Klik op het beeld hierboven en volg de aankondiging in Genève vanaf 9u tot...
Nadien volgt een persconferentie en volgen samenvattende videomontages.
Nadien volgt een persconferentie en volgen samenvattende videomontages.
woensdag 4 juli 2012
Volg het higgsboson live!
Volg hier live en rechtstreeks vanuit CERN de aankondiging van wat misschien wel de grootste ontdekking van deze eeuw in de deeltjesfysica kan genoemd worden: het higgsboson of het God-deeltje:
Het higgsboson is er en de volle dondermaan viert mee.
Op het ogenblik dat wetenschappers euforisch doen over de (hoogstwaarschijnlijke) ontdekking van het higgsboson, het God-deeltje, blijft onze aardwachter onverstoord rondjes draaien rond onze aardbol.
Deze avond kan je ze net na zonsondergang (21.53u.) om 22.13u. in het zuid-oosten vol zien opkomen.
Ze beschrijft een lage boog (maximaal 19°) over het firmament. Dezelfde boog die de winterzon binnen een vijftal maanden aan de hemel zal beschrijven.
Ze reist mee met het sterrenbeeld Boogschutter (Saggitarius) om dan om 6.21u. in het westen weer onder de horizon te verdwijnen.
Je ziet dat deze volle maan heel de nacht door te bekijken valt. Dit is met een volle maan steeds het geval.
En nog iets wetenswaardig maar zeer logisch: een volle maan gaat onder in het westen als de zon opkomt in het oosten. Bij volle maan staan de zon en de maan immers tegenover elkaar en aan weerszijden van een aardse waarnemer:
Zoals elke volle maan heeft ook deze maan een traditionele naam: men noemt ze dikwijls de hooimaan omdat juli, volgens de alwetende Druivelaar, ook de hooimaand wordt genoemd.
Maar ze krijgt ook soms de naam dondermaan mee, omwille van de frequente onweders in deze tijd van het jaar.
Kijk dus eens omhoog vanavond. Als ‘t niet dondert!
Deze avond kan je ze net na zonsondergang (21.53u.) om 22.13u. in het zuid-oosten vol zien opkomen.
Ze beschrijft een lage boog (maximaal 19°) over het firmament. Dezelfde boog die de winterzon binnen een vijftal maanden aan de hemel zal beschrijven.
Ze reist mee met het sterrenbeeld Boogschutter (Saggitarius) om dan om 6.21u. in het westen weer onder de horizon te verdwijnen.
Je ziet dat deze volle maan heel de nacht door te bekijken valt. Dit is met een volle maan steeds het geval.
En nog iets wetenswaardig maar zeer logisch: een volle maan gaat onder in het westen als de zon opkomt in het oosten. Bij volle maan staan de zon en de maan immers tegenover elkaar en aan weerszijden van een aardse waarnemer:
Zoals elke volle maan heeft ook deze maan een traditionele naam: men noemt ze dikwijls de hooimaan omdat juli, volgens de alwetende Druivelaar, ook de hooimaand wordt genoemd.
Maar ze krijgt ook soms de naam dondermaan mee, omwille van de frequente onweders in deze tijd van het jaar.
Kijk dus eens omhoog vanavond. Als ‘t niet dondert!
dinsdag 3 juli 2012
Als dat varkentje maar gewassen is!
Ik hoop maar dat je binnenkort niet gaat kokhalzen als je je tanden poetst.
Want de nieuwste tandpasta die op komst is, zal wellicht bestanddelen bevatten die afkomstig zijn uit… de slijmen van varkensneuzen, -muilen en -magen!
Niet dat we met dat varkenssnot onze tanden nóg witter dan wit zullen krijgen. Neen de bestanddelen uit dat slijm moeten ons beschermen tegen virale infecties!
Ook in onze eigen neuzen en monden vormen de slijmlagen een eerste bescherming tegen infecties. Maar het is uiteraard niet voor de hand liggend om menselijk slijm als bron voor antivirale middelen te gebruiken.
Een groep wetenschappers onder leiding van Katharina Ribbeck heeft recent in Biomacromolecules een onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat varkens wel de geschikte leveranciers kunnen zijn (“Mucin Biopolymers as Broad-Spectrum Antiviral Agents,” Biomacromolecules).
Varkens produceren niet alleen slijmen met de juiste beschermende stoffen, maar ze doen dat ook nog eens zeer overvloedig.
De onderzoekers stellen daarom voor om die slijmen toe te voegen aan tandpasta’s, mondwaters, desinfecterende zalven enz.
Tussen haakjes: maagslijm van varkens wordt al langer verwerkt in artificieel speeksel bij de behandeling van het drogemondsyndroom (xerostomie).
En mocht je na het lezen van dit bericht de nood voelen om even je mond te spoelen: wees gerust, Odol is (voorlopig) nog slijmvrij…
Want de nieuwste tandpasta die op komst is, zal wellicht bestanddelen bevatten die afkomstig zijn uit… de slijmen van varkensneuzen, -muilen en -magen!
Niet dat we met dat varkenssnot onze tanden nóg witter dan wit zullen krijgen. Neen de bestanddelen uit dat slijm moeten ons beschermen tegen virale infecties!
Ook in onze eigen neuzen en monden vormen de slijmlagen een eerste bescherming tegen infecties. Maar het is uiteraard niet voor de hand liggend om menselijk slijm als bron voor antivirale middelen te gebruiken.
Een groep wetenschappers onder leiding van Katharina Ribbeck heeft recent in Biomacromolecules een onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat varkens wel de geschikte leveranciers kunnen zijn (“Mucin Biopolymers as Broad-Spectrum Antiviral Agents,” Biomacromolecules).
Varkens produceren niet alleen slijmen met de juiste beschermende stoffen, maar ze doen dat ook nog eens zeer overvloedig.
De onderzoekers stellen daarom voor om die slijmen toe te voegen aan tandpasta’s, mondwaters, desinfecterende zalven enz.
