woensdag 14 januari 2009

Over Newton's heilige regenboog

Isaac Newton is zonder twijfel één van de grootste natuur- en wiskundigen die de mensheid tot nu toe heeft voortgebracht.
Als wiskundige lag hij samen met Leibnitz aan de basis van de differentiaal- en integraalrekening.
Als fysicus is hij de grondlegger van de basiswetten van de klassieke mechanica.
Maar ook de optica en de kleurenleer werden door Newton systematisch bestudeerd.
Het is over die kleurenleer dat ik het hier vandaag wat meer in detail wil hebben.
Van belang daar bij is dat Newton, ondanks zijn strikt rationele en systematische aanpak van problemen in de fysica, ook zeer intens bezig was met religie, ocultisme en alchemie.
Die terreinen hielden hem zó sterk bezig dat op bepaalde momenten zijn natuurkundig werk er door beïnvloed werd.
In zijn kleurenleer vinden we daar een frappant voorbeeld van.
Newton was degene die voor het eerst zonlicht onderzocht.
Hij deed dat in 1665 met behulp van een prisma.
Zijn biografen beschrijven hoe hij dagen aan een stuk aan het werk was in een dondere kamer waar enkel door een kleine spleet in de muur een lichtbundel binnen kon. Newton liet die lichtbundel breken door het prisma en deed zijn waarnemingen.
Aan zijn intens experimenteerwerk in de donkere ruimte hield hij beginnende blindheid over.

Maar hij concludeerde uit zijn experimenten als allereerste dat zonlicht uit verschillende soorten licht is samengesteld met elk een kenmerkende kleur.

Zijn voorgangers en tijdgenoten (zoals Hooke), dachten dat het prisma op de één of andere wijze de kleuren zelf produceerde.
Newton zag in dat de kleuren al in het invallende licht aanwezig waren en niet door het prisma gemaakt werden. Het sterkste bewijs hiervoor leverde hij door het gekleurde licht via een lens op een tweede prisma te laten invallen: er onstond opnieuw wit licht!
De figuur hierboven geeft dit weer en hieronder zie je een reproductie uit de nota's van Newton zelf hierover:


In eerste instantie sprak hij van 5 kleuren: rood, geel, groen, blauw, violet.
Maar toen kwam zijn ocult-religieuze achtergrond op de proppen: het goddelijke zonlicht kon nooit uit 5 kleurcomponenten bestaan. 5 was geen heilig getal! Er moesten 7 kleurcomponenten in wit licht aanwezig zijn: 7 was een heilig getal bij uitstek! En Newton voerde pardoes 2 kleuren extra toe: oranje en indigo.
En tot de dag van vandaag zeggen we dat wit licht bestaat uit 7 kleurcomponenten: rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet. Je herinnert je zeker nog wel het geheugensteuntje ROGGBIV uit je middelbare schooltijd.

Als regendruppels voor de breking van het licht zorgen, zien we de regenboog. We spreken nog altijd over de 7 kleuren van de regenboog. De 7 heilige kleuren van de regenboog!

Dat die 7 geen echte must was en dat er dus evengoed van 8 of 6 of 5 kleuren kan gesproken worden, begrijp je als je het kleurenspectrum van wit licht bekijkt:

Dit is een zogenaamd continu spectrum: de verschillende kleuren zijn niet scherp afgebakend maar lopen vloeiend in elkaar over. Je kan er meerdere aantallen aparte kleuren in aanduiden als je wil: het aantal hangt af van de graad van heiligheid die je wil bereiken...

De moderne fysica ziet in dit spectrum 3 hoofdkleuren: rood, groen en blauw: RGB

Licht van de 3 hoofdkleuren samen, in gelijke verhoudingen geven wit licht.
Door combinatie van 2 of 3 hoofdkleuren in allerlei verhoudingen kan men alle mogelijke kleuren maken.
Met die 3 basiskleuren worden op een "klassieke" kleuren-TV (geen LCD- of plasma-TV!) beelden geschreven.
Let op: we hebben het hier over kleuren ontstaan door mengen van gekleurd licht. Dit is niet hetzelfde als kleuren ontstaan door mengen van verven. Maar dat is voor een andere keer.

dinsdag 13 januari 2009

Ra ra ra hoe oud was jij?

Die rekentruukjes waren nogal simpel nietwaar?
Ik zal even verklappen waarom ze werken.

Truuk 1
Bedenk dat elk leeftijdsgetal van 2 cijfers ab kan geschreven worden als a.10 + b.
Voorbeelden: 63 = 6.10 + 3 en 21 = 2.10 + 1
Lees nu eens na wat je je slachtoffer liet doen:
  1. het eerste cijfer van de leeftijd x 5. Dus a.5
  2. er 3 bij optellen. Dus a.5 + 3
  3. verdubbelen. Dus 2.(a.5+3) = a.10 + 6
  4. er het tweede cijfer van de leeftijd bij optellen.
    Dus a.10 + b +6
Je ziet dat je nu gewoon altijd 6 moet aftrekken van het laatste resultaat om aan het leeftijdsgetal a.10 +b te komen. Simpel niet?

Truuk 2
Eigenlijk is dit geen echte rekentruuk, maar een gevolg van een getalsmatige merkwaardigheid: elk getal van 2 cijfers dat je met 10101 vermenigvuldigt levert als resultaat een getal op waarin het getal van 2 cijfers driemaal na elkaar herhaald staat.
Voorbeeld: 63 x 10101 = 636363 en 21 x 10101 = 212121
Lees nu eens na wat je je slachtoffer liet doen:
  1. de leeftijd x 3367
  2. resultaat x 3
In feite heb je dus simpelweg de leeftijd met 3 x 3367 = 10101 laten vermenigvuldigen en dan krijg je die leeftijd zomaar driemaal na elkaar in het resultaat te zien. Simpel maar merkwaardig!

Sommige getallen gedragen zich inderdaad heel merkwaardig.
Neem nu getallen waarin alleen het cijfer 1 in voorkomt:
1 x 1 = 1
11 x 11 = 121
111 x 111 = 12321
1111 x 1111 = 1234321
enz.
Merkwaardig toch die symmetrie in de uitkomst.

Andere getallen zijn heilig.
3 is er zo één: de goddelijke drie-éénheid, de drie aartsvaders en...alle goede dingen bestaan uit drie.
7 is er zeker ook één: 7 werken van barmhartigheid, 7 hoofdzonden, 7 dagen in de week, 7 kleuren van de regenboog, ...

Over die 7 kleuren van de regenboog: die zijn van Newton afkomstig. En over die reus van de fysica wil ik morgen meer vertellen.

