Rimpelvingers hielden ons op de been

We kennen dit allemaal: als we te lang met onze handen in water gezeten hebben gaat onze vingerhuid rimpelen:

Ik heb dit verschijnsel indertijd aan mijn leerlingen uitgelegd als een voorbeeld van osmose: water dat onze huidcellen binnendringt ten gevolge van het concentratieverschil van opgeloste stoffen aan weerszijden van de celwand. Waar het water binnen kan, zwelt de huid op en ontstaan er “bobbeltjes”. En hoe langer je de eeltige vingerhuid “weekt”, op hoe meer plaatsen dit osmoseproces kan gebeuren. Op den duur zien je vingers er wel heel ferm gerimpeld uit.
Goed, die uitleg is solide en blijft geldig.
Maar er blijkt toch meer “aan de hand” te zijn.

Volgens een groep Amerikaanse wetenschappers onder leiding van Mark Changizi
is het vermogen om de vingers te laten rimpelen voor onze primitieve voorouders een belangrijk evolutionair voordeel geweest.
De patronen van gerimpelde vingers werken in natte omstandigheden als afvoerkanalen voor water, zodat de grip op natte voorwerpen verbetert.
In het artikel dat vorige week in Brain, Behavior and Evolution werd gepubliceerd, vergelijkt Changizi de rimpelpatronen met de insnijdingen op regenbanden van auto’s.
Ook daar is het afvoeren van overtollig water voor een betere grip de bedoeling.

Zo zie je maar: onze primitieve voorouders hadden nog wel geen regenbanden, maar blijkbaar wel al… regenhanden.
Ik blijf het vaststellen: er is eigenlijk niets nieuws onder de zon...

Een nieuwe Google-dienst: What do you love?

Het houdt werkelijk niet op bij Google.
Ze presenteren ons sinds gisteren met een nieuwe zoekmethode: What do you love



Dit ziet er uit zoals een gewone Google zoekbalk.
Maar van zodra je een zoekopdracht ingetikt hebt, krijg je een soort prentenboek van hokjes op het scherm.
Elk hokje geeft je het zoekresultaat voor een welbepaalde Google-dienst.
Je krijgt dus een hokje met afbeeldingen die aan je zoekopdracht voldoen, een hokje met een gerelateerde Google Map, een hokje met YouTube-filmpjes over je vraag, een hokje met boeken over je onderwerp, enz.
In totaal liefst 20 hokjes, één voor elk van de 20 diensten die Google ons intussen beidt.
Hieronder zie je een deeltje van het resultaat voor een zoekopdracht over Londen:



Klikken op een blauwe knop onderaan elk hokje stuurt je naar specifieke pagina’s over het onderwerp in die bepaalde dienst. En daar vind je dan meer info.

Of deze nieuwe aanpak om zoekresultaten in een hokjesformaat aan te bieden het klassieke Google-zoeken zal verdringen, valt af te wachten.
In elk geval worden we geconfronteerd met Google-diensten die we niet altijd in het gedachte hadden bij het ingeven van onze zoekopdracht.
We kunnen dus misschien nieuwe aspecten van ons onderwerp ontdekken.

Het zoekresultaat krijgt ook een soort portaalfunctie, waaruit we naar believen een keuze kunnen maken: “what do you love”, wat wil je graag weten over je onderwerp.

Probeer het maar eens uit.

Pie-poe pie-poe pie-poe

De titel van dit blogberichtje is een nogal manke poging om de toeter van een brandweerwagen te imiteren: pie-poe, pie-poe, pie-poe.
Misschien dat we dit binnenkort meer mogen horen in onze buurt.
Want Piet Huysentruyt is gisterenavond op VTM begonnen aan zijn dagelijks barbecueprogramma “Piet speelt met vuur”.