Tussen haakjes: maagslijm van varkens wordt al langer verwerkt in artificieel speeksel bij de behandeling van het drogemondsyndroom (xerostomie).
En mocht je na het lezen van dit bericht de nood voelen om even je mond te spoelen: wees gerust, Odol is (voorlopig) nog slijmvrij…
maandag 2 juli 2012
Vermenigvuldigingspuzzel – oplossing
A x C moet op 4 eindigen.
De mogelijke combinaties zijn dus:
A = 1 en C = 4
A = 4 en C = 6
A = 3 en C = 8
Met de eerste combinatie zou er dus 1B4 x 4B1 komen.
Met die vermenigvuldiging kan je nooit een resultaat met zes cijfers krijgen.
Ook met de tweede lukt het niet.
Alleen de derde combinatie kan tot succes leiden
Bekijken we die derde combinatie:
3B8 x 8B3
3 x 8 = 24 = 20 + 4
Als we de tientallen van onze mogelijke getallen vermenigvuldigen en er de 20 van de overdracht bijtellen krijgen we= 30 tientallen+B + 80 tientallen+B + 20 tientallen = 110 tientallen+B+20
Aangezien het aantal tientallen van het resultaat 7 bedraagt, moet B = 5 zijn.
De getallen zijn dus: 358 en 853
Golfjes?
De maandag-illusie van vandaag laat ons zowel verticaal als horizontaal golfjes zien.
Maar als je goed kijkt, zie je dat al die kleine ronde schijfjes perfect op horizontale en verticale lijnen liggen!
De ontdekker van deze illusie, Akiyoshi Kitaoka, noemt ze “frog egg wave”.
Het lijkt inderdaad wel een beetje op kikkerdril.
Maar als je goed kijkt, zie je dat al die kleine ronde schijfjes perfect op horizontale en verticale lijnen liggen!
De ontdekker van deze illusie, Akiyoshi Kitaoka, noemt ze “frog egg wave”.
Het lijkt inderdaad wel een beetje op kikkerdril.
zondag 1 juli 2012
Deze (mooie?) zomer zal 1 seconde langer duren
Zoals het er nu aan toegaat met het weer, moet het ons niet van blijdschap de lucht doen inspringen. Maar we kunnen het ook niet tegenhouden: deze zomer zal 1 seconde langer duren dan de zomer van vorig jaar!
Vannacht om 01u.59m.59s. onze tijd, is de atoomklok van het Britse National Physics Laboratory overgegaan naar 01u.59m.60s., om dan pas weer verder te gaan met 02u.00m.00s.
Er is dus een schrikkelseconde toegevoegd.
Waarom was die schrikkelseconde nodig?
Omdat onze aarde ons een beetje in de steek laat: haar rotatie vertraagt.
Die vertraging is onder andere een gevolg van de remmende werking van de getijden.
De de tijd die we op onze PC’s en ander radiogestuurde klokken aflezen, steunt op atoomklokken. En die zeer precieze en constante klokken vertonen dat vertragingsverschijnsel niet. Bijgevolg moet er regelmatig een correctie uitgevoerd worden om die atoomklokken in overeenstemming te brengen met de middelbare zonnedag. Dat is de tijd die steunt op de aardrotatie. Als men de atoomklokken niet zou synchroniseren met de middelbare zonnetijd zouden die twee tijdstandaarden verder en verder van elkaar gaan verschillen. Dit verschil zou binnen 500 jaar ongeveer 25 minuten bedragen.
In 1972 werd het inlassen van een schrikkelseconde voor het eerst uitgevoerd.
Sindsdien gebeurt dit telkens als het tijdsverschil tussen de middelbare zonnedag en de tijd bepaald door de atoomklokken de 0,9s. overschrijdt.
Men voegt de schrikkelseconde dan toe na 23u.59m.59s. UTC (= de standaardtijd gebaseerd op atoomklokken), ofwel op 31 december, ofwel op 30 juni.
Dit is intussen al 35 keer gebeurd. De schrikkelseconde van 01u.59m.60s. (onze tijd) op 31 december 2009 was de laatste welke die van vannacht vooraf ging.
De correcties door middel van schrikkelseconden lijken logisch maar toch is er heelwat discussie over. Astronomen willen ze behouden, metrologen willen ze kwijt.
Eén van de nadelen blijkt te zijn dat sommige computersystemen de schrikkelseconde niet op het juiste moment (kunnen) toepassen. Daardoor werken ze tijdelijk met een niet correcte tijd. Voor b.v. communicatie- en navigatiesystemen van satellieten, waarbij permanent uiterst correcte tijdmetingen noodzakelijk zijn, kan dit blijkbaar problemen opleveren.
Sommige landen (de USA o.a.) willen daarom van die schrikkelseconde af.
Maar voorlopig hebben ze het niet gehaald en is “het zetje” vannacht weer gebeurd.
De schrikkelseconde is dus nog eens gered.
Maar de beslissing of ze zal blijven, zal opnieuw bekeken worden door de experten van de International Telecommunication Union (ITU) tijdens een conferentie gepland in 2015.
Profiteer er dus maar van. Want misschien is het dan wel voor goed gedaan met die lange (mooie?) zomer…
Vannacht om 01u.59m.59s. onze tijd, is de atoomklok van het Britse National Physics Laboratory overgegaan naar 01u.59m.60s., om dan pas weer verder te gaan met 02u.00m.00s.
Er is dus een schrikkelseconde toegevoegd.
Waarom was die schrikkelseconde nodig?
Omdat onze aarde ons een beetje in de steek laat: haar rotatie vertraagt.
Die vertraging is onder andere een gevolg van de remmende werking van de getijden.
De de tijd die we op onze PC’s en ander radiogestuurde klokken aflezen, steunt op atoomklokken. En die zeer precieze en constante klokken vertonen dat vertragingsverschijnsel niet. Bijgevolg moet er regelmatig een correctie uitgevoerd worden om die atoomklokken in overeenstemming te brengen met de middelbare zonnedag. Dat is de tijd die steunt op de aardrotatie. Als men de atoomklokken niet zou synchroniseren met de middelbare zonnetijd zouden die twee tijdstandaarden verder en verder van elkaar gaan verschillen. Dit verschil zou binnen 500 jaar ongeveer 25 minuten bedragen.