Ra ra ra hoe oud ben jij?

Het moet niet alle dagen astronomie of fysica of chemie zijn.
Vandaag een paar eenvoudig rekentruukjes.
Vrouwen (vooral) en mannen (ook soms) vertellen niet graag hun leeftijd. En hun ouderdom zeker niet.
Geen nood: we berekenen die wel. Als het slachtoffer tenminste een beetje wil meerekenen.

Hoe doen we het?

Truuk 1 (geen rekenmachientje nodig, denk ik toch)
  1. vraag het slachtoffer om het eerste cijfer van haar/zijn leeftijd te vermenigvuldigen met 5.
  2. vraag haar/hem om daar 3 bij op te tellen.
  3. vraag haar/hem om die uitkomst te verdubbelen.
  4. vraag haar/hem om het tweede cijfer van haar/zijn leeftijd bij het resultaat op te tellen.
    Deze truuk moet je dus niet doen met 100-plussers en 10-minners want die hebben 3 of maar 1 cijfer in hun leeftijd.
  5. vraag haar/hem om je het eindresultaat te geven.
  6. trek daar 6 van af en je weet hoe oud zij/hij is.
    Het staat je vrij om het slachtoffer daarover in te lichten...
Truuk 2 (wel rekenmachientje nodig, weet ik zeker)
  1. laat het slachtoffer (ouder dan 9 en jonger dan 100) haar/zijn ouderdom in het rekenmachientje intikken en vermenigvuldigen met 3367.
    Jij mag niet kijken.
  2. laat haar/hem het resultaat vermenigvuldigen met 3.
  3. laat haar/hem het resultaat op een stukje papier opschrijven en het rekenmachientje wissen.
  4. je bekijkt wat zij/hij opgeschreven heeft en je ziet zomaar driemaal na elkaar haar/zijn leeftijd staan!
    Wil je wat gewichtiger doen: neem zelf het rekenmachientje en deel het getal dat hij/haar opgeschreven heeft door 10101.
    Je weet nu hoe oud zij/hij is.
    Het staat je vrij om het slachtoffer over zijn berekende ouderdom in te lichten...
Een waarschuwing voor wie deze spelletjes speelt: ik ben niet verantwoordelijk voor gebeurlijke ongevallen!
Zet dus voor alle zekerheid maar een helm op.

En nog iets: je mag me laten weten waarom deze (simpele) truukjes werken.
Als jullie dat niet doen, vertel ik het zelf wel.

maandag 12 januari 2009

Gisteren Luna, vandaag Laura...op Mars

Heb je ze gisterenavond ook gezien die schitterende, eerst schijnbaar zeer grote en nadien steeds schijnbaar kleiner wordende maan?
Te gek voor woorden, zo mooi!
Heb je ook naar een eurocentje gezocht om te ervaren hoe weinig plaats ze maar inneemt aan ons firmament?
De volgende volle maan is op 9 februari.
Vandaag is het de beurt aan de zon.
Maar dan wel van waar wij ze zelf niet kunnen zien.
Hieronder zie je de zon, ons Laura, opkomen op Mars!

Klik op de foto voor een grotere weergave.
Deze unieke foto is op 19 mei 2005 gemaakt door Spirit, één van de twee Amerikaanse Mars Rovers die, voor Nasa nu al 5 jaar lang de rode planneet verkennen.
Op de foto zien we de zon opkomen boven de rand van de Gusev krater, op zo'n 80 km afstand de fotograferende Spirit.
De rode schijn in de Marshemel wordt veroorzaakt door fijne stofdeeltjes in Marsatmosfeer (smog weetjewel).
Rond de zon zie je een blauwachtige kleur en daar kan de fysica een verklaring voor geven.
Zonlicht straalt o.a. zichtbaar licht uit met goflengten tussen de 400 (violet) en 800 (rood) nanometer. 1 nanometer (nm) = 1 miljardste deel van een meter.
Tussen violet en rood liggen de andere kleuren van de regenboog: indigo, blauw, groen, geel, oranje.


De afmetingen van de uiterst kleine stofdeeltjes op Mars zijn zodanig dat het rood-oranje-geel licht het meest in alle richtingen verspreid wordt. Fysici spreken van diffractie. De andere golflengten gaan vrijwel ongehinderd door de Mars atmosfeer en zorgen ervoor dat we, als we naar die zon kijken, licht zien dat een combinatie is van groen-blauw-indigo-violet en dat veroorzaakt samen een blauwachtige schijn.
Amaai!
De zon ziet er op Mars ook nogal klein uit en zwakker schijnend niet?
Bedenk dan dat ze verder van Mars afstaat dan van de aarde:
Moeder Vindt Aardappelen Met Jonge Sappige Uien Niet Pittig.
Dus vanaf de zon: Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus, Neptunus, Pluto(geschrapt als planeet).
Geef toe: het heelal is fantastisch, zelfs in onze naaste omgeving. Het is maar wat je naaste omgeving noemt: Mars ligt op meer dan 400 miljoen km van Romershoven...
En Romershoven ligt op 6 km van Bilzen.
Dat is de eerste stad (?) in onze naaste omgeving...

zondag 11 januari 2009

De maanillusie

Vandaag 11 januari 2009 is het weer volle maan.
Luna komt boven de horizon rond halfzes 's avonds (volgens het KMI om 17.32u. precies)
Met een beetje geluk en als het helder weer blijft (controleer de wolkenfoto in mijn bericht van vrijdag!), kan je getuige zijn van de maanillusie.
Waarover gaat het?
Is het u ook al opgevallen dat op sommige momenten die volle maan veel groter lijkt dan op andere?
Deze foto maakt duidelijk wat ik bedoel:

Dat is natuurlijk een klinkklare illusie! De maan staat op een afstand van pakweg 300.000 km van de aarde en die afstand verandert niet spectaculair (zie mijn bericht van 13 december).
Toch hebben we die valse indruk.
Het is zo dat een maan die aan de horizon staat eenvoudiger vergeleken kan worden met verafstaande objecten waarvan de grootte bekend is, zoals de gebouwen op het linkse deel van de foto. Hierdoor lijkt de maan al snel groter dan deze objecten.
Als de maan hoog aan de hemel staat ontbreekt deze vergelijkingsmogelijkheid, of we gaan onbewust een dichterbij staand object zoals een boomtak of een dier als vergelijking gebruiken, zoals op het rechtse deel van de foto .
In alle gevallen is de schijnbare diameter van de maan ongeveer 30 boogminuten. Dit is minder in diameter dan een eurocentje dat je met gestrekte arm bekijkt.

