik heb het filmpje ondertiteld. Activeer die ondertiteling dus bij voorkeur en bekijk het filmpje ook best in full-screen.
Klik daarvoor op de volgende knopjes onderaan het filmpje:

En hier is de volledige tekst:

I hear the wind waait door de bomen
En hier in house zelfs waait the wind.
Looks like the Saint zou die wel komen
nu hai het weer zo lielaik vindt.

Refrein:
Don’t go round tonight
Want the boat die is op taid
Sinterklais die is op rais.

I see Sinterklais arriving
I see zijn boat is coming soon
I hear pieten, they are crying
I smell pièdendrol so fel.

’ch hope, you had your shoes gezatten
’ch hope, you’re ready foor the roe
I will nik-naks in mijn zakken
I hear him zakken door de schoew.

New Horizons klopt Voyager 1 op weg naar Pluto

2011-12-06T07:30:00.000+01:00

Jullie weten zonder twijfel dat Pluto een 5-tal jaar geleden gedegradeerd werd van volwaardige planeet van ons zonnestelsel tot dwergplaneet.
Zelfs ons onlangs overleden stokoud tante Methilleke wist dat.
Maar die degradatie betekent niet dat de astronomen hun belangstelling voor Pluto verloren hebben.
Integendeel, NASA heeft in "het jaar van de degradatie", op 19 januari 2006, zelfs een bijzondere ruimtesonde New Horizons gelanceerd met de bedoeling Pluto en de Kuipergordel grondig te bestuderen.

De Kuipergordel is een opeenhoping van miljarden komeetachtige ruimte-objecten die zich in ons zonnestelsel bevindt in een zone voorbij de planeet Neptunus.
Sommige van die objecten volgen de baan van Pluto.
En het is juist omdat Pluto niet in staat is gebleken om met zijn zwaartekracht, zijn baan van die objecten te zuiveren, dat hij voor de astronomen niet meer waardig was om een echte planeet te blijven.
Op de figuur hieronder wordt de Kuipergordel binnen ons zonnestelsel gesitueerd en voorgesteld met groene bolletjes.
De schaal is in Astronomische Eenheden (A.E.).
1 AE = de gemiddelde afstand tussen de zon en de aarde = ongeveer 150 miljoen kilometer = 149.597.870,691 kilometer precies.

New horizons begint nu stilaan Pluto te naderen.
”Stilaan naderen” is natuurlijk erg relatief.
Na bijna 6 jaar “vliegen” aan ongeveer 1 miljoen kilometer per dag, is New Horizons nu dichter bij Pluto dan er ooit één ruimtetuig geweest is.
Het vorig record stond op naam van Voyager 1, die in januari 1986 Pluto tot op 1,58 miljard km naderde.
New Horizons bevond zich gisteren (5 december 2011) op 10,55 AE van Pluto en dat is 10,55 x 149.597.870,691 kilometer = 1,578 miljard km van Pluto. Over “naderen” gesproken…
En “stilaan” dan?
Met een snelheid van 55.500 km/h zal het toch nog tot 14 juli 2015 duren vóór New Horizons het dichts bij Pluto zal zijn. En dat wordt dan wel akelig dicht: 12.500 km! De camera’s zullen dan objecten ter grootte van een voetbalveld kunnen waarnemen.

Onderstaande figuur laat toe in te schatten waar de ruimtesonde zich nu in ons zonnestelsel bevindt ten op zicht van Pluto en de andere planeten.
Nog een kleine 4 jaar geduld dus om wat meer over onze mysterieuze dwerg te kunnen leren.

Wandelclubpuzzel – oplossing

2011-12-05T21:30:00.000+01:00

We kunnen dit wandelclubprobleem met breuken oplossen.
Stel Jos voor door J, Ronny door R en Didier door D.

Jos moet Didier dus 300m voorsprong geven.
Tot vrijdag!

Context–illusie

2011-12-05T07:30:00.000+01:00

Wat we zien is niet wat op ons netvlies valt, maar de verwerking en de interpretatie van deze fysieke prikkels door onze hersenen.
Wat we zien wordt op die manier bepaald door de context.
Onderstaand beeld bewijst dit zeer duidelijk.
Wat centraal staat lezen we horizontaal als B, maar verticaal als 13.
Jullie toch ook denk ik?
En na een tijdje kijken, kan het gebeuren dat je hersenen aan één van de interpretaties de voorkeur beginnen te geven, waardoor de andere interpretatie afzwakt.
Zo wordt bij mij 13 stilaan sterker dan B.