Tezelfdertijd hoor ik op de radio en lees ik in de krant:
”De brandweer onderzoekt de mogelijkheid om scooters in te zetten om zo sneller ter plaatse te zijn bij een brand. Dat meldt de openbare omroep. Op de scooter zou dan een klein maar krachtig blusapparaat gemonteerd worden om de eerste hulp te bieden.” (HLN van maandag 27-06)

Zou er een verband zijn tussen de twee?
Misschien…
“Kijk ne keer hiere” en “geeft ‘t er moar een sneetjen in”

Pie-poe pi-poe pi-poe

Vierkantsgeval - oplossing

De met blauw gearceerde driehoeken zijn allemaal rechthoekig en gelijkbenig.
Pythagoras helpt ons dan om de met rood aangeduide lengten te berekenen.


Dit levert ons dan de volgende vergelijkingen:
bovenzijde van het vierkant: a+c+c = 17
linkerzijde van het vierkant:  a+b√2 + ½.b.√2 = 17
diagonaal van het vierkant:   b+b+c√2 + ½.c.√2 = 17.√2
Uit dit stelsel van drie vergelijkingen met drie onbekenden kunnen we de waarden van a, b en c berekenen:
a = 5
b = 4.√2
c = 6

Tot vrijdag voor een volgend puzzeltje!

3-ringen-illusie

Bekijk het filmpje hieronder.
Zolang de plaatsen waar de drie ringen elkaar kruisen duidelijk gemarkeerd zijn (lichtgrijze ruitjes) zien onze hersenen de rotatie als die van één geheel.
De drie ringen hangen als het waren op die plaatsen aan elkaar vast geplakt.
Maar van zodra die kruisingsplaatsen vervagen, gaat elk van de drie ringen meer en meer een eigen leven lijden: onze hersenen zien ze nu meer en meer elk apart een eigen rotatie rond het centrum uitvoeren. Ze glijden tenslotte als het ware over elkaar heen.

Deze illusie is het werk van Stuart Anstis van de University of California, San Diego, en Patrick Cavanagh van Université Descartes, Parijs.
Ze toont aan dat het toevoegen van visuele ankerpunten in figuren die voor onze hersenen verwarrende bewegingen maken, in belangrijke mate bepalend is voor wat we waarnemen.

Wat we zien wordt bepaald door de aan- of afwezigheid van visuele ankerpunten.

Hoe zit het met uw paswoord(en)?

De computercriminaliteit neemt zienderogen toe.
Inbraak in netwerken, diefstal van gegevens, skimming met kopiëren van bankkaartgegevens, phishing met stelen van paswoorden enz., zijn schering en inslag. 
Zeer recent nog was de groep hackers die zich LulzSec noemen in het nieuws door cyberaanvallen op sites van de CIA, Sony, Nintendo, de Amerikaanse senaat, de TV-zenders PBS en Fox enz.
Er worden wel dagelijks ergens sites en e-mails gekraakt.
Wie regelmatig op sites inlogt (en wie doet dat tegenwoordig nooit?) krijgt daar een onveilig gevoel bij.

Een Australisch veiligheidsagent Daniel Grzelak heeft nu een een webpagina gepubliceerd waarop je kan controleren of uw paswoord(en) en e-mailgegevens niet voorkomen in de meer dan 800.000 databankgegevens die bij computercriminelen zijn teruggevonden of die door hen zelf (LulzSec en Anonymous o.a.) zijn gepubliceerd.

Ik ben ook maar eens een kijkje gaan nemen op ShouldIChangeMyPassword.com.
Gelukkig met een positief resultaat.

Maar dat is natuurlijk slechts één tipje van de sluier.
Internet blijft een riskante omgeving. We kunnen dus niet voorzichtig genoeg zijn.
Misschien heb je in die context wel iets aan onderstaand filmpje?

Is dit bruikbaar?

Hoog in de Zwitserse Alpen

Zwitserland is voor mij geen al te bekend terrein.
Het is altijd een “passageland” geweest op weg naar Italië bijvoorbeeld.
Met één grote en belangrijke uitzondering: 1959.
Ik was toen 14 jaar en ik mocht mee op kamp met de Christelijke Mutualiteiten naar Melchtal in…Zwitserland.

