Nu is het de beurt aan Curiosity

NASA is in de voorbije jaren erg succesvol geweest met zijn Mars-rovers Spirit en Opportunity.
De kennis van onze naaste buurplaneet is er door die robotjes spectaculair op vooruit gegaan.
Spirit heeft wel de geest gegeven, maar Opportunity is nog altijd actief.
Op zijn Marsdag 2787 (Sol 2787) is hij nog altijd naarstig aan het zoeken naar een goede schuilplaats voor de harde Marwinter die op komst is.

Maar daar laat NASA het niet bij.
Morgen (26 november 2011 rond 16u.)  wordt een nieuwe Mars-rover gelanceerd: Curiosity.
Curiosity is een Mars-rover van de tweede generatie zou je kunnen zeggen: een stuk groter dan zijn voorgangers en, wat sommigen de wenkbrauwen zal doen fronsen: Curiosity wordt aangedreven met een mini-kernreactor op basis van 10kg plutonium-238.
Plutonium-238 (Pu-238) is een radioactieve atoomsoort, wat betekent dat ze niet stabiel is en door uitzenden van alfa-deeltjes langzaam in een andere atoomsoort (Uranium-234 of U-234) wordt omgezet.
Bij dat zogenaamd radioactief verval komt warmte vrij. En het is die warmte-energie die Curiosity, via een speciale generator (RTG), omzet in bruikbare elektrische energie. 1 gram Pu-238 levert een vermogen van ongeveer 0,5 Watt.
Waarom NASA nu voor kernenergie kiest in plaats van zonne-energie? De reden zal duidelijk zijn voor iedereen die zonnepanelen op zijn dak liggen heeft: ‘s nachts werken die dingen niet… Kernreactoren hebben daar geen last van.
De grotere hoeveelheid energie die door de Pu-reactor geleverd wordt, laat ook toe om verschillende experimenten simultaan te laten verlopen.

De eerste Marskarretjes waren verkenners waarmee vooral het Marsmilieu en de Marsgeologie goed in kaart werden gebracht.
Maar door de ontdekking van water op de rode planeet stijgt de kans dat er nog leven is, of dat het er ooit geweest is.
En meteen ligt de voornaamste taak van Curiosity voor de hand: zoeken naar leven, leven nu of in leven het verleden.

Curiosity moet normaal op Mars aankomen begin augustus 2012.
Hieronder kan je een mooi animatiefilmpje zien van de lancering en de landing van Curiosity. En ook die landing is anders dan bij Spirit en Opportunity. Die stuiterden in een ballonnentros op de Marsbodem.
Curiosity landt met parachutes en remraketten.
Toch even een opmerking bij het filmpje: om de animatie wat levendig te houden plaats NASA allerlei geluiden bij de raketpulsen, de ontkoppelingen enz. Maar… in het luchtledige is er eigenlijk geen geluid!

Curiosity naar Mars

Wil je de lancering live volgen?
Kijk dan hier morgennamiddag naar NASA-TV:

En uiteraard heeft Curiosity ook zijn eigen Twitter- en Facebookkanalen.
Wat dacht je wel…

De grootste volle maan van 2010: kijken!

Met een beetje geluk wat de bewolking betreft, kon je gisterenavond de grootste volle maan van 2010 bekijken.
Maar ook vanavond is dit nog wel het geval. De 1% die er intussen af is, maakt weinig verschil uit.



Na de blauwe maan van oudejaarsavond, is dit de eerste volle maan van 2010.
Waarom deze volle maan groter is dan sommige anderen, wordt wellicht duidelijk als je onderstaande figuur bekijkt.
De maanbaan is zoals je ziet geen cirkel maar een ellips. In die ellipsvormige baan komt de maan dus eens per maand in een verste punt (apogeum) t.o.v. de aarde en eens per maand in een dichtste punt (perigeum).
In een perigeum is de afstand tussen de aarde en de maan het kleinst en dus ziet de maan er groter uit.
Maar om een volle maan te hebben moet de zon aan de andere kant van de aarde staan (zie tekening).
Maan en zon moeten in oppositie zijn voor een volle maan.
En voor een grootste volle maan, moet de maan zich dan nog in het perigeum bevinden ook.
Aan beide voorwaarden tegelijk is maar één à twee keer per jaar voldaan.
Gisteren (en vandaag ook nog grotendeels) was zo’n moment.
 