Doe maar eens de proef en hou een eurocentje met volledig gestrekte arm over het beeld van de maan aan de hemel. Kijk met één oog. Je zal zien dat het eurocentje het beeld van de maan ruimschoots bedekt!
Dit wordt een boeiend experiment op een heerlijke winteravond met schijnbaar grotere en schijnbaar kleinere manen.
Maar zorg dat je er geen te koude neus bij krijgt, of erger nog: er maanziek van wordt!

vrijdag 9 januari 2009

Sneeuw in Vlaanderen (en Wallonië)

Wil je de sneeuw eens echt zien liggen over ons landje (en de rest van Europa)?
Wil je de beweging van de wolken over ons landje (en de rest van Europa) eens bekijken?
Ziehier de meest recente wolkenfoto's gemonteerd in een filmpje. Het uur van opnames zie je links bovenaan in het beeld. Op een half uur na zijn dit realtimeopnames!
De weergave is uiteraard best bij klaarlichte dag. Dan is het beeld ook sterkst ingezoomd. 's Avonds en 's nachts wordt er uitgezoomd en lopen de beelden over een langere periode.
De witte vaste vlekken op de kaart is de sneeuw natuurlijk (zoals onze Frank Deboosere al uitlegde op TV).

Klik op het beeld voor een grotere weegave.
Let er ook even op dat onze tijd één uur vóórloopt op de UTC-tijd, die je tussen haakjes ziet.
UTC is een mank letterwoord: het is een combinatie van het Franse "Temps Universel Coördonné" en het Engelse "Coordinated Universal Time"
De UTC-tijd is bijna gelijk aan de Greenwichtijd (GMT). Bijna is niet helemaal: UTC-tijd is een constante atoomkloktijd, GMT is een lichtjes variërende astronomische tijd.
Weet je het nog van die schrikkelseconde toen het nieuwe jaar 2009 inging? Toen heeft men UTC en GMT weer op elkaar afgestemd.
Belgie ligt in de UTC+1 tijdszone.

donderdag 8 januari 2009

Eindelijk een rustig vrijdagspelletje

Ik hoor zo hier en daar dat de spelletjes die ik hier presenteer sommigen zenuwachtig maken.
Met dit exemplaar zou dat niet mogen kunnen.
Het is een doorstreepspelletje: in het begin mag een lijn trekken over twee blokjes als ze maar alletwee naast elkaar (zelfde rij) of onder elkaar (zelfde kolom) liggen. In hogere levels doe je hetzelfde met drie blokjes die in eenzelfde rij of kolom liggen enz. Alle blokjes moeten altijd weg.
Streep maar rustig door, je hebt alle tijd, maar hou de klok in de gaten want anders wordt de soep koud. 

En om de klank uit te zetten klik je op het doorstreepte nootje links bovenaan.

Hoeveel aspirientjes produceer jij?

Toen ik nog als chemieleraar in het H.-Graf aan de slag was, liet ik mijn leerlingen van het 6de jaar Techniek-Wetenschappen elk jaar acetylsalicylzuur maken.

We kennen die verbinding beter als aspirine, de naam waaronder ze in 1899 door Bayer op de markt werd gebracht.
Jarenlang gebruik en jarenlang onderzoek hebben aangetoond dat deze eenvoudige verbinding een enorm toepassingsgebied bestrijkt: pijnstiller, koortsverlager, ontstekingsremmer, preventie van hartaanval en beroerte,...
Ook ik neem iedere morgen mijn tabletje cardioaspirine. Als ik het niet vergeet ten minste, want Aspirientjes helpen spijtig genoeg niet tegen "Altzheimer-light"...

De pijnstillende werking van aspirine is vooral toe te schrijven aan de salicylzuurkern in de molecule

Het was al geweten dat de vegetariërs onder ons behoorlijk grote concentraties salicylzuur in hun bloed hebben. Dit is vrij normaal te noemen want planten produceren vrij veel van dat zuur.
Het was b.v. al van in de oudheid bekend dat extracten van wilgenbladeren (wilg = salix in het Latijn - heb je hem?) pijnstillend werken.
In het gerenomeerde tijdschrift Nature is nu recent een studie verschenen die aantoont dat planten bij beschadiging in de buurt van de wonde extra salicylzuur produceren.

Maar ook bij niet-vegetariërs vond men bij ontstekingen en andere ziektverschijnselen vrij hoge concentraties salicylzuur in het bloed.
In het Journal of Agricultural and Food Chemistry is nu een studie gepubliceerd die aantoont dat het menselijk lichaam zijn lichaamseigen salicylzuur kan aanmaken!

Mensen zullen hierin weer van elkaar verschillen: mannen en
vrouwen(!) die niet dikwijls koppijn hebben zullen wellicht een intern aspirinefabriekje hebben dat behoorlijk goed draait.
Ge moet maar chance hebben...

woensdag 7 januari 2009

Loops of Zen

Zen staat voor concentratie.
Concentreer u dus op het volgend spel en klik op de onderdelen van de figuur tot er geen open uiteinde meer overblijft . Alles moet dus lussen (één of meer) vormen.
En als de Zen-muziek u irriteert: druk op m om ze het zwijgen op te leggen.
Klik op het beeld hieronder om naar het spel te gaan

Voor mijn vroege lezers: ik laat dit spel hier niet meer in een eigen venster spelen omdat het steeds automatisch opstart en dan onmiddellijk van die zagerige (vind ik toch) Zen-muziek begint te maken. Daar kreeg ik de kriebels van. Jullie ook?

dinsdag 6 januari 2009

Waarom het harder vriest bij zonsopgang

Het vriest ferm deze morgen in Romershoven onder het afdak waar mijn thermometer staat:
7.30u. nog donker: -6,2°C
8.30u. de zon komt op: -7,4°C.
Waarom vriest het harder bij zonsopgang dan ervoor?