Onvergetelijk, al is het intussen al 52 jaar geleden.
Ik zie ons daar nog staan wachten op de trein in station Gent-Sint-Pieters, met een kartonnen valieske en een benepen hart, maar ook vol blijde verwachting over wat komen zou.
En het was wonderbaar: de lange treinreis, de indrukwekkend hoge besneeuwde bergtoppen, de uitstappen naar Küssnacht waar koningin Astrid verongelukt is, de boottocht op het Vierwoudstedenmeer, de fantastische tocht naar de geitenboer hoog in de Alpen. En Edelweiss plukken, want dat mocht toen nog.



Het kwam weer allemaal boven, toen ik een paar dagen geleden op Vimeo bij een time-lapse film over de Zwitserse Alpen terecht kwam.
Fotografen Patryk Kizny en Mateusz Zdziebko hebben een montage gemaakt van 700 Gigabyte (!) aan fotomateriaal opgenomen in de Zwitsers Alpen.
Met een adembenemend resultaat als gevolg vind ik.
De moeite om er tijdens dit weekend eens wat tijd voor te nemen.
En bekijk dat uiteraard in full-screen én HD, want dan wordt het zoveel mooier.

Mijmeren over Melchtal 1959, doet je dingen schoner, idealer zien.
En het was uniek voor een ventje van den buiten die zijn eerste verre reis mocht maken.
Maar zó spectaculair als in deze film was het toen toch ook weer niet…

Vierkantgeval

De puzzel van vandaag doet weer een beroep op jullie meetkundekennis.
En Pythagoras komt misschien ook weer van achter het gordijntje piepen.
Hier gaan we dan:

Als de grootte van de zijde van van grote vierkant 17 is, hoe groot is dan:
- de zijde a van vierkant A?
- de zijde b van vierkant B?
- de zijde c van vierkant C?

Laat het me weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Maandagavond om 21.30u. vergelijken we onze resultaten.

Nooit te oud om te leren

Het internetjargon evolueert in een razend tempo.
Een paar maanden geleden waren begrippen zoals webapps, cloudcomputing, phising, HTML5,… nog kersvers en slechts taalgebruik van de superfreaks.
Vandaag de dag zie je ze al bijna overal opduiken.

Maar wellicht is het voor velen niet altijd duidelijk wat al dat nieuwe nu precies inhoudt.
Wel Google wil daar iets aan doen.
Google geeft les.
Google doet letterlijk een boekje open over internet en wat daar op dit ogenblik “hot” is.



In een mooi geïllustreerd boekje (je kan er echt in bladeren!) worden ons 20 dingen geleerd over het internet: hoe het werkt, hoe wij er mee (kunnen) werken en hoe we dat veilig kunnen doen.
En dan nog in het Nederlands ook!

Ga daar maar eens een kijkje nemen.
We zijn nooit te oud om te leren.
Ik niet en jullie ook niet neem ik aan.

Windenergie!?

In onze buurt, op zo’n 450 m afstand, komen er “binnenkort” 4 windturbines.
Lang de autosnelweg E313.
Ik heb daar persoonlijk niet zoveel problemen mee, omdat ik denk dat de nadelen (geluidshinder, reflectie, slagschaduw,…) op die afstand minimaal zullen zijn.
En dan is er nog het feit dat we toch met z’n allen zullen verplicht zijn om naar zogenaamde hernieuwbare energiebronnen over te schakelen.
Maar of windenergie daarvoor de beste oplossing is?

In die discussie wil ik ook wel eens advocaat van de duivel spelen en een fervente tegenstander aan het woord laten.
Geen Vlaming weliswaar, maar een noorderbuur: chemist, auteur en wetenschapsjournalist bij Elsevier: Simon Roozendaal.
Het kan geen kwaad om ook eens de argumenten van het anti-kamp te beluisteren.
Kijk en luister maar mee en laat me maar weten wat je er van denkt.