Methilleke

2011-12-04T07:30:00.000+01:00

Donderdag hebben we tante Mathilde ten grave gedragen.
Echt ten grave, geen crematie, want crematie paste niet bij haar. Haar lichaam hoorde in gewijde grond
Methilleke is 97 jaar mogen worden.
En tot op hoge leeftijd is ze altijd een bijzondere, pittige, schalkse, vinnige dame gebleven met een speelse twinkel in haar oogjes.
De schooljuffrouw die ze was, is nooit uit haar weggedoofd.
Ons altijd aanlerend en zelf altijd bijlerend.
En zo lang het ging, steeds vol belangstelling voor wat er in de wereld aan ‘t gebeuren was.

Een speurtocht in een kastje op haar kamertje in het rusthuis, was een ontdekkingstocht naar wie Methilleke eigenlijk was.
Krantenknipsels over de degradatie van Pluto tot een dwergplaneet bijvoorbeeld: een vrouwke van toen 92 met belangstelling voor astronomie!
Maar vooral veel schrijfsels op de rand van doodsberichten en nieuwjaarskaartjes. Want spaarzaam was ze als geen ander.
En gedichten!
Een boek vol, uitgeknipt en opgeplakt of met de hand geschreven.
Mia, die ooit bij tante in de klas zat, kende ze nog bijna allemaal.

Als eerbetoon aan tante Methilleke, een gedicht van Gezelle dat ik in dat boekje vond:
“‘t Er viel ne keer een bladtje op het water”.
Bedankt lief guitig vrouwke, kastaarke, we zullen je blijven missen.

‘t Er viel ne keer
‘t Er viel ‘ne keer een bladtjen op het water
‘t Er lag ‘ne keer een bladtjen op het water
En vloeien op het bladtje dei dat water
En vloeien dei het bladtjen op het water
En wentelen winkelwentelen in ‘t water
Want ‘t bladtje was geworden lijk het water
Zoo plooibaar en zoo vloeibaar als het water
Zoo lijzig en zoo leutig als het water
Zoo rap was ‘t en gezwindig als het water
Zoo rompelend en zoo rimpelend als water
Zoo lag ‘t gevallen bladtjen op het water
En m' ha' gezeid het bladtjen ende ‘et water
‘t En was niet ‘t één een bladtje en ‘t ander water
Maar water was het bladtje en ‘t bladtje water

En ‘t viel ne keer een bladtjen op het water
Als ‘t water liep het bladtje liep.
Als ‘t water Bleef staan, het bladtje stond daar op het water
En rees het water ‘t bladtje rees en ‘t water
En daalde niet of ‘t bladtje daalde en ‘t water
En dei niet of het bladtje dei't in ‘t water
Zoo viel der eens een bladtjen op het water
En blauw was ‘t aan den Hemel end' in ‘t water
En blauw en blank en groene blonk het water
En ‘t bladtje loech en lachen dei het water
Maar ‘t bladtje en wa' geen bladtje neen en ‘t water
En was nie' meer als ‘t bladtjen ook geen water

Mijn ziele was dat bladtjen: en dat water?-
Het klinken van twee harpen wa' dat water
En blinkend in de blauwte en in dat water
Zoo lag ik in den Hemel van dat water
Den blauwen blijden Hemel van dat water!
En ‘t viel ne keer een bladtjen op het water
En ‘t lag ne keer een bladtjen op het water.

YouTube in het nieuw

2011-12-03T07:30:00.000+01:00

Sinds eergisteren heeft YouTube een interessante facelift ondergaan.
Met die vernieuwing wil YouTube vooral het gebruik van videokanalen stimuleren.

Kanalen bestaan al lang in YouTube.
Als je registreert krijg je een persoonlijk videokanaal toegewezen waarin, naast een beperkt persoonsprofiel, ook je eigen uploads terug te vinden zijn én de videokanalen van andere YouTube-leden waarop je geabonneerd bent, .
In de nieuwe lay-out komen die videokanalen erg centraal te staan. Samen met het delen van die kanalen met “je vrienden” via Google+, Facebook en Twitter. Ook dat krijgt een sterk accent.

Zoals je hierboven geïllustreerd ziet met mijn eigen YouTube-kanaal, is het scherm opgedeeld in drie kolommen. Ik heb er bij genoteerd wat de inhoud van deze kolommen precies is.