Het verschil in grootte tussen een volle maan in het perigeum en een volle maan in het apogeum is in volgend beeld duidelijk gemaakt.


Bij de grote volle maan van januari doet zich nog iets bijzonders voor.
In deze dagen staat ook Mars, net zoals de maan in oppositie t.o.v. de zon. Het is dus ook volle Mars. Maan en Mars zijn dus beiden in dezelfde omgeving aan de hemel te zien.
Spijtig genoeg bevindt Mars zich dan niet in zijn dichtste punt t.o.v de aarde. Er zal dus niet veel van Mars te zien zijn.
Om u een idee te geven van de kleinheid van de volle rode planeet t.o.v. de grote volle maan, zie je hieronder een foto genomen door Steve Greaves op 29 januari en gepubliceerd op Flickr. Mars is het kleine witte stipje boven de pijl...

 
Je zal dus chance moeten  hebben.
En zie je Mars niet, troost u dan: de grote volle maan alleen is ook al de moeite waard.
Maar ook dan mogen de (sneeuw)wolken geen spelbreker zijn…

Spirit heeft de geest gegeven. Het Marsrobotje bedoel ik....

Na zes jaar exploratie van onze rode buurplaneet heeft het Marsrobotje Spirit geen toekomst meer als mobiele onderzoeker van het planeetoppervlak.
Dat heeft NASA gisteren (26 januari) op haar website meegedeeld.
Spirit heeft dus de geest gegeven.
Maar toch niet helemaal.
Want echt dood is hij niet. Hij is alleen maar immobiel.

10 maanden geleden geraakte Spirit vast in een zandige bodem in de buurt van een Martiaanse laagvlakte die bekend staat als Home Plate.
Nasa geeft nu de pogingen op om hem met radiosignalen proberen vrij te krijgen.
Op het beeld hieronder zie je de weg die Spirit heeft afgelegd vanaf Marsdag, 1 bij zijn landing, tot Marsdag 1506 toen hij in de buurt van Home Plate aankwam. Op 23 januari was hij al aan Marsdag 2154 toe.
Marsdagen worden op de foto met Sol aangeduid, een afkorting van solar day, de zonnedag op Mars.
Een zonnedag op Mars is 39 minuten en 35,244 seconden langer dan een aardse zonnedag. Mars draait dus wat langzamer om zijn eigen as dan onze aarde.

Klik op het beeld hierboven voor een grotere weergave.

Spirit heeft in de voorbije 6 jaar heel wat materiaal verzameld (foto’s, bodemstalen,…). De wetenschappers hebben nu een veel betere kijk op de bodemgesteldheid en de geologische geschiedenis van de planeet.
Zoals één van de projectleiders het in onderstaand filmpje treffend zegt: Spirit en zijn broer Opportunity (die nog altijd kerngezond rondrijdt!) hebben Mars uit de onbekendheid gehaald. Mars is voor de wetenschappers een vertrouwde planeet geworden.

Als de door zonne-energie gevoede elektronica van Spirit de Marswinter overleeft, is de wetenschappelijke rol van het robotje, ondanks zijn immobiliteit, niet uitgespeeld.
Het wordt nu een stationair station voor bodemonderzoek, voor studie van de Marsatmosfeer, studie van onregelmatigheden in de rotatie van de planeet waaruit kan afgeleid worden of de kern van de planeet al dan niet vloeibaar is, enz.
Je ziet er is nog werk genoeg aan de Spirit-winkel.
Als hij tenminste uit zijn winterslaap ontwaakt…

En de Amerikanen zouden geen Amerikanen zijn, als ze alle Spiritsupporters de gelegenheid niet zouden geven om een Spirit een kaartje van medeleven te sturen.
Klik maar als je ook die krop in je keel voelt opkomen…

Een schitterend beeld

Een van mijn favoriete blogs is Bad Astronomy.
De auteur, Phil Plait, is een astronoom die misvattingen over astronomie wil rechtzetten.
 Maar soms gaan zijn berichten ook over waarnemingen en sterrenkundige studies.
Recent werd er aandacht geschonken aan een foto die in 2003 werd genomen door de Mars Global Surveyor, een satelliet die van 1997 tot 2006 de rode planeet observeerde.
Die satelliet onderzocht niet alleen Mars, maar hij nam ook schitterende foto’s van andere planeten in ons zonnestelsel.