In 1972 werd het inlassen van een schrikkelseconde voor het eerst uitgevoerd.
Sindsdien gebeurt dit telkens als het tijdsverschil tussen de middelbare zonnedag en de tijd bepaald door de atoomklokken de 0,9s. overschrijdt.
Men voegt de schrikkelseconde dan toe na 23u.59m.59s. UTC (= de standaardtijd gebaseerd op atoomklokken), ofwel op 31 december, ofwel op 30 juni.
Dit is intussen al 35 keer gebeurd. De schrikkelseconde van 01u.59m.60s. (onze tijd) op 31 december 2009 was de laatste welke die van vannacht vooraf ging.
De correcties door middel van schrikkelseconden lijken logisch maar toch is er heelwat discussie over. Astronomen willen ze behouden, metrologen willen ze kwijt.
Eén van de nadelen blijkt te zijn dat sommige computersystemen de schrikkelseconde niet op het juiste moment (kunnen) toepassen. Daardoor werken ze tijdelijk met een niet correcte tijd. Voor b.v. communicatie- en navigatiesystemen van satellieten, waarbij permanent uiterst correcte tijdmetingen noodzakelijk zijn, kan dit blijkbaar problemen opleveren.
Sommige landen (de USA o.a.) willen daarom van die schrikkelseconde af.
Maar voorlopig hebben ze het niet gehaald en is “het zetje” vannacht weer gebeurd.
De schrikkelseconde is dus nog eens gered.
Maar de beslissing of ze zal blijven, zal opnieuw bekeken worden door de experten van de International Telecommunication Union (ITU) tijdens een conferentie gepland in 2015.
Profiteer er dus maar van. Want misschien is het dan wel voor goed gedaan met die lange (mooie?) zomer…
Laat ons hopen dat hij eindelijk begonnen is!
zaterdag 30 juni 2012
Ons leven in 873 beelden
Hierbij is weinig uitleg nodig.
873 beelden à 15 beelden per seconde volstaan om onze aardse levensloop samen te vatten.
Kijk maar en mijmer misschien een beetje…
873 beelden à 15 beelden per seconde volstaan om onze aardse levensloop samen te vatten.
Kijk maar en mijmer misschien een beetje…
Ons leven een microrimpel in het heelal…
vrijdag 29 juni 2012
Vermenigvuldigingspuzzel
De oplossing vraagt wat zoekwerk.
Een vermenigvuldiging:
Welke getallen zijn ABC en CBA als je weet dat A, B en C verschillende cijfers zijn?
Laat het me weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandagavond om 21.30u. vind je hier de oplossing met een woordje uitleg
donderdag 28 juni 2012
Steen, papier, schaar? Van robots kan je niet winnen!
Bij het voetbal zien we tegenwoordig bijna dagelijks de ploegkapiteins bij het begin van de match “tossen” om de speelrichting te bepalen. Het lot wordt dan bepaald door “kop of munt”.
Kinderen vervangen die lotsbepaling dikwijls door “steen, papier, schaar”.
En dit spel spelen ze ook wel gewoon als een soort behendigheidsspel.
In “steen, papier, schaar” steken twee spelers tegelijk (er wordt afgeteld) ofwel de vuist uit (=steen), ofwel de gestrekte hand (= papier), ofwel 2 gespreide vingers (= schaar).
De winnaar wordt bepaald door de volgende regels:
- steen wint van schaar
- papier wint van steen
- schaar wint van papier
Nu blijkt dat de spelers van dit spel dikwijls gelijk spelen, d.w.z. dat ze beide de hand op dezelfde wijze uitsteken.
Het lijkt erop dat de spelers elkaar imiteren. Raar want dan is er geen winnaar!
Volgens psycholoog Richard Cook van University College in Londen die dit onderzocht, is dit imitatiegedrag een automatisme.
Hij kwam daar achter door één van de spelers te blinddoeken: hij stelde de vast dat de andere speler dan bijna steeds 200 milliseconden na de geblinddoekte hetzelfde gebaar maakte, alhoewel hij wist dat hij dan niet zou winnen. De automatische imitatie-impuls is ons blijkbaar aangeboren.
Een samenvatting van zijn onderzoek vind je in “Rock paper scissors players are natural copycats”
Maar bij robots ligt dat anders.
Die hebben die aangeboren imitatie-impuls niet.
Integendeel die winnen altijd in dit spelletje. Omdat ze “foetelen”…
Hun supersnelle optische detectoren zien al de eerste primitieve aanzet van hoe je de uitgestoken hand gaat vormen en ze zorgen ervoor dat ze steeds gepaste tegenzet doen.
In het filmpje heironder zie je hoe ze dat voor mekaar krijgen.
De robots van vandaag beginnen dus hier en daar al super-humane trekjes te krijgen.
Het wordt dus tijd dat we Isaac Asimov’s oude wetten van de robotica bovenhalen:
Eerste Wet:
- een robot mag een mens geen letsel toebrengen of door niet te handelen toestaan dat een mens letsel oploopt.
Tweede Wet:
- een robot moet de bevelen uitvoeren die hem door mensen gegeven worden,
behalve als die opdrachten in strijd zijn met de eerste wet.Derde Wet:
- een robot moet zijn eigen bestaan beschermen, voor zover die bescherming niet in strijd is met de eerste of tweede wet.Want wat in 1950 in Asimov’s boek “I Robot” nog sciencefiction was, begint immers stilaan werkelijkheid te worden…
Kinderen vervangen die lotsbepaling dikwijls door “steen, papier, schaar”.
En dit spel spelen ze ook wel gewoon als een soort behendigheidsspel.