Met dit nieuw accent wil Google, het moederbedrijf achter YouTube, de concurrentie aangaan met TV-zenders, via een aanbod van miljoenen kanalen waaruit de kijker/gebruiker zelf een gepersonaliseerde selectie maakt. Dat wordt de toekomstige Google-TV dus.
Bedenk daarbij dat de integratie van het internet en je digitaal TV-toestel in de huiskamer zeer dicht bij is of zelfs al realiteit is.
Naar het schijnt is Google ook van plan om in 2012 speciale YouTube-kanalen op te starten waarin video’s zullen te zien zijn, niet van amateurs, maar van professionele productiehuizen.

TV-kijken krijgt dus stilaan een nieuwe, gepersonaliseerde dimensie.
En meteen is er ook een nieuwe strijd op komst, want ook Apple heeft naar het schijnt uitgebreide internet-TV-plannen.

Wil je in afwachting van al dat moois (?) de nieuwe YouTube wat beter leren kennen?
Bekijk dan de video hieronder en/of surf naar de webpagina’s waar alles wordt uitgelegd: de YouTube handleiding-site.
En vooral: probeer het zelf uit!

Wandelclubpuzzel

2011-12-02T07:30:00.000+01:00

Onze Romershovense wandelclub De Rommelaar telt een paar bestuursleden die sportiever zijn dan je op het eerste zicht zou denken.
Onlangs dachten Jos, Ronny en Didier eraan om een tandje bij te steken en te gaan snelwandelen op een omloop van 1200 meter aan de Bilzerse Kattenberg.

Om hun fysieke conditie even te vergelijken confronteer ik jullie met de volgende gegevens.

Als Jos vertrekt vanop de startlijn en aan Ronny een voorsprong geeft van 200 meter, komen beiden tezelfdertijd terug aan de startlijn aan.

Als Ronny vertrekt vanop de startlijn en aan Didier een voorsprong geeft van 120 meter komen ook die twee terug gelijk aan de startlijn.

Hoeveel meter voorsprong moet Jos dan aan Didier geven opdat ze ook samen aan de startlijn zouden aankomen?

Laat het me weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandagavond om 21.30u. vind je hier hoe het zit.

Kauwgom is goed voor u

2011-12-01T07:30:00.000+01:00

Zolang ik het voor het zeggen had op het H.-Grafinstituut Bilzen (HGI) was kauwgom op school taboe.
Maar dat dit taboe voortdurend doorbroken werd is ook geen geheim.
De vieze plakkerige ploppen die regelmatig aan de onderkant van tafels en lessenaars te vinden waren maakten dat duidelijk.
Maar als er een onverlaat met een "chiclet" in de mond betrapt werd, was mijn straf onverbiddelijk: met een plamuurmes al die vieze resten van onder de tafels van een klaslokaal of de studiezaal verwijderen.
Dit onplezierig werkje had toch enige ontradend effect bij de daders (dat denk ik toch).

Maar misschien ben ik indertijd toch te streng geweest voor de kauwers.
Want volgens een studie die onlangs werd gepubliceerd in Appetite, een internationaal tijdschrift over voeding in al zijn aspecten, zou kauwgum knabbelen de intellectuele prestaties van de kauwers fors stimuleren.
En waar dient een school nu anders voor dan om er voor te zorgen dat leren gestimuleerd wordt?
Misschien had ik leerlingen die op mijn bureau op bezoek kwamen moeten belonen met een reepje suikervrije Stimorol in plaats met een ongezonde Leo-koek zoals ik altijd deed.
Te laat, ik krijg die kans niet meer...

Een team psychologen van de St. Lawrence University lieten 159 studenten een aantal aantal IQ-testen uitvoeren. De helft van die 159 mocht lustig knabbelen tijdens de testen, de andere helft niet.
En ja hoor: de knabbelaars presteerden opvallend beter!
Waarom weten ze nog altijd niet.
Nog iets: het positieve effect is ook beperkt in de tijd. Wie langer dan 20 minuten "sjiekt" heeft het beste gehad, want langer doorknabbelen levert geen betere resultaten meer op.

Ik zie het dus binnenkort al gebeuren bij een moeilijke chemieoverhoring in het HGI: "Neem allemaal een blaadje papier en een kauwgombal en bereken de pH van een 0,02 molaire ammoniumcarbonaatoplossing"...