Een beetje fysica kan dit verklaren.
Bij helder windstil weer verliest de aarde na zonsondergang haar warmte vrijwel uitsluitend door warmtestraling.  Het aardoppervlak koelt meer en meer af en uiteraard is die afkoeling het grootst op het moment dat de zon weer kan beginnen met warmte in te stralen. Daarom is de temperatuur aan het aardoppervlak bij zonsopgang het laagst bij helder windstil vriesweer. Dit zal zelfs het geval zijn tot enige tijd na zonsopgang omdat de zon bij opkomst 's winters te laag boven de horizon staat om het warmteverlies van de aarde snel te compenseren.
Van zodra de zon hoog genoeg staat straalt ze meer warmte in dan de aarde uitstraalt en stijgt de temperatuur weer.
Ha, ha, ik voel mij nu een klein beetje Frank Deboosere!

maandag 5 januari 2009

Voor zenuwpezen

Roger Stulens heeft mij gisterenavond een wel erg enerverend spelletje bezorgd.
Probeer het rode vierkant met de muis te verplaatsen zodat je niet botst met een blauw vierkant of rechthoek. Je mag ook de zwarte rand niet raken.
Probeer het zo lang mogelijk uit het houden.
Laat me eens weten  hoe lang je dit kan volhouden, dan weet ik of ik moet blozen of bij Pieter De Crem voor F-16-piloot mag gaan soliciteren. Maar niet liegen hé!



Klik hier of op het beeld hierboven om te spelen

zaterdag 3 januari 2009

Sneeuwvlokje

De sneeuw van gisteren is hier langzaam aan 't smelten in de winterzon.
Vóór het te laat is laat ik jullie toch nog een prachtige macrofoto zien van een stervormig vertakt sneeuwkristal.
Zo'n kristal is zelfs met een beetje geluk met het blote oog waar te nemen en heeft een grootte van 2 - 4 mm.

Deze foto is er één uit schitterende collectie van de Amerikaanse fysicus met een nogal Vlaamse achternaam, Kenneth Libbrecht. Wil je veel meer te weten komen over sneeuwkristallen dan kan dit op zijn zeer leerrijke sneeuwkristallenpagina.

Dieet nr. 264

Oké, mijn tweehonderddrieënzestigste dieet heeft niet tot het gewenste resultaat geleid, ik weet het.
Maar ik geef de moed toch nog niet op: tweehonderdvierenzestig staat in de steigers.
Vermageren is in theorie nochtans niet moeilijk: neem per dag minder caloriën op dan je er verbruikt en je massa slinkt zienderogen. Je weet dus duidelijk wat je te doen staat: minder calorierijke voeding en meer calorieverbruik.
Weten is één, doen is twee.
Gelukkig lees ik deze morgen in de Scientific American hoe ik dit probleem moet aanpakken!
Ik ben van nature nogal sceptisch, maar ik ga die wetenschappelijke literatuur toch maar eens grondig doornemen. Alle baten helpen zei de muis en ze piste in de zee.

Allez, ik zal dan maar een wortel eten zeker, alhoewel... de Vienetta is nog niet helemaal op...

vrijdag 2 januari 2009

Popular Science in Google Books

Jullie weten intussen wel dat ik een uitgesproken fan ben van wat de Google laboratoria ons allemaal via het net ter beschikking stellen.
Misschien heb je al gehoord dat ze volop bezig zijn met het digitaliseren van boeken. Zo was er al sprake van dat alle werken van de Gentse universiteitsbibliotheek in dat digitaal bestand zullen opgenomen worden.
Op Google Zoeken naar Boeken (of Google Books in het Engels) kan je al toegang krijgen tot een zeer uitgebreid archief van boeken en tijdschriften. Als je een Google account hebt (dit is gratis aan te maken), kan je boeken uit dit archief waarin je geïnteresseerd bent, in een eigen online bibliotheek opslaan zodat je ze snel kan inkijken als je wil.
Vorige maand heeft Google Books alle jaargangen van het Amerikaans populair wetenschappelijk tijdschrift Popular Science beschikbaar gesteld.
Ik vind het fantastisch om in die oude nummers te grasduinen.
Het eerste nummer dat er moest aan geloven was het julinummer van 1945, mijn geboortemaand.

Als je op bovenstaande cover klikt kan je in dit julinummer duiken.
Wat opvallend is, maar heel normaal voor die tijd: veel artikels over bewapening, oorlog, concentratiekampen,... WO II was nog maar net achter de rug.
En ook heel veel reclame en advertenties, toen ook al.
Maar op blz. 198 ook een paar mooie eenvoudige experimentjes over de basiswetten van de mechanica, de zogenaamde wetten van Newton.
En daar kom ik binnenkort zeker nog eens op terug: zowel op Newton als op zijn wetten.
Dat is beloofd!

donderdag 1 januari 2009

Firenze La Bella

Firenze is voor mijn part de mooiste stad van Italië.
Tijdens mijn periode in het H.Graf te Bilzen heb ik driemaal de gelegenheid gehad om de stad te bezoeken, samen met de leerlingen van het zesde jaar tijdens hun traditionele Italiëreis. Jean Hubrechts was telkens onze zeer deskundige gids.
Het schitterende centrum met de Santa Maria del Fiore, de Duomo, het Baptisterium,... hebben een blijvende indruk op mij gemaakt.
Google Maps Streetview geeft ons nu de ongelooflijke mogelijkheid om dáár in die straten te gaan rondlopen.
Probeer dit maar eens in de kaart hieronder: je kan klikken, scrollen, zoomen, draaien, kortom je kan het wondermooie centrum online bezoeken alsof het echt was:


Je kan via Google Maps Streetview ook andere delen van de stad bezoeken of andere steden. Wat dacht je van Rome b.v.? Of zoek met Google maar naar "streetviews" van andere steden "elders ter wereld". Doen!

Gelukkig Nieuwjaar!


Het 3de millenium is al aan zijn negende jaar toe.
Laat ons er samen het beste van maken.

Vrede, geluk, voorspoed, gezondheid!
Laat je in het komende jaar en ook daarna, vooral niet manipuleren door de nieuwsmakers.
Blijf steeds kritisch luisteren, kijken, lezen, internetten,
want meningen en visies opdringen over alles en nog wat is tegenwoordig de mediaboodschap.
Hou je korreltje zout dus steeds klaar
ook als je dit blogje leest...

woensdag 31 december 2008

2009! 2010 is op komst...

Ik wens jullie in het komende jaar veel vreugde, geluk, voorspoed en gezondheid.
Maar om dit alles te bereiken zal je zelf hard moeten knokken.
Maak er dus maar iets moois van!