In “steen, papier, schaar” steken twee spelers tegelijk (er wordt afgeteld) ofwel de vuist uit (=steen), ofwel de gestrekte hand (= papier), ofwel 2 gespreide vingers (= schaar).
De winnaar wordt bepaald door de volgende regels:
- steen wint van schaar
- papier wint van steen
- schaar wint van papier
Nu blijkt dat de spelers van dit spel dikwijls gelijk spelen, d.w.z. dat ze beide de hand op dezelfde wijze uitsteken.
Het lijkt erop dat de spelers elkaar imiteren. Raar want dan is er geen winnaar!
Volgens psycholoog Richard Cook van University College in Londen die dit onderzocht, is dit imitatiegedrag een automatisme.
Hij kwam daar achter door één van de spelers te blinddoeken: hij stelde de vast dat de andere speler dan bijna steeds 200 milliseconden na de geblinddoekte hetzelfde gebaar maakte, alhoewel hij wist dat hij dan niet zou winnen. De automatische imitatie-impuls is ons blijkbaar aangeboren.
Een samenvatting van zijn onderzoek vind je in “Rock paper scissors players are natural copycats”
Maar bij robots ligt dat anders.
Die hebben die aangeboren imitatie-impuls niet.
Integendeel die winnen altijd in dit spelletje. Omdat ze “foetelen”…
Hun supersnelle optische detectoren zien al de eerste primitieve aanzet van hoe je de uitgestoken hand gaat vormen en ze zorgen ervoor dat ze steeds gepaste tegenzet doen.
In het filmpje heironder zie je hoe ze dat voor mekaar krijgen.
De robots van vandaag beginnen dus hier en daar al super-humane trekjes te krijgen.
Het wordt dus tijd dat we Isaac Asimov’s oude wetten van de robotica bovenhalen:
Eerste Wet:
- een robot mag een mens geen letsel toebrengen of door niet te handelen toestaan dat een mens letsel oploopt.
Tweede Wet:
- een robot moet de bevelen uitvoeren die hem door mensen gegeven worden,
behalve als die opdrachten in strijd zijn met de eerste wet.Derde Wet:
- een robot moet zijn eigen bestaan beschermen, voor zover die bescherming niet in strijd is met de eerste of tweede wet.Want wat in 1950 in Asimov’s boek “I Robot” nog sciencefiction was, begint immers stilaan werkelijkheid te worden…
woensdag 27 juni 2012
Het is planetentijd
Einde juni, begin juli is het extra planetentijd.
Uitzonderlijk kan je in deze tijd van het jaar niet minder dan 5 planeten aan het firmament zien.
En met zien bedoel ik: met het blote oog. Maar een verrekijker kan altijd wel een beetje helpen.
5 van de 7 anderen die net als onze aarde rond onze immense zon cirkelen, geef toe dat is niet weinig.
Die “zichtbaren”, beginnend vanaf de zon en zo verder weg zijn: Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en Saturnus.
Waar moet je dan kijken?
Voor Mercurius, Mars en Saturnus moet in het westen zijn.
Je kijkt best ongeveer een uur na zonsondergang, d.w.z. rond 23u.
De simulatie hieronder laat zien dat Mercurius dan dicht bij de horizon staat. Vroeger op de avond staat hij hoger maar dan is hemel nog te helder om hem goed te kunnen waarnemen.
Mars staat schuin rechts boven de maan en Saturnus staat er links van.
Let op dat je Saturnus niet verwart met Spica, de heldere dubbelster er juist onder.
Boven Saturnus zie je de heldere rode reus Arcturus.
De andere twee, Venus en Jupiter, kan je in het oosten zien, maar…vroeg!
Te vroeg voor de meesten, vrees ik. Want je kijkt best net vóór zonsopgang en dat is morgenvroeg al om halfzes…
Ja, 5 planeten aan het firmament, dat krijg je niet zo maar cadeau!
Uitzonderlijk kan je in deze tijd van het jaar niet minder dan 5 planeten aan het firmament zien.
En met zien bedoel ik: met het blote oog. Maar een verrekijker kan altijd wel een beetje helpen.
5 van de 7 anderen die net als onze aarde rond onze immense zon cirkelen, geef toe dat is niet weinig.
Die “zichtbaren”, beginnend vanaf de zon en zo verder weg zijn: Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en Saturnus.
Waar moet je dan kijken?
Voor Mercurius, Mars en Saturnus moet in het westen zijn.
Je kijkt best ongeveer een uur na zonsondergang, d.w.z. rond 23u.
De simulatie hieronder laat zien dat Mercurius dan dicht bij de horizon staat. Vroeger op de avond staat hij hoger maar dan is hemel nog te helder om hem goed te kunnen waarnemen.
Mars staat schuin rechts boven de maan en Saturnus staat er links van.
Let op dat je Saturnus niet verwart met Spica, de heldere dubbelster er juist onder.
Boven Saturnus zie je de heldere rode reus Arcturus.
De andere twee, Venus en Jupiter, kan je in het oosten zien, maar…vroeg!
Te vroeg voor de meesten, vrees ik. Want je kijkt best net vóór zonsopgang en dat is morgenvroeg al om halfzes…
Ja, 5 planeten aan het firmament, dat krijg je niet zo maar cadeau!
dinsdag 26 juni 2012
Mijmeren over magisch zand in Londen en in Meldert
Toen ik jaren geleden (de jaren ‘70) in het Sint-Janscollege in Meldert-Hoegaarden als leraar chemie-fysica-biologie aan het werk was, had ik in mijn voorraadkast in het chemie-lab een potje magisch zand.
Ik had het meegebracht van één van de vele trips naar Londen die ik in die tijd samen met mijn collega wiskunde, dr. Luc Bonami, maakte. We waren beiden nog “jonkman zonder verplichtingen” en voor een oversteek naar Londen vanuit Oostende met de toenmalige Jetfoil draaiden we ons hand niet om.
Op één van die Londentrips vond ik in de grootste speelgoedwinkel ter wereld, Hamleys in Regent Street, iets wat ik al lang zocht: een pakje magisch zand.