Zwaartekracht achterhaald?

2011-11-30T07:30:00.000+01:00

Hoe kan dat?

Als je een uitgekiend camerastandpunt kiest, kan je onvoorstelbare dingen laten zien.
Heb je er een idee van hoe ze dat geflikt hebben?

Hier is de oplossing!

Je moet er maar aan denken…

Gratis luchtfoto’s met Google Maps

2011-11-29T07:30:00.000+01:00

Nu streetview ook bij ons actief is, staat Google Maps volop in de belangstelling
Alle overdreven heisa rond schending van privacy zal binnenkort wel wegebben. Dat is de landen die ons zijn voorgegaan ook zo gebeurd.
Want alles bij elkaar is Google Maps een prachtig instrument.
En de vele mashups die er al voor ontwikkeld zijn verhogen nog in aanzienlijke mate de bruikbaarheid.

Map2Pic is er weer zo ééntje.
Niet heel bijzonder, maar goed bruikbaar voor wie op eenvoudige wijze een stuk van een kaart als een beeld wil opslaan in .jpg- of .png-formaat.
Je kan daarbij kiezen onder welke gedaante je het beeld wil: gewone kaart, satellietbeeld, terreinbeeld.
Je kan daarenboven de afmetingen en de zelfs de compressieverhouding instellen. Bedenk dat een hoge compressie een lagere beeldkwaliteit oplevert, maar natuurlijk ook een kleiner bestand. Het is dus kwestie van kiezen of de gulden middenweg zoeken…
Je kan ook markers aan het beeld toevoegen, alhoewel de keuze nog erg beperkt is.
En je kan zoomen.

Ik weet wel dat wat Map2Pic kan, ook met andere “screencapturers” mogelijk is. Maar dan is dat toch meestal veel bewerkelijker.
En weet je nog de tijd dat je voor een luchtfoto van de omgeving van je huis stukken van mensen moest betalen?
Ziehier een mooie gratis luchtfoto van de omgeving van De Pastorij in Romershoven:

Trapeziumpuzzel – oplossing

2011-11-28T21:30:00.000+01:00

De oppervlakte van de witte driehoeken noemen we C en D.
De driehoek met oppervlakte C heeft dezelfde hoogte als de driehoek met oppervlakte B.
De basis van de driehoek met oppervlakte C noemen we c.
De basis van de driehoek met oppervlakte B noemen we b.
Dan is C = c.h/2 en B = b.h/2
Of C/B =c/b
Om dezelfde wijze komen we tot A/D = c/b.
En dus is A.B = C.D
Bekijken we nu de driehoeken met oppervlakte A+C en A+D
Die driehoeken hebben een gemeenschappelijke basis a en een gelijke hoogte, namelijk de afstand tussen de twee evenwijdige zijden van het trapezium (zie de stippellijn).
Ze hebben dus ook een gelijke oppervlakte: A+C = A + D.
En dus moet

De totale oppervlakte van het trapezium is dus

Of:

Tijdelijk blind

2011-11-28T07:30:00.000+01:00

Soms kan je tijdelijk blind zijn of worden zonder het te beseffen.
Twee weken geleden liet ik dit al zien in deze reeks maandagillusies.
Vandaag nog zo’n geval.

Blijf staren naar het knipperende groene bolletje in het midden en je zal na een tijdje zal je één of meer van de gele bolletjes zien verdwijnen.
En dat ze er altijd waren kan je controleren door het filmpje opnieuw af te spelen terwijl je het middelste knipperende bolletje afdekt.

Het gaat hier om een illusie in de categorie “blindheid geïnduceerd door beweging” (MIB = motion induced blindness).
Over de verklaring van deze illusie is men het nog niet eens.
In dit pdf-bestand kan je er meer over lezen.

Speel onderstaand filmpje bij voorkeur in fullscreen af, dan is het effect veel opvallender.

Tijdelijk blind

Oefenen maar!

2011-11-27T07:30:00.000+01:00

Nu je nog tijd hebt om te oefenen, presenteer ik je op een boogscheut van de feestmaand, een YouTubeke waarin goochelaar Richard Wiseman ons een paar trucjes leert waarmee je op Kerstavond of Oudjaar je tafelgenoten kan verbazen.
Als ‘t lukt tenminste.
Maak er dus werk van, je hebt nog bijna 30 dagen…

Oefenen!

