Een virtueel bezoek aan de grotten van Lascaux

Jullie zullen wel weten dat in de vorige eeuw (1940) in het kleine Franse dorpje Lascaux, per toeval een grot ontdekt werd met een groot aantal wandschilderingen uit de periode van 10.000 tot 15.000 jaar vóór Christus.
De wandschilderingen in deze grot stellen dierenfiguren voor (bizons, paarden, stieren en mythische éénhoorns) in zogenaamde aardkleuren: bruine, gele, rode en zwarte pigmenten afkomstig van metaaloxiden die ter plaatse te vinden waren (ijzeroxiden voor rood, geel en bruin, mangaandioxide voor bruin-zwart).

De grotschilderingen van Lascaux waren meteen één van de belangrijkste vondsten van de Paleolithische kunst. Ze werden dan ook overdruk bezocht, met alle gevolgen van dien: algen en schimmels werden binnengebracht en samen met het uitgeademde CO₂ tastten ze de muurschilderingen aan. In 1963 was de maat vol: de grotten werden voor het publiek gesloten.
Ter compensatie werd in de buurt een Lascaux II-grot geïnstalleerd waar vanaf 1984 een facsimile van de oorspronkelijke grot te bekijken valt.

Maar in deze internettijden is natuurlijk nog meer mogelijk.
Vrij recent werd in opdracht van het Franse Ministère de la Culture et de la Communication een site over Lascaux ontwikkeld, waarvan de Flash-versie toelaat om virtueel in de grotten rond te lopen.
De navigatie gaat vrij vlot via menu’s ondergaan en links van de pagina (zie gele pijlen op het beeld hieronder), maar de interactiemogelijkheden zijn toch (te) beperkt.
En erg vervelend vind ik de monotone klank die als achtergrond gebruikt wordt. Ik raad aan om die zo snel mogelijk af te zetten via “Son / Sound” in het menu onderaan (zie verticale gele pijl).

”Lascaux – visite de la grotte” blijft de moeite van een bezoek zeker waard.
Wonderbaar hoe onze zeer verre voorouders, met zeer primitieve middelen, wat hun intrigeerde zo kunstzinnig in beeld hebben gebracht.

Culturomics

Zelfs als je letterlijk boeken verslindt, kan je onmogelijk alles lezen wat er op een bepaald domein van het menselijk weten, kennen en kunnen gepubliceerd werd en wordt.
Maar dan komt de moderne informatietechnologie ter hulp.
Wetenschappers van de Harvard University zijn er samen met Google in geslaagd om 15 miljoen (!)  boeken te digitaliseren.
Een zeer groot aantal zal je denken. Dit is inderdaad wel zo, maar toch is dit nog maar 4% van alles wat tot nu toe gepubliceerd werd.

Het resultaat van al dat werk werd eergisteren in Science gepubliceerd.
Op die enorme database kunnen ze nu allerlei bevragingen (“query's”) loslaten.
Ze kunnen er culturele trends door de eeuwen heen mee onderzoeken zonder dat ze zelf al die boeken moeten lezen. De inhoud van boeken en de gehanteerde stijl zijn immers een afspiegeling van de heersende maatschappelijke belangstelling en de heersende normen.
Dit nieuwe studiegebied, die nieuwe wetenschap hebben ze meteen “culturomics” genoemd.

Een paar voorbeelden:
- op basis van de naamvermeldingen in de boekendatabase blijkt, dat in de loop van de vorige eeuw, de naam van beroemde mensen een als maar bredere bekendheid kreeg. Maar die beroemdheid werd van ook steeds kortere duur. De ster taant van langsom sneller.
- uit de database blijkt ook dat de Engelse taal jaarlijks met ongeveer 8500 nieuwe woorden groeit. En ondanks het verdwijnen van woorden is de Engelse woordenschat van 1950 tot 2000 gegroeid van 500.000 woorden tot 1.000.000
Google heeft er onmiddellijk werk van gemaakt om dit interessant onderzoekswerk toegankelijk te maken voor het brede publiek.
Sinds eergisteren is het website Culturomics online:



Je kan er heel wat cultuurtrends mee onderzoeken.
Ik heb bijvoorbeeld eens gekeken hoe de begrippen “zure regen” (blauwe curve) en “klimaatverandering” (rode curve) in de voorbije jaren in de belangstelling stonden.
Uit de grafiek blijkt duidelijk dat zure regen een “hot” milieuthema was in het begin van de jaren 90, en dat het nu plaats heeft moeten maken voor “klimaatsverandering”. Zou de regen nu al minder zuur zijn, of zou het alleen de belangstelling voor zure regen zijn die nu minder groot zijn?
Interessant om te beseffen hoe onze meningen en houdingen bepaald worden door wat er over gepubliceerd wordt…



De Google-site twittert ook. En op die twitterpagina zou je query-voorbeelden moeten kunnen vinden.
Maar tot gisteren was daar nog niet veel te bespeuren.
Cultoromics zal nog te jong zijn wellicht. Nog even geduld.

Kun je er ook niet meer zonder?

Voor het geval je er ook totaal onderste boven zou van zijn.
Voor het geval je er ook eens in alle rust zou willen van genieten.
Zalig, als je er dat saaie, inspiratieloze voetbal niet bij moet nemen.