Ik was blij als een kind, want nu kon ik eindelijk aan mijn leerlingen op een spectaculaire wijze laten zien wat het verschil is tussen een waterminnende (hydrofiele) en een watervijandige (hydrofobe) stof.
Gewoon zand is siliciumdioxide (SiO2). Gewoon zand is hydrofiel. Als je het in water brengt vallen de korreltjes uiteen en het verspreidt zich in het water. En als je het weer uit het water wil opvissen heb je een papje modder in je hand.
Magisch zand daarentegen is hydrofoob. Magisch zand is gewoon zand bedekt met een waterafstotend (hydrofoob) laagje.
Men gebruikt daarvoor trimethylsilanol (CH3)3SiOH dat bindt op de Si-atomen van het gewone zand:
Ik had het meegebracht van één van de vele trips naar Londen die ik in die tijd samen met mijn collega wiskunde, dr. Luc Bonami, maakte. We waren beiden nog “jonkman zonder verplichtingen” en voor een oversteek naar Londen vanuit Oostende met de toenmalige Jetfoil draaiden we ons hand niet om.
De Jetfoil Princes Clementine verlaat de haven van Oostende
Op één van die Londentrips vond ik in de grootste speelgoedwinkel ter wereld, Hamleys in Regent Street, iets wat ik al lang zocht: een pakje magisch zand.
Ik was blij als een kind, want nu kon ik eindelijk aan mijn leerlingen op een spectaculaire wijze laten zien wat het verschil is tussen een waterminnende (hydrofiele) en een watervijandige (hydrofobe) stof.
Gewoon zand is siliciumdioxide (SiO2). Gewoon zand is hydrofiel. Als je het in water brengt vallen de korreltjes uiteen en het verspreidt zich in het water. En als je het weer uit het water wil opvissen heb je een papje modder in je hand.
Magisch zand daarentegen is hydrofoob. Magisch zand is gewoon zand bedekt met een waterafstotend (hydrofoob) laagje.
Men gebruikt daarvoor trimethylsilanol (CH3)3SiOH dat bindt op de Si-atomen van het gewone zand:
Als je dit magisch zand in water brengt klit het samen. Het laat zich niet bevochtigen.
En als je het water er af giet komt het weer droog te voorschijn!
Spectaculair! En in de les gegarandeerd een paar 'Oh!’s en 'Wow!’s.
En hopelijk inzicht in het verschil tussen hydrofiel en hydrofoob…
Mijn magisch zand van weleer staat misschien nog wel ergens in een kast in het Sint-Janscollege.
Maar het kwam weer allemaal bij mij boven toen ik een paar dagen geleden, per toeval, op YouTube een filmpje zag dat, beter dan mijn uitleg hierboven, laat zien wat magisch zand is en doet.
Ja, magische tijden waren het toen in Meldert…
En als je het water er af giet komt het weer droog te voorschijn!
Spectaculair! En in de les gegarandeerd een paar 'Oh!’s en 'Wow!’s.
En hopelijk inzicht in het verschil tussen hydrofiel en hydrofoob…
Mijn magisch zand van weleer staat misschien nog wel ergens in een kast in het Sint-Janscollege.
Maar het kwam weer allemaal bij mij boven toen ik een paar dagen geleden, per toeval, op YouTube een filmpje zag dat, beter dan mijn uitleg hierboven, laat zien wat magisch zand is en doet.
Ja, magische tijden waren het toen in Meldert…
maandag 25 juni 2012
Winst-of-verlies-puzzel – oplossing
De inkoopprijs was dus € 600 x 100/75 = € 800.
G. verloor hier dus € 200.
Aangezien G. uit R. 25% winst maakte op de tweede fiets die hij aan € 600 verkocht, was de inkoopprijs van die fiets 125% van de inkoopprijs.
De inkoopprijs was dus € 600 x 100/125 = € 480.
G. won hier dus € 120.
Maar de eindbalans is negatief: € 200 verlies – € 120 winst = € 80 verlies.
Als dat zo verder gaat zal G. zijn zaak moeten sluiten en zit R. zonder fietsenmaker…
Waar zijn de putjes we nu eigenlijk?
Het is hier op maandag al dikwijls gebleken: wat we zien is niet zomaar een vastliggend gegeven. Wat we zien hangt af van de interpretatie die onze hersenen geven aan de signalen die ze via onze oogzenuwen ontvangen.
Ik weet dat ik dit dogma hier al meermaals verkondigd heb, maar telkens weer ben ik verbaasd als ik hiervan een nieuwe illustratie vind.
Zo ook weer met de maandag-illusie van deze week.
De meesten onder ons zullen links putjes zien en rechts uitpuilende bolletjes.
Ik heb de putjes-helft een groen merkteken gegeven en de bolletjes-helft een rood merkteken.
Als we ons beeld nu 90° draaien, krijgen we het volgende te zien (let op de merktekens):
De putjes zijn ook uitpuilende bolletjes geworden!
En draaien we nog eens 90° naar rechts, dan zijn de uitpuilende bolletjes van het begin putjes geworden en de putjes zijn nu bolletjes (zie de merktekens)!
Weet je nu zelf wel waar de bolletjes en de putjes echt zijn?
Denk maar niet dat ik jullie met Photoshop probeer te bedotten. Je kan ter controle altijd zelf eens knippen en plakken.
En let vooral op als uw vrouw of vriendin een nieuw bolltetjeskleedje gekocht heeft.
Zeg dan niet: ”Goh, wat heb je toch mooie putjes!”
Want eigenlijk heeft ze mooie bolletjes...
Ik weet dat ik dit dogma hier al meermaals verkondigd heb, maar telkens weer ben ik verbaasd als ik hiervan een nieuwe illustratie vind.
Zo ook weer met de maandag-illusie van deze week.
De meesten onder ons zullen links putjes zien en rechts uitpuilende bolletjes.
Ik heb de putjes-helft een groen merkteken gegeven en de bolletjes-helft een rood merkteken.