Nu is het de beurt aan Curiosity

2011-11-26T07:30:00.000+01:00

NASA is in de voorbije jaren erg succesvol geweest met zijn Mars-rovers Spirit en Opportunity.
De kennis van onze naaste buurplaneet is er door die robotjes spectaculair op vooruit gegaan.
Spirit heeft wel de geest gegeven, maar Opportunity is nog altijd actief.
Op zijn Marsdag 2787 (Sol 2787) is hij nog altijd naarstig aan het zoeken naar een goede schuilplaats voor de harde Marwinter die op komst is.

Maar daar laat NASA het niet bij.
Morgen (26 november 2011 rond 16u.) wordt een nieuwe Mars-rover gelanceerd: Curiosity.
Curiosity is een Mars-rover van de tweede generatie zou je kunnen zeggen: een stuk groter dan zijn voorgangers en, wat sommigen de wenkbrauwen zal doen fronsen: Curiosity wordt aangedreven met een mini-kernreactor op basis van 10kg plutonium-238.
Plutonium-238 (Pu-238) is een radioactieve atoomsoort, wat betekent dat ze niet stabiel is en door uitzenden van alfa-deeltjes langzaam in een andere atoomsoort (Uranium-234 of U-234) wordt omgezet.
Bij dat zogenaamd radioactief verval komt warmte vrij. En het is die warmte-energie die Curiosity, via een speciale generator (RTG), omzet in bruikbare elektrische energie. 1 gram Pu-238 levert een vermogen van ongeveer 0,5 Watt.
Waarom NASA nu voor kernenergie kiest in plaats van zonne-energie? De reden zal duidelijk zijn voor iedereen die zonnepanelen op zijn dak liggen heeft: ‘s nachts werken die dingen niet… Kernreactoren hebben daar geen last van.
De grotere hoeveelheid energie die door de Pu-reactor geleverd wordt, laat ook toe om verschillende experimenten simultaan te laten verlopen.

De eerste Marskarretjes waren verkenners waarmee vooral het Marsmilieu en de Marsgeologie goed in kaart werden gebracht.
Maar door de ontdekking van water op de rode planeet stijgt de kans dat er nog leven is, of dat het er ooit geweest is.
En meteen ligt de voornaamste taak van Curiosity voor de hand: zoeken naar leven, leven nu of in leven het verleden.

Curiosity moet normaal op Mars aankomen begin augustus 2012.
Hieronder kan je een mooi animatiefilmpje zien van de lancering en de landing van Curiosity. En ook die landing is anders dan bij Spirit en Opportunity. Die stuiterden in een ballonnentros op de Marsbodem.
Curiosity landt met parachutes en remraketten.
Toch even een opmerking bij het filmpje: om de animatie wat levendig te houden plaats NASA allerlei geluiden bij de raketpulsen, de ontkoppelingen enz. Maar… in het luchtledige is er eigenlijk geen geluid!

Curiosity naar Mars

Wil je de lancering live volgen?
Kijk dan hier morgennamiddag naar NASA-TV:

En uiteraard heeft Curiosity ook zijn eigen Twitter- en Facebookkanalen.
Wat dacht je wel…

Trapeziumpuzzel

2011-11-25T07:30:00.000+01:00

Je zal je nog wel herinneren wat een trapezium is: een vierhoek waarvan minstens 1 paar zijden parallel is.
De figuur hieronder is er dus zo ééntje. En zoals goed te zien is: in dit geval ééntje waarvan de diagonalen loodrecht op elkaar staan.

De driehoeken die aan de parallelle zijden liggen hebben een oppervlakte die respectievelijk gelijk is aan B en A.
Kan je me dan de totale oppervlakte van het trapezium uitdrukken in functie van A en B?
Stuur me je oplossing tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandagavond om 21.30u. vind je hier hoe je dit puzzeltje kan oplossen.