De teller stond één seconde lang op 0 (we zijn weer synchroon met de aardrotatie):
2009 is een feit!
En we tellen al af naar 2010... 

dinsdag 30 december 2008

Theelichtjeschemie

Heb je bij je thuis ook meerdere theelichtjes aan in deze tijd van het jaar?
Wil je ze eens op een chemisch verantwoorde wijze doven? Ja?
Doe dat dan met zelfgemaakte CO2!
Wat heb je nodig:
  1. een hoog glas of maatbeker
  2. bakpoeder of maagzout, m.a.w. natriumbicarbonaat of natriumwaterstofcarbonaat (NaHCO3)
  3. huishoudazijn CH3COOH
Doe een laagje maagzout in het glas. Giet er wat azijn over. Er onstaat CO2-gas:

NaHCO3  +  CH3COOH    --->  CH3COONa +  H2O  +  CO2

CO2 is zwaarder dan lucht en blijft dus in de beker.
Giet het CO2-gas voorzichtig over de brandende theelichtjes en hupsakee!
Het zwaardere CO2 verdringt het zuurstofgas (O2) waardoor geen verbranding meer mogelijk is. De lichtjes doven.
Wil je het gedemonstreerd zien vóór je het zelf probeert:

Zo kan ik dit jaar mijn blogje toch nog in eenvoudige chemische schoonheid afsluiten.
Toch nog even dit: let op als je dit wil proberen: denk er aan dat je met vuur speelt...

maandag 29 december 2008

Eindejaarslijstjes 2 bis

Nog een kort staartje aan mijn vorig bericht
In 2009 zal ook de nieuwe software voor serieel datatransport,
de USB 3.0, toegepast worden in allerlei toestellen waar gegevensuitwisseling van pas komt.
Met die nieuwe software zal het transport van gegevens met een factor 10 versnellen.
Het gegevenstransport zal een snelheid kunnen halen van maximaal 4,8 Gb/s oftewel 600 MB/s.
Let eens op kinderen: Gb staat voor 1 miljard bit en MB staat voor 1miljoen byte. En 1 byte = 8 bit. Dus 4,8 Gb gedeeld door 8 = 0,6 GB = 600 MB. Zie je wel dat het klopt!
Of die snelheid ook gehaald zal worden, zal afhangen van de gebruikte verbindingskabels: alhoewel de koperen exemplaren nog bruikbaar zullen zijn, zal de maximale snelheid slechts bereikbaar zijn met optische verbindingen (glasvezel).
Het stroomverbruik zal ook beduidend lager liggen
waardoor b.v. de USB-poorten op PC's zelf voor voldoende vermogen kunnen zorgen.
Als je nu op een USB 2.0-poort van een PC een USB-hubje aansluit moet je dit hubje meestal via een externe spanning voeden omdat de PC onmogelijk meerdere USB-aansluitingen op één poort van voldoende stroom kan voorzien.

Allez vooruit: weeral sneller en zuiniger. We moeten niet altijd klagen...

zondag 28 december 2008

Eindejaarslijstjes 2

De technologische evolutie gaat gestaag door. In 2008 zijn er merkwaardige en dikwijls nog weinig bekende stappen gezet.
Wie heeft er al gehoord van de eetbare chip en ik bedoel hier niet die met zout of paprika? Binnenkort gaat het licht op groen en dan kan via zo'n ingeslikt stukje elektronica het functioneren van organen beter opgevolgd worden.
En ken je de memristor al die in de loop van 2008 in de laboratoria van HP werd ontwikkeld? De memory transistor is goed op weg om tot de fundamentele elektronicabouwstenen te gaan horen samen met de weerstand, de condensator en de inductiespoel. De memristor zal zorgen voor nog snellere en energiezuinigere computergeheugens.
Maar zowel de eetbare chip als de memristor zijn nog te exotisch om al tot de echte doorbraken van 2008 gerekend te worden. Ze zullen de volgende jaren pas echt aan de oppervlakte komen.

Wat volgens mij dit jaar wel heel duidelijk is doorgebroken is de USB-stick met flashgeheugen.
Bijna iedereen die met een PC werkt heeft wel zo'n stickje om bestanden, foto's, muziek op te slaan en uit te wisselen.
Waar is de tijd van de goede oude floppy?
Het flashgeheugen in zo'n stickje behoort tot de zogenaamde niet-vluchtige geheugens, d.w.z. dat de geheugenwerking behouden blijft als het niet onder spanning staat.
De "flash" in de naam wijst op de mogelijkheid om dit geheugen zeer snel (in één flits) geheel of gedeeltelijk te wissen. Nadien kan het (her)beschreven worden, maar dit gaat spijtijg genoeg veel minder snel.
Het grote voordeel van die flashstickjes is duidelijk: klein, robuust, geen bewegende delen en een behoorlijk grote opslagcapaciteit (orde van meerdere gigabytes = miljarden bytes) en relatief goedkoop.
Ik denk er nu aan dat mijn allereerste PC-tje uit 1981, mijn klein lief ZX-81-ske dat ik nog steeds op zolder bewaar, een intern geheugen had van 1 kilobyte = 1000 bytes en een externe geheugen-module van 16 kilobyte = 16.000 bytes! En toch waren we toen blij dat we al een computerke hadden waarmee we in onze wetenschapslessen konden experimenteren.
Computer, een magisch begrip...25 jaar geleden. Nu doodgewone kost!

zaterdag 27 december 2008

Eindejaarslijstjes 1

De tijd tussen Kerstmis en Nieuwjaar is klassiek de periode van jaaroverzichten en van lijstjes met de beste van dit en de slechtste van dat.
Ik ga mij hier ook aan zo'n kort lijstje wagen.
En aangezien ik qua vorming en interesse toch vooral een techneut ben, wil ik het even hebben over de sterkste technologische doorbraken in 2008.
Volgens mijn bescheiden mening is GPS er zeker één van.
De verkoop van GPS-toestellen voor autonavigatie is in de loop van het voorbije jaar exponentieel gegroeid. Zelfs de grootste sceptici onder mijn familie en vrienden zijn in 2008 bezweken (de meeste toch, maar er zullen altijd nakomertjes zijn...) en rijden nu met een doosje rond dat hun duidelijk maakt hoe en waar ze in het donker moeten afslaan om zonder kleerscheuren en ellenlang zoeken van Romershoven naar b.v. Langenordnach im Schwarzwald te reizen.
GPS (Global Positioning System) bestaat nochtans al lang. Het systeem is in het Amerikaanse leger operationeel sinds 1978 en voor commercieel gebruik vrijgegeven in 1993. Maar dit jaar is de integratie van de elektronica die in staat is om de zwakke signalen van de navigatiesatellieten op te vangen, enorm toegenomen. GPS-systemen zijn sinds dit jaar niet alleen te vinden in echte personal navigators, maar ook in mobiele telefoons, in iPhones, in laptops, in notebooks en...in enkelbanden van geïnterneerden. Deze "boom" in de integratie van GPS heeft alles te maken met de verderschrijdende miniaturisatie van de elektronica en de daling van de kostprijs van de noodzakelijke chips.
De nauwkeurigheid van de positiebepaling is op dit ogenblik nog beperkt tot 5 à 10 meter. Het tegenwoordige globale positiesysteem werkt met een set van 24 (militaire) satellieten die gelijkmatig verdeeld rond de aarde draaien:

Voor meer nauwkeurigheid is een nieuwe generatie navigatiesatellieten nodig die op een efficiëntere wijze radiosignalen uitzenden. Met die moderne satellieten zou de nauwkeurigheid toenemen tot 50 cm! De lancering van de eerste van die "drie-frequentie-satellieten" is voorzien voor 2009.
Maar ook aan de kant van de ontvangers is er een evolutie op komst. De nieuwe generatie, zogenaamde hybride-ontvangers, verwerken niet alleen de satellietsignalen, maar ook signalen afkomstig van TV-, radio- en GSM-masten in de buurt. De gezamenlijke verwerking van al die signalen kan een merkelijke verbetering van de nauwkeurigheid opleveren. Door het plaatsen van zenders op verschillende hoogten in flatgebouwen en op andere locaties die op verschillende hoogteniveaus gelegen zijn, hoopt men ook het probleem van de hoogtebepaling te kunnen oplossen: de GPS maakt je dan niet alleen duidelijk in welke straat je loopt, maar ook op de hoeveelste verdieping van het gebouw waarin je vrouwtje (of mannetje) centjes aan het spenderen is...
Oudjes onder ons, weet je het nog: "God ziet mij, hier vloekt men niet". Meer dan ooit waar, maar nu is het eerder "Big Brother is Watching You".

P.S.: wil je meer weten over hoe GPS werkt, dan je b.v. dit YouTube-filmpje eens bekijken. Het is in het Engels, niet zo eenvoudig maar wel degelijk. Of anders moet je maar eens "rondgoogelen"

woensdag 24 december 2008

Zalig Kerstfeest!

Maar de engel zei:’ Schrik niet, herders, want ik heb een goede boodschap voor u, een grote vreugde voor het hele volk.
Vandaag is in de stad van David uw redder geboren; hij is de Messias, de Heer.
Dit is het teken voor u: u zult een kind vinden, dat in doeken is gewikkeld en in een voerbak ligt.’ (Lc 2, 10-12).

Maak er een vredevol, gelukkig en hoopvol Kerstfeest van!

dinsdag 23 december 2008

Fysicales: resonantie

Bij de inhuldiging van de London Millennium Bridge op 10 juni 2000, begon het dek van deze moderne voetgangersbrug duidelijk te trillen onder de voetstappen van de 90.000 wandelaars die op de openingsdag over de brug trokken.


Men dacht oorspronkelijk dat dit een resonantie-effect was als gevolg van het in cadans stappen van een deel van de voetgangers.
Deze week lees ik in de Scientific American dat ingenieurs van de Royal Society via computersimulaties hebben aangetoond dat het niet eens nodig is dat er in candans gestapt wordt om een brugdek in resonantie te krijgen. Van zodra het dek een beetje horizontaal beweegt gaan wandelaars hun voeten wat meer zijwaarts plaatsen om hun evenwicht te behouden. Daardoor wordt hun gewicht anders verdeeld over hun beide voeten en blijkbaar is die herverdeling van het gewicht voldoende om de trilling in de brug te versterken, zelfs als de wandelaars niet in cadans marcheren.
Het hele verhaal deed me onwillekeurig terugdenken aan het filmpje over de desastreuse resonantie in 1940 in de Tacoma Narrows Bridge (in de staat Washington USA) tengevolge van windstoten met een frequentie die samenvalt met een eigenfrequentie van de brug.
Dat filmpje heb ik jaren aan een stuk gebruikt in mijn fysicalessen in het 6de jaar middelbaar om aan te tonen welke krachten er door resonantie kunnen opgewekt worden.
Met enige heimwee naar vervlogen jaren wil ik het jullie ook nog eens laten zien.


maandag 22 december 2008

De kerstboomcluster

Diep in het heelal zijn de merkwaardigste configuraties waar te nemen.
De schitterende collectie sterren op de foto hierboven is de zogenaamde Kerstboomcluster in het sterrenbeeld Eenhoorn dat in ons melkwegstelsel ligt op 2600 lichtjaren van ons af.
Deze cluster werd pas in de 18de eeuw ontdekt. Door de geavanceerde opnametechnieken met de 2.2-meter Max Planck Society/ESO-telescoop van het La Silla obeservatorium in de Atacamawoestijn (zoek maar eens met Google Maps!) krijgen we er nu een schitterend beeld van. De hele cluster is een echte kraamkamer voor nieuwe sterren en vooral het gebied tussen de bovenste helderste ster en de top de van kegel wordt door astronomen druk bestudeerd om meer te weten te komen over hoe een ster geboren wordt.
Christmas, a new star is born...

zaterdag 20 december 2008

Zaterdags quizje

Na het vrijdags spelletje nu een zaterdags quizje.
Het onvolprezen Google Maps zorgt weer voor het decor.

Als je op de kaart hierboven klikt kom je op de website terecht.
Kies je voor de quiz over hoofdsteden, dan zie je op de kaart gele letters die samen een anagram vormen van de naam van de hoofdstad van een land (in het Engels weliswaar).
Als je de hoofdstad denkt te kennen klik je op de die letter die de ligging van die hoofdstad aangeeft en...bingo!
De foto links langs de kaart geeft je een hint. Dat hopen we toch.
Haal dus je aardrijkskunde kennis maar boven en/of leer (veel) bij...

Alt+Shift

Is het u ook al overkomen dat je toetsenbord plots van Azerty naar Qwerty overschakelt? Mij wel. Daarnet nog. Een snelle Google om dat gedoe op te lossen leidde mij regelrecht naar de Vlaamse Clickx-site, waar de remedie voor het grijpen lag: druk gelijktijdig de Alt- en de Shifttoets in en je zit weer in Azerty!
Let op: als je (zoals ik) meerdere toetsenborden geïnstalleerd hebt. Dan toggelt Alt+Shift door al die toetsenborden heen. Je moet dan even controleren of er al bent!

vrijdag 19 december 2008

Vrijdag spelletjesdag

Zolang de voorraad strekt probeer ik op vrijdag een spelletje aan te bieden dat steunt op de basiswetten van de fysica (meestal mechanica).
Ik heb weer een mooi exemplaar gevonden, maar het formaat in dit blogvenstertje is nogal klein.
Wil je het spel op groter formaat, klik dan hier.
Je weekend kan weer niet meer stuk (denk ik toch)...

donderdag 18 december 2008

Chocolade hmm (redelijk) gezond!