Als we ons beeld nu 90° draaien, krijgen we het volgende te zien (let op de merktekens):
De putjes zijn ook uitpuilende bolletjes geworden!
En draaien we nog eens 90° naar rechts, dan zijn de uitpuilende bolletjes van het begin putjes geworden en de putjes zijn nu bolletjes (zie de merktekens)!
Weet je nu zelf wel waar de bolletjes en de putjes echt zijn?
Denk maar niet dat ik jullie met Photoshop probeer te bedotten. Je kan ter controle altijd zelf eens knippen en plakken.
En let vooral op als uw vrouw of vriendin een nieuw bolltetjeskleedje gekocht heeft.
Zeg dan niet: ”Goh, wat heb je toch mooie putjes!”
Want eigenlijk heeft ze mooie bolletjes...
zondag 24 juni 2012
Nog iets voor een regen(zon)dag
Gisteren liet ik jullie van zomerse stranden dromen.
Vandaag toon ik jullie een filmpje van Richard Wiseman, één van mijn favoriete goochelaars en illusionisten.
Hij leert ons een paar trucjes waarmee we altijd weddingschappen kunnen winnen.
Misschien leuk voor als je eens met een paar vrienden en/of vriendinnen samenzit.
Of gewoon om je thuis wat te amuseren als het weer eens regent en je TV je voetbalzat maakt.
YouTube voorziet hier nog geen ondertitels. Misschien vind je dat overbodig, maar ik vat de essentie van elk van de 10 weddenschappen kort samen:
1. belangrijk is dat je je wijsvinger met wat speeksel nat maakt vóór je op het briefje van €20 (of meer, of minder…) slaat
2. daar valt weinig over te zeggen, maar ik heb zelf ondervonden dat dit met geplastificeerde paperclips beter gaat dan met blank metalen exemplaren. Dit zal wel met de waterafstotende werking van het plastic te maken hebben
3. dit is een klassieker die de meesten wel zullen kennen
4. dit een Engels trucje en dus niet van toepassing tenzij je Engels sprekende vrienden hebt
5. uw slachtoffer moet je in alles nadoen, maar jij mag niet vergeten dat je je slok limonade niet mag doorslikken. Leuke weddenschap vind ik
6. dit is eigenlijk pure fysica: als je het wijnglas snel genoeg draait wordt middelpuntzoekende op het tomaatje voldoende groot zodat te wrijvingskracht tussen het glas en het tomaatje, het gewicht kan opheffen. Kan je nog volgen?
7. is evenals 4. een Engels trucje
8. raar! Zal wel te maken hebben dat beide kanten niet precies even ver doorgescheurd zijn denk ik. Of kent iemand een betere verklaring?
9. dat is een kwestie van oefenen
10. dit geen echt eerlijke truc vind ik. Dit ruikt een beetje naar diefstal.
Vandaag toon ik jullie een filmpje van Richard Wiseman, één van mijn favoriete goochelaars en illusionisten.
Hij leert ons een paar trucjes waarmee we altijd weddingschappen kunnen winnen.
Misschien leuk voor als je eens met een paar vrienden en/of vriendinnen samenzit.
Of gewoon om je thuis wat te amuseren als het weer eens regent en je TV je voetbalzat maakt.
YouTube voorziet hier nog geen ondertitels. Misschien vind je dat overbodig, maar ik vat de essentie van elk van de 10 weddenschappen kort samen:
1. belangrijk is dat je je wijsvinger met wat speeksel nat maakt vóór je op het briefje van €20 (of meer, of minder…) slaat
2. daar valt weinig over te zeggen, maar ik heb zelf ondervonden dat dit met geplastificeerde paperclips beter gaat dan met blank metalen exemplaren. Dit zal wel met de waterafstotende werking van het plastic te maken hebben
3. dit is een klassieker die de meesten wel zullen kennen
4. dit een Engels trucje en dus niet van toepassing tenzij je Engels sprekende vrienden hebt
5. uw slachtoffer moet je in alles nadoen, maar jij mag niet vergeten dat je je slok limonade niet mag doorslikken. Leuke weddenschap vind ik
6. dit is eigenlijk pure fysica: als je het wijnglas snel genoeg draait wordt middelpuntzoekende op het tomaatje voldoende groot zodat te wrijvingskracht tussen het glas en het tomaatje, het gewicht kan opheffen. Kan je nog volgen?
7. is evenals 4. een Engels trucje
8. raar! Zal wel te maken hebben dat beide kanten niet precies even ver doorgescheurd zijn denk ik. Of kent iemand een betere verklaring?
9. dat is een kwestie van oefenen
10. dit geen echt eerlijke truc vind ik. Dit ruikt een beetje naar diefstal.
zaterdag 23 juni 2012
Ter compensatie voor ons rotweer: streetview Hawaï
De zomer is wel begonnen maar ons kwakkelweer blijft maar duren: regen, wind, zware onweersdreiging en soms als het heel even lukt eens een smal streepje zon. Om er sikkeneurig van te worden.
Als compensatie dan maar dromen van zonnig warme stranden.
En nu Google streetview ook Hawaï heeft aangedaan, belet niets ons om onze zomerdromen wat extra op te fleuren met hemelse beelden van die zonovergoten eilandengroep.
En droom er de hoelameisjes maar bij…
Hieronder een kleine bloemlezing, maar je kan rustig verder zoeken.
Als je op onderstaande beelden klikt komt je automatisch of Google streetview terecht:
Als compensatie dan maar dromen van zonnig warme stranden.
En nu Google streetview ook Hawaï heeft aangedaan, belet niets ons om onze zomerdromen wat extra op te fleuren met hemelse beelden van die zonovergoten eilandengroep.
En droom er de hoelameisjes maar bij…
Hieronder een kleine bloemlezing, maar je kan rustig verder zoeken.