Vaar mee door de Noorse fjorden

Een paar jaar geleden heb ik samen met Mia, mijn zus en schoonbroer en een paar vrienden een onvergetelijke cruise gemaakt door de Noorse fjorden: een uniek landschap.
En nu krijgen we door toedoen van het Noorse TV-station NRK, de kans om een fjordenreis aan boord van het cruiseschip Hurtigruten live mee te maken.
Voor ons en wie er ook al was: met glimlach mijmeren over toen.
Voor anderen misschien een smaakmaker, want “in het echt” is het uiteraard nog allemaal veel indrukwekkender dan virtueel. 

Op de site waar de live-reportage van de cruise te volgen is, krijg je niet alleen het ongeëvenaard landschap voorgeschoteld, je kan ook in realtime de positie van het schip volgen op een Google Map.
Je kan zelfs door klikken op de Google Map-icoontjes, foto’s en video’s van de cruise bekijken.
Zoals je hieronder ziet, moet je daarvoor bovenaan de kaart een aantal vinkjes plaatsen.

En dan nog iets wat niet mag gemist worden: in de periode van de reis kunnen we midzomernacht mee beleven.
Als alles goed gaat zullen we dus de middernachtszon kunnen bewonderen. Maar dan mag je wel niet te vroeg in je nest kruipen.

We kunnen nog tot morgenvroeg (woensdag 22 juni – 08.00u.) meevaren.
Doen dus. Dit is zondermeer een echte aanrader!

Mia’s goudlint-probleem - oplossing

Ik kan de figuur voor de oplossing niet beter tekenen dan Roger, één van mijn trouwe puzzelklanten, het gedaan heeft.
Ik neem aan dat hij er niets zal op tegen hebben dat ik die tekening hier dan ook gebruik:

Wie dat goed bekijkt, ziet dat in de drie gevallen de lengte van het lint rond de blikjes gelijk is aan 6 keer de diameter van een blikcirkel + π keer de diameter.
Dus lengte lint = 6.D + π.D
En als je de straal van een blikcirkel gelijk aan 1 stelt (zoals ik in de opgave gesuggereerd had), wordt dit:
lengte lint = 12.R + 2πR = 12 + 2π 
In de drie gevallen.
Dus Mia spaart niets als ze één van de bovenstaande inpakmethodes gebruikt.
Maar als ze zo doet:

Dan is Mia goedkoper af.
Want dan is het lint slechts 8 + 2√3 + 2π lang (weer met straal = 1).

Maandag-illusie op straat

Fotograaf Erik Johansson heeft in Stockholm onlangs een fameuze perspectief illusie gerealiseerd.
En geen kleintje.
De visuele illusie bestaat uit een foto-oppervlak van maar liefst 32 x 18 meter, uitgespreid op een plein in hartje Stockholm.

Het merkwaardig resultaat zie je in het eerste het filmpje hieronder.
Het tweede filmpje laat de voorbereidende werkzaamheden zien.
En bekijk die filmpjes best in HD en full-screen.

Wie nog meer van het gebeuren wil weten, kan op de blog van Erik Johansson terecht.

 Of hoe mensenhersens zich ook op grote schaal laten vangen…

Val er niet in!

Prachtig werk

Voor boekenliefhebbers (zoals jij en ik)

Boeken zijn een onmisbaar deel van mijn dagelijks leven. In gedrukte versie of gedigitaliseerd als e-boek.
Ik ben dan ook voortdurend opzoek naar nieuwe boeiende uitgaven.
Maar niet alleen naar recente dingen.
Ik vind het ook fantastisch om te kunnen bladeren (reëel of virtueel) in oude uitgaven.
Ik was dan ook in de wolken toen ik eergisteren op de site Early Dutch Books Online terecht kwam.