De lijst van zondevrije snabbeltjes groeit maar verder.
Herinner je mijn blogbericht van 23 november over de gunstige polyfenolen in rode wijn. En over koffie en thee zijn er ook al gelijkaardige positieve berichten.
Komt daar nu toch wel chocolade bij zeker! Ook zo’n zwakte van mij.

Ik lees een artikel van prof. Joe Vinson, een ultiem specialist terzake, die stelt dat chocolade relatief goed is voor onze gezondheid. Chocolade heeft immers plantaardige roots en planten zijn bij uitstek producenten van de anti-oxiderend-werkende polyfenolen. Joe Vinson komt in zijn onderzoek tot de bevinding dat chocolade tsjokvol zit met polyfenolen. Hij vond dat een reep melkchocolade meer dan 300 mg polyfenolen bevat, evenveel als alle polyfenolen samen die we met een “klavertje-4-dieet” dagelijks aan groenten en fruit verorberen. In zwarte chocolade is dat zelfs dubbel zoveel.
Scheikundige Harold Schmitz van M&M Mars (dus misschien een beetje parti pris) heeft daarenboven aangetoond dat flavonoïden (een subklasse van de polyfenolen) in chocolade slechte cholesterol kunnen neutraliseren.
Toch nog wat roet in de chocolade gooien: het goedje blijft rijk aan verzadigde vetten en levert een pak calorieën.
Maar we gaan toch heerlijke, relatief gezonde dagen tegemoet bij een fluwelen gas wijn en een verrukkelijk brokje van de bruine lekkernij.
Ge moet de Mignonnetjes maar niet meer verstoppen Mia!

Toen de dieren nog spraken

Volgend week komen de mensen aan de beurt. Nu mogen de dieren jullie al een Vrolijke Kerst wensen!


woensdag 17 december 2008

Van Georges Washington tot Barack Obama

Via mijn Romershovense e-mailmakkers kreeg ik gisteren een prachtig filmpje binnen dat in één grote morphingscène alle 44 Amerikaanse presidenten voorstelt.
Echt de moeite waard vind ik. Dit wil ik jullie niet onthouden. Dank u Paula!

maandag 15 december 2008

Kloten

Olala! Ik gebruik hier echt geen schunnig woord! Ik heb het hier over het vliegveld van Zürich!
In het verlengde van mijn bericht van gisteren kan je eens
in realtime (!!!) gaan kijken hoe het vliegverkeer naar en van het vliegveld met "die naam" eruit ziet. Klik maar eens op onderstaand kaartje.

Het gaat hier om een ongelooflijk knappe toepassing van Google Maps door de ZHAW (Zürich University of Applied Sciences).
De reële positie van elk vliegtuig wordt door een klein vliegtuigicoontje weergegeven. Klik je erop dan krijg je informatie over het vliegtuig en de vlucht.
De vluchtweg van ieder vliegtuig is aangegeven met een gekleurde lijn waarbij de kleur een indicatie is van de hoogte waarop het vliegtuig vliegt (zie de hoogtebalk links onderaan op de kaart). Je kan zoals bij elke Google Map inzoomen, kaart-, satelliet- of hybridebeeld bekijken. Als je b.v. maximaal inzoomt boven het vliegveld, krijg je de start- en landingsbanen perfect in beeld.
Links onderaan het scherm kan je nog allerlei instellingen doen. Als je b.v. tracking instelt en een vliegtuig aanklikt, kan je in principe dat vliegtuig op heel zijn vlucht blijven volgen.
Hoed af voor dit zeer sterk staaltje programmeerkunst in de schitterende applicatie die Google Maps is.
Amaai mijn vliegveld van Zürich...

zondag 14 december 2008

Zie ze vliegen

Wie in Zaventem een vlucht neemt zal al wel gemerkt hebben dat op deze nog relatief kleine luchthaven per dag toch heel wat vliegtuigen opstijgen. Hoe druk moet het totale vliegverkeer boven boven Europa wel niet zijn?
Ik vond vandaag op YouTube een filmpje dat dit vliegverkeer boven Europa simuleert gedurende een periode van 24 uur, op basis van gegevens verstrekt door de Europese luchthavens.
Ongelooflijk en hoedje af voor de verkeersleiders die dat allemaal in goede banen moeten leiden!

zaterdag 13 december 2008

Let op voor de weerwolven

Ga vanavond eens buiten kijken. Het weerbericht voorspelt een heldere vrieslucht en op het noordelijk halfrond is de grootste volle maan in 15 jaar te zien! Maar let op voor de weerwolven vannacht, want dit is ook hun moment!
Omdat de maan langs een ellipsvormige baan rond de aarde draait, varieert de afstand van de maan tot de aarde. De maan toert in 28 dagen rondom ons en ze passeert dus wel maandelijks door een dichtste punt, maar omdat de ellipsvormige baan niet perfect is en deuken vertoont, zijn sommige dichtste punten dichter dan andere. Vanavond is er zo'n ultradicht punt: het dichtste sinds 1993, waardoor ze 14% groter en 30% helderder lijkt dan bij andere volle manen.
Voor het volgende zeer-dichtbij-punt moet je nog 8 jaar wachten tot 2016. Mis het dus niet!
En nog iets: dit moment zorgt ook voor een hogere vloed dan normaal.

Haal ook maar eens je verrekijker boven en bewonder onze schitterend grote aardwachter!

vrijdag 12 december 2008

Snijden waar het kan

't Is vrijdagnacht kwart vóór één. Hoog tijd voor een fysicaspelletje. Stoor je niet aan de inleidende reclame en klik op play, continue, play tot Splitter tevoorschijn komt.
Splitter is een spel waarbij je door snijden waar het kan en op het juiste moment, het gele wezentje in het bruine holletje moet krijgen, rekening houdend met de basiswetten van de mechanica. Als het gele wezentje onderweg sterren opeet krijg je extra punten.
En denk eraan: je niet enerveren maar je amuseren!

woensdag 10 december 2008

Gaat het hier regenen vandaag?

Ik vond vandaag een leuke en misschien ook nuttige site.
Wil je het antwoord op de prangende vraag: gaat het hier regenen vandaag? Klik hier maar eens en je krijgt meteen het antwoord (in het Engels) in dikke letters op je scherm.

Uw woonplaats wordt door de site gedetecteerd op basis van je IP-adres.
Als de gedetecteerde locatie niet helemaal juist is, kan je een correctie invoeren.
Voor de gelovigen: te raadplegen vóór je gaat wandelen of fietsen of als alibi om het gras niet te moeten maaien, de was niet te moeten ophangen, de haag niet te moeten scheren,...
Voor de ongelovigen: loop maar naar Deboosere verdomme!

dinsdag 9 december 2008

Kerstletter


en Word-tip in het teken van deze wenskaartentijd.