Web-lezen

2011-11-24T07:30:00.000+01:00

Er is weer iets nieuws op internet: weblezen.
De naam van die nieuwigheid dekt behoorlijk goed wat ze inhoudt: je kan met Weblezen online boeken lezen zonder dat je ze moet downloaden.
Je leest ze dus “in the cloud”.
Je huurt ze dus en ze nemen bijgevolg geen plaats in op je PC.
De Amazon Kindle en alle andere e-boeklezers krijgen hier dus mogelijks een ernstige concurrent. Om maar te zwijgen van het gedrukte boek…
Natuurlijk zal je voor dit huurlezen wel huurgeld moeten betalen, maar vóór je dat doet kan je eerst enkele hoofstukken gratis uitproberen.
Nog iets wat Weblezen bijzonder maakt: het gaat hier om een Nederlandse webapplicatie, met als gevolg dat er meer dan 1000 boeken in Nederlandse vertaling te lezen zijn. Voor één keer is dus niet alles in het Engels…

Het is natuurlijk de vraag of Weblezen zal aanslaan.
Ik heb daar toch mijn twijfels over voor wat het lezen op een PC betreft. Zelf kan ik het bijvoorbeeld moeilijk volhouden om een lange tekst volledig op een gewoon computerscherm door te nemen. Maar op een iPad, met zijn klein handig en licht scherm in boekenformaat, ligt dat anders. Daar lukt dat wel.
Weblezen lijkt me dus eerder iets voor tablets.
Probeer het zelf maar eens door op onderstaand beeld te klikken en dan je keuze te maken.

Ook voor bloggers die het zo nu en dan eens over boeken hebben, heeft Weblezen iets interessants in petto: je kan een boek of een stuk uit een boek, embedden op je blogpagina . Dit biedt de kans om bij de bespreking van een boek, direct een aantal pagina’s van het boek toe te voegen als illustratie!
Lees hier als smaakmaker maar eens een embedded hoofdstukje van “Voor ik ga slapen” van SJ Watson in een Nederlandse vertaling.
Het gebruik is simpel: klik rechts onderaan om verder te bladeren en links onderaan om terug te gaan. Bijna zoals in een gewoon boek, weet je nog hoe dat ging?

Eindelijk!

2011-11-23T07:30:00.000+01:00

De kogel is door de kerk: vanaf vandaag is ook in België streetview te zien in Google Maps.
Daarmee zijn we als één van de laatsten in Europa aan de beurt.
Er staat ons dus een nieuwe, boeiende ontdekkingsreis te wachten.
Ga maar eens kijken hoe je dorp, je stad, je straat er op je PC uitziet.
En ontdek misschien nieuwe mooie, onbekende plekjes in Vlaanderen.
Klik maar op onderstaand beeld en sleep het oranje mannetje op de kaart.

Paracetamol ontraadseld

2011-11-22T07:30:00.000+01:00

Bij tandpijn, koppijn, buik- en andere pijn ligt een tablet Dafalgan voor ons klaar.
En we ervaren dat dit erg efficiënt werkt.
Wat werkt is het werkzame bestanddeel in Dafalgan en dat is paracetamol:

Voor een chemicus en zelfs voor een leerling uit ons secundair onderwijs, een verbinding met een vrij eenvoudige samenstelling.
Toch bleef het lang een raadsel hoe die stof werkte.
Maar nu is daar verandering in gekomen.

Wetenschappers van Kings College Londen hebben ontdekt dat paracetamol zich bindt aan een bepaald eiwit (TRPA1) dat zich aan de oppervlakte van zenuwcellen bevindt.
Door die binding wordt blijkbaar het pijngevoel onderdrukt.
Wat raar is, want hetzelfde eiwit kan ook net een soort pijngewaarwordingen stimuleren als het bindt met stoffen die vrijkomen als we uien pellen of… Gentse mosterd eten.
Raar dus.
En dat bewijst eens te meer: (bio)chemie blijft een boeiende maar ingewikkelde wetenschap…

Sintersnoep – oplossing

2011-11-21T21:30:00.000+01:00

Het minste dat de Sint kan kopen voor 1€ is 2 rolletjes munt: 2 x 0,50€
Het meeste dat hij kan kopen voor 1€ is 20 toverballen: 20 x 0,10€
Omdat een rolletje munt van 0,50€ niet kan vervangen worden door twee goedkopere snoepsoorten is het niet mogelijk om drie snoepjes te kiezen voor 1€.
Maar vier snoepjes voor 1€ is wel mogelijk: 1 rol munt + 2 lolly’s + 1 reep spek.
En dan zijn er nog meer mogelijkheden, want elke lolly kan de goede man vervangen door 2 stukken spek. Dan heeft hij 1+5 = 6 snoepjes.
En elk stuk spek kan hij wisselen voor 2 toverballen.
Zo kan de brave baas nog heel wat combinaties maken en met een goed gevulde zak op ronde voor 1€.
Gelukkig maar…