Op deze Nederlandse site kan je gaan snuisteren in maar liefst 10.000 Nederlandstalige boeken uit de jaren 1781 – 1800.
Boekenwurmen van Vlaanderen en omstreken: hier kunnen we weer ons hartje ophalen!

Ook goesting in een ritje?

Twee van mijn buurmannen zijn motorliefhebber.
Eén zie ik zo nu en op zijn zacht grommende Harley Davidson statig voorbij paraderen.
De andere is een echte crosser, die zijn bolide regelmatig, zonder medelijden, knallend test in onze straat.

Mijn sympathie qua motorgebruik gaat meer uit naar nummer 1.
Het zal wel een fijn gevoel geven als je zo’n brok motorvermogen rustig kan beheersen.
Zoals de Romeinse politiemannen in het (oude) filmpje hieronder.
Dat zou ik ook wel willen kunnen.

Motorarabesken

Mia’s goudlint-probleem

Mia wil als cadeautje voor de kinderen van ons nichtje 6 blikjes cola inpakken met prachtig goudlint.

Maar Mia is nogal zuinig op haar goudlint.
Ze wil het lint 1 maal rond de 6 blikjes binden en ze vraagt zich dus af hoe ze dat best doet om zo weinig mogelijk lint te gebruiken: in bovenaanzicht volgens A, volgens B of volgens C? Of maakt dat niets uit?

Ik vraag hierover jullie gewaardeerd advies.
Maar ik wil wel een “bewijs op tafel”, want lichtgelovig is Mia niet!
En geen gedoe over de grootte van de knoop. Want die is er niet.
Mia zal de uiteinden van het lint mooi tegen elkaar nieten en er dan zo’n schitterende gouden ster op plakken, zegt ze.

Als je Mia kan helpen met haar probleem, laat het me dan weten tegen zondagavond: herve.tavernier2@pandora.be
Ik ga intussen ook een beetje rekenen.
Ik ga als straal van de blikjes 1 (één dus) nemen. Doe dat dan liefst ook maar.
Dan kan ik hier maandagavond om 21.30u. mijn berekening gemakkelijker met die van jullie vergelijken.

Google: nieuwe zoekmogelijkheden

Google heeft zijn zoekmogelijkheden weer uitgebreid.
Tot nu toe moest je bij een zoekopdracht steeds een omschrijving met woorden gebruiken.
Meestal lukt dat wel, maar soms is zo’n omschrijving moeilijk.
Het gezegde indachtig “een beeld zegt meer dan 1000 woorden” biedt Google ons nu de mogelijkheid om een beeld als zoekopdracht te gebruiken.
Zoeken met beelden dus.
In Google Afbeeldingen, volstaat het om een beeld, foto, tekening, naar de zoekbalk te slepen!
Maar je kan ook een beeld uploaden of de URL van een beeld in de zoekbalk plakken.
En wie Google Chrome of Firefox als browser gebruikt, kan een extensie (Chrome) of add-on (Firefox) installeren, waardoor het volstaat om op een webpagina een beeld aan te klikken om een zoekopdracht met dat beeld te starten.



Nog iets nieuw.
Van nu af vind je rechts naast de titels van de zoekresultaten in Google ook een klein vergrootglas.
Op het beeld hieronder heb ik die vergrootglaasjes in rode cirkeltjes gezet.
Eénmaal klikken op zo’n vergrootglas levert u aan de rechterkant van het scherm een verkleinde ”preview” op van de site waarnaar het zoekresultaat verwijst.
Zo krijg je al een eerste indruk vóór je beslist om die site effectief te gaan bezoeken.



En voor binnenkort iets waar Lernout & Hauspie de aanzet voor gegeven hebben: zoeken met met gesproken zoekopdrachten, voice search.
In Amerika is dit al actief, in Europa is het nog even wachten: je kan je zoekopdracht gewoon inspreken. Uiteraard alleen mogelijk als je PC of laptop een ingebouwde of aangesloten microfoon heeft.
Ziehier hoe dat zal gaan:

Wablief?