Als je op onderstaande beelden klikt komt je automatisch of Google streetview terecht:
vrijdag 22 juni 2012
Winst-of-verlies-puzzel
Een paar dagen geleden zagen we het nog op TV: door het aanhoudend regenweer in deze verzopen lente, klagen niet alleen de aardbeien- en kersenboeren steen en been. Ook de fietshandelaars zien hun omzet drastisch dalen.
Toch heeft fietsenmaker G. uit R. deze maand weer een paar fietsen verkocht.
Voor de eerste, een model van een paar jaar oud, vroeg hij € 600, en daar leed hij 25% verlies op.
Maar op de andere die hij ook voor € 600 verkocht, maakte hij 25% winst.
Heeft G. uit R. met de verkoop van die twee fietsen nu iets verdiend? Of heeft hij er bij ingeschoten?
Laat het me weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandagavond om 21.30u. trek tellen we hier de centjes.
Voor de eerste, een model van een paar jaar oud, vroeg hij € 600, en daar leed hij 25% verlies op.
Maar op de andere die hij ook voor € 600 verkocht, maakte hij 25% winst.
Heeft G. uit R. met de verkoop van die twee fietsen nu iets verdiend? Of heeft hij er bij ingeschoten?
Laat het me weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandagavond om 21.30u. trek tellen we hier de centjes.
donderdag 21 juni 2012
Vergeet de mayonaise niet!
Het leven wordt er niet eenvoudiger op.
Je zou soms kunnen denken: ik ga wat voorzichtiger leven en meer groenteslaatjes eten met hooguit een lichte vinaigrette op basis van zonnebloemolie vol polyonverzadigde vetzuren. Want dat is gezond.
Gezond?
Ja, maar toch niet 100%!
Want een groep wetenschappers van de Amerikaans Perdue University, onder leiding van Mario Ferruzi, hebben deze week in Molecular Nutrition & Food Research laten weten dat je toch best geen of niet teveel polyonverzadigde vetzuren bij je slaatje doet!
Een goede kwak mayonaise is dus nog zo slecht niet als we allen dachten.
Waarom is dat zo?
De groenten in onze slaatjes zitten propvol belangrijke vitamines en voedingscomponenten.
Maar als je niet de geschikte dressing toevoegt, kan je daar niet van profiteren. Een groot deel van die nuttige bestanddelen lossen op in vetten. En nu blijkt uit het onderzoek dat de zo geprezen polyonverzadigde vetzuren het slechts geschikt zijn als oplosmiddel voor de componenten die bescherming bieden tegen sommige kankers, sommige hart-en bloedvaatziekten en sommige oogziekten.
De mono-onverzadigde vetzuren bleken het best geschikt, dan de verzadigde vetzuren en dan pas de polyonverzadigde vetzuren.
Op basis van dit onderzoek zou je dus op je slaatje best mayonaise of een andere dressing gebruiken op basis van olijfolie en koolzaadolie, omdat die olies hoge concentraties aan het mono-onverzadigde vetzuur oliezuur bevatten.
Mayonaise en dressing op basis van zonnebloemolie en sojaolie, die hoge concentraties aan poly-onverzadigde vetzuren bevatten, zoals γ-linoleenzuur een omega-6-zuur, zijn dus veel minder geschikt.
Maar anderzijds is ons al dikwijls duidelijk gemaakt dat de poly-onverzadigde vetzuren van het omega-3 en omega-6 type belangrijk zijn om ons aderstelsel in goede conditie te houden en zelfs om depressies te voorkomen.
Wie kan dat nog allemaal goed doseren?
Zoals ik bij het begin al zei: het leven wordt er niet eenvoudiger op!
Je zou soms kunnen denken: ik ga wat voorzichtiger leven en meer groenteslaatjes eten met hooguit een lichte vinaigrette op basis van zonnebloemolie vol polyonverzadigde vetzuren. Want dat is gezond.
Gezond?
Ja, maar toch niet 100%!
Want een groep wetenschappers van de Amerikaans Perdue University, onder leiding van Mario Ferruzi, hebben deze week in Molecular Nutrition & Food Research laten weten dat je toch best geen of niet teveel polyonverzadigde vetzuren bij je slaatje doet!
Een goede kwak mayonaise is dus nog zo slecht niet als we allen dachten.
Waarom is dat zo?
De groenten in onze slaatjes zitten propvol belangrijke vitamines en voedingscomponenten.
Maar als je niet de geschikte dressing toevoegt, kan je daar niet van profiteren. Een groot deel van die nuttige bestanddelen lossen op in vetten. En nu blijkt uit het onderzoek dat de zo geprezen polyonverzadigde vetzuren het slechts geschikt zijn als oplosmiddel voor de componenten die bescherming bieden tegen sommige kankers, sommige hart-en bloedvaatziekten en sommige oogziekten.
De mono-onverzadigde vetzuren bleken het best geschikt, dan de verzadigde vetzuren en dan pas de polyonverzadigde vetzuren.
Op basis van dit onderzoek zou je dus op je slaatje best mayonaise of een andere dressing gebruiken op basis van olijfolie en koolzaadolie, omdat die olies hoge concentraties aan het mono-onverzadigde vetzuur oliezuur bevatten.
Maar anderzijds is ons al dikwijls duidelijk gemaakt dat de poly-onverzadigde vetzuren van het omega-3 en omega-6 type belangrijk zijn om ons aderstelsel in goede conditie te houden en zelfs om depressies te voorkomen.
Wie kan dat nog allemaal goed doseren?
Zoals ik bij het begin al zei: het leven wordt er niet eenvoudiger op!
woensdag 20 juni 2012
Kleine oorzaak, grote gevolgen en omgekeerd
Je hebt wellicht al ooit eens op TV recordpogingen gezien om in een kettingreactie het grootste aantal dominosteentjes te doen omvallen.
Maar het kan ook anders.
Als je er wat fysica bijhaalt kan je aantonen dat elk vallend steentje een volgend steentje kan vellen dat 50% groter en zwaarder is dan zijn voorganger.
Wie het bewijs daarvoor op papier wil zien kan Domino Fall lezen.