Misschien wil je ook je kerst- en nieuwjaarswensen met een prachtig versierde beginletter verluchten. Je hebt misschien zoals ik, een kalligrafist(e) in huis? Dan ben je er al!
Maar als je er alléén voorstaat komt Word je ter hulp.
Selecteer de alinea die je van zo’n initiaal wil voorzien.
Ga dan naar het menu OPMAAK en kies DECORATIEVE INITIAAL. Daar kan je kiezen tussen IN TEKST en IN MARGE.
Wil je een middeleeuws effect bekomen, dan zijn de lettertypes Book Antiqua en French Script MT een goede keuze.
In het veld AANTAL REGELS OMLAAG stel je in hoe ‘diep’ de initiaal mag komen, en in AFSTAND TOT TEKST bepaal je de tussenruimte tussen de initiaal en de meest linkse tekst van je alinea.
Proberen maar! Ik kan je verzekeren dat het resultaat in Word beter is dan wat je hier bovenaan in dit HTML-bericht ziet.

zaterdag 6 december 2008

Hij kwam!

De goede Sint is ons huisje niet voorbijgereden. We zijn beloond.
Ik met een paar nieuwe tressé-schoenen, Mia met een erg interessant boek "Folklore en volkswijsheden in Nederland en Vlaanderen" van K. ter Laan - uitgeverij Het Spectrum.
Mia kan met mijn schoenen niets aanvangen, ik kan wel in haar boek gaan snuisteren.
En wat vind ik over Sinterklaas: 5 kolommen kleingedrukte tekst, een schat aan informatie.
Een kleine selectie wil ik jullie niet onthouden:
  • Sinterklaas is helemaal geen oorspronkelijk christelijk feest zoals ik dacht. Het is een gekerstend heidens vruchtbaarheidsfeest
  • tot ver in de 19de eeuw mochten alleen kinderen door de Sint beloond worden en wanneer de kinderen er te oud voor werden lag er op Sinterklaasmorgen een zakje zout in hun bord of mandje: ze waren uitgezouten en mochten Sinterklaas de volgende jaren vergeten
  • vroeger werd Sinterklaas ook aanroepen door verliefde meisjes die om een minnaar vroegen.
Een rijk beladen man dus die Sinterklaas die nu gelukkig ook voor grotere kinderen op ronde gaat.

vrijdag 5 december 2008

Hij komt!

't Heerlijk avondje is eindelijk gekomen! Mijn schoentje staat al klaar. Al té stout ben ik dit jaar niet geweest. Dus vol verwachting klopt mijn hart.
Toch magnifiek hoe die traditie van pakjes- en snoepjesavond het al bijna 200 jaar volhoudt. Het in oorsprong katholieke feest is intussen volledig geseculariseerd en gecommercialiseerd. En in de Éen-soap Thuis, wil moslim Mo de Goed Heilig Man wel spelen maar niet met een mijter met kruis vooraan... En de mijter van de Sois heeft al helemaal geen kruis meer. Van recuperatie en degradatie gesproken!
Dat er in deze dagen rare klazen rondlopen is dus niet verwonderlijk:


donderdag 4 december 2008

Route 98

Veel meer nog dan van Urbanus kan ik steeds opnieuw genieten van het superkomisch sketchje van Wim Opbrouck en companie: Route 98. Een kompjoeterlesse om duimen en vingers van af te likken.
Geniet nog eens met volle teugen mee.


Urbanus

Daarnet in de Rode Loper was te zien hoe Urbanus een verzamelbox met (al?) zijn optredens voorstelde. Hij zal daar weer wel een mooie cent aan verdienen.
Wie van zijn humor houdt (ik ben daar soms bij) zal hier wel mee kunnen lachen:

Het klimaat verpest

Nu we toch in de klimaatveranderingssfeer zitten.
Kijk en luister eens naar dit verhaal.

Zeespiegel bis

Dit een beetje spielerei van mijnentwege: ik doe een poging om de Google Map uit vorig bericht rechtstreeks in dit venster te krijgen. Je moet nu niet meer doorklikken. Je kan hier scrollen, draggen, in-en uitzoomen. Als je verticaal scrollt kan je kiezen tussen een kaart-, satellietweergave of beide. Bij de start staat de hoogte van de zeespiegel op 7m, maar zelfs bij 3m staat Rotterdam nog onder water.
Experimenteren dus en dat kan nu terplekke!

Zeespiegel

Precies 14 dagen geleden blogde ik over de stijging van de zeespiegel tengevolge van de opwarming van de aarde.
Gisteren heb ik een schitterende toepassing van Google Maps gevonden waarop je kan nagaan hoe diep het water landinwaarts zou trekken als de zeespiegel tot op een bepaalde hoogte stijgt en er geen soort deltaplannen ontwikkeld worden om de vloed te stuiten. Je kan de hoogte van het zeepeil variëren. De gegevens waarmee gewerkt wordt zijn afkomstig van de NASA.
En oef! Hier in Romershoven zitten we nog lang veilig, zelfs met 14 m stijging worden onze tenen nog niet nat! Gent en Antwerpen staan dan wel onder water.
Klik op de kaart en experimenteer zelf maar een beetje.

woensdag 3 december 2008

Nën aa-ën oôp

Ik heb vandaag mijn leitje afgehaald op de Hoeseltse cultuurdienst.
Een mooi antiek leitje in een houten kadertje.
Weet je nog hoe we daar met snerpende griffels onze eerste lettertjes op kerfden? Ruik je ook die weeë schimmelgeur nog van dat sponsje dat ons telkens met een nieuwe lei liet beginnen?
Alleen al voor dat leitje ben ik Paul Achten mateloos dankbaar. Maar ook voor de mooie spreuk er in 't Hôessëls opgezet door Jos van de kalligrafie. En heel toepasselijk.
En morgen ga ik mij ne griffel kopen!

Versta je mij?

Bettina Gijsen mag op 13 december niet meedoen aan het Groot Dictee der Nederlandse Taal. Ik ook niet. Alhoewel Mia mij hard heeft getraind, schrijf ik nog steeds abominabel. Ik hoop dat je me toch kan begrijpen:

Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het neit uit in wlkee vloogdre de ltteers in een wrood saatn, het einge wat blegnaijrk is is dat de eretse en de ltaatse ltteer op  de jiutse patals saatn. De rset van de ltteers mgoen wllikueirg  