Het nieuwe-Google-zoeken dus.
Proberen maar!

Vanavond is de volle maan een tijdje weg!

Vanavond beleven we inderdaad weer een totale maansverduistering.
Maar spijtig genoeg zal ze in onze contreien niet optimaal waar te nemen zijn.
Want de maximale verduistering vindt plaats om 22.13u. en dat is rond de tijd dat ook de zon ondergaat.
Dit heeft als gevolg dat de maan ook (zeer) laag boven de horizon staat in het zuid-oosten: slechts op 1,3° boven de einder…
En aangezien de zon dan nog maar net onder is (21.58u.) is het nog tamelijk licht.
We zullen dus moeten op de goede plek staan om iets te zien.
De zacht rode gloed van een volledig verduisterde maan zal er dus voor de meesten van ons wellicht niet bij zijn…

Maar wie geduld heeft kan toch nog redelijk beloond worden, want om 23.03u. komt de verduisterde Luna weer uit de aardschaduw te voorschijn op 6,2°.
Dus iets hoger en in het donker. En niet meer in 't rood, maar in haar gewone bleke gedaante.
Tot een paar minuten na middernacht is de maan nog gedeeltelijk door de kernschaduw verduisterd.

Ik heb hier al ooit uitgelegd hoe een maansverduistering ontstaat.
Ik wil dat bij deze nog eens opnieuw verduidelijken aan de hand van een didactisch mooi verzorgd filmpje dat NASA in het kader van haar LRO-project ter beschikking heeft gesteld.
Met de LRO-satelliet (Lunar Reconnaissance Orbiter) observeert NASA sinds 2009 grondig de maan ter voorbereiding van toekomstige maanexpedities.



Klik op het beeld en start het filmpje.
En ga vanavond ook eens echt buiten kijken.
Zo’n schitterend natuurfenomeen mag je nooit missen.
Mogen de weergoden en een onbelemmerde horizon met ons zijn…

Melk is altijd zuur

Mia heeft in de voorbije dagen last gehad van een ernstige maag- en darminfectie.
Weliswaar geen EHEC-infectie, maar toch serieus.
Ze is er nu wel weer bijna bovenop, maar ze is nog uiterst voorzichtig bij het samenstellen van haar dieet.
Kwestie van haar maag niet opnieuw te overrompelen.
Zo werd hier ten huize Tavernier-Ketelslegers de vraag gesteld: en hoe zit dat nu met melk?

Is melk aan te raden als je maag er maar slappetjes bij hangt en met zure oprispingen je slokdarm kastijdt?
Persoonlijk denk ik dat je de melk dan maar best in de fles laat. 
Ik heb de zuurtegraad vandaag nog gemeten en ik vond een pH-waarde van 6,6.
Dat is dus iets onder de neutrale waarde 7 van zuiver water. Lichtjes zuur dus.
Voor elke chemist komt die zuurtegraad van melk niet als een verrassing.
Want melk bevat melkzuur, een weliswaar zwak zuur, maar toch een zuur.

Melk is dus volgens mij niet best als je al last hebt van maagzuur.
Want melk is altijd zuur zelfs als het geen zure melk is.

Mia gelooft mij.
Ze drinkt voorlopig water.
Plat water, want Spa bruis is ook lichtjes zuur…

Kan je wel tellen – oplossing

Aangezien de som geen duizendtal bevat, kan E alleen maar 1 zijn.
Voor EEN zitten dus al aan 11?
Maar om in de kolom van de honderdtallen aan een 1 te geraken, zullen we in de kolom van de tientallen een overdracht van 5 moeten doen: 6+ 5 = 11.
Die overdracht moet uit de kolom van de eenheden komen.
Alleen N = 9 biedt de mogelijkheid voor een overdracht van 5.
Dus EEN = 119
En 6 x 119 = 714
Bijgevolg: E = 1   Z = 7   S = 4