Maar als we aannemen dat die voorwaarde correct is, dan kunnen we snel inzien wat een enorme kettingreactie we met een piepklein dominosteentje kunnen veroorzaken.
In de veronderstelling dat alle stenen uit hetzelfde materiaal gemaakt zijn, mag elke volgende dominosteen dus een massa hebben die 1,5 x 1,5 x 1,5 = 3,375 keer zwaarder is dan die van zijn voorganger.
De tweede mag dus 3,375 keer zwaarder zijn dan de eerste, de derde mag (3,375)2 = 11,4 keer zwaarder zijn dan de eerste, de vierde mag (3,375)3= 38,4 keer zwaarder zijn dan de eerste enz.
De 12de mag dan liefst (3,375)11 = 674.160 keer zwaarder zijn dan de eerste!
De energie van zo'n een vallende dominosteen wordt gegeven door E = m.g.h (= de formule voor potentiële energie)
Daarin is:
m = de massa van de dominosteen
g = de constante valversnelling ter plaatse. Bij ons is g = 9,81 m/s2
h = de hoogte van het zwaartepunt Z boven de grond
Aangezien Z voor de 12de steen (1,5)12 keer hoger ligt dan voor de eerste steen, is de energie waarmee de 12de steen tegen de 13de botst 674.160 x (1,5)12 = meer dan 87 miljoen keer groter dan die waarmee de eerste steen tegen de tweede botst!
Niet te verwonderen dat een eerste steentje van 5mm hoog en 1 mm dik een 13de steen van 50 kg kan doen omvallen.
Maar misschien volstaat het dat jullie het gewoon zien om het te geloven: een piepkleine oorzaak met zeer grote gevolgen…
En per toeval bezorgde mijn dorpsgenoot Roger mij gisteren een filmpje met een Belgische dominoversie: de dominosteentjes zijn vervangen door lege bierflesjes! Wel allemaal flesje van bijna gelijke grootte.
In dit geval zou je eerder kunnen spreken van een zeer grote oorzaak met een piepklein gevolg. Want wie zet nu honderden bierflesjes op een rij voor één schamel verlept pintje?
Geduld is een schone deugd, ook als je dorst hebt…
dinsdag 19 juni 2012
131 jaar opwarming van de aarde in 26 seconden
Er mag dan nog wel discussie bestaan over de oorzaak, maar dat onze aarde opwarmt ten gevolge van de toename aan broeikasgassen (CO2, CH4,…) in onze atmosfeer, is een vaststaand feit.
Volgens gegevens van NASA’s Goddard Institute for Space Studies (GISS) was in 2011 de gemiddelde aardtemperatuur 0,51°C hoger dan halfweg de 20ste eeuw.
Op onderstaande grafiek is duidelijk te zien hoe de stijging vooral sedert het einde van de jaren ‘70 zeer uitgesproken is (zie pijltje):.
Het GISS begon met de registratie van de gemiddelde aardtemperatuur in 1880 en gebruikt daarvoor gegevens afkomstig van meer dan 1000 metrologische waarnemingsstations verspreid over heel de aarde.
Sedert het begin van het ruimtevaart zijn daar ook satellietwaarnemingen bijgekomen.
Op basis van die gegevens heeft de Scientific Visualization Studio van het NASA Goddard Space Flight Center Scientific een filmmontage gemaakt waarop de evolutie van de gemiddelde aardtemperatuur sedert 1880 wordt weergegeven en hoe die evolutie verspreid was over onze aardbol.
Als referentie is de gemiddelde aardtemperatuur van de periode 1951-1980 gekozen. Die temperatuur wordt met wit weergegeven.
Temperaturen hoger dan die referentietemperatuur gaan gradueel van lichtgeel tot donkerrood voor de hoogste temperaturen.
Temperaturen lager dan die referentietemperatuur gaan gradueel van licht geel tot donkerblauw voor de laagste temperaturen.
In 26 seconden kunnen we zien hoe het met onze aardtemperatuur in de laatste 131 jaar de verkeerde kant is uitgegaan.
Ik wil niet pessimistisch doen, maar hoe gaan we dat ooit nog kunnen omdraaien?
Volgens gegevens van NASA’s Goddard Institute for Space Studies (GISS) was in 2011 de gemiddelde aardtemperatuur 0,51°C hoger dan halfweg de 20ste eeuw.
Op onderstaande grafiek is duidelijk te zien hoe de stijging vooral sedert het einde van de jaren ‘70 zeer uitgesproken is (zie pijltje):.
Bron grafiek: NASA
Het GISS begon met de registratie van de gemiddelde aardtemperatuur in 1880 en gebruikt daarvoor gegevens afkomstig van meer dan 1000 metrologische waarnemingsstations verspreid over heel de aarde.
Sedert het begin van het ruimtevaart zijn daar ook satellietwaarnemingen bijgekomen.
Op basis van die gegevens heeft de Scientific Visualization Studio van het NASA Goddard Space Flight Center Scientific een filmmontage gemaakt waarop de evolutie van de gemiddelde aardtemperatuur sedert 1880 wordt weergegeven en hoe die evolutie verspreid was over onze aardbol.
Als referentie is de gemiddelde aardtemperatuur van de periode 1951-1980 gekozen. Die temperatuur wordt met wit weergegeven.
Temperaturen hoger dan die referentietemperatuur gaan gradueel van lichtgeel tot donkerrood voor de hoogste temperaturen.
Temperaturen lager dan die referentietemperatuur gaan gradueel van licht geel tot donkerblauw voor de laagste temperaturen.
In 26 seconden kunnen we zien hoe het met onze aardtemperatuur in de laatste 131 jaar de verkeerde kant is uitgegaan.
Ik wil niet pessimistisch doen, maar hoe gaan we dat ooit nog kunnen omdraaien?
Een onmiskenbaar nefaste evolutie.
Bron film: NASA
maandag 18 juni 2012
Abonneren op:
Posts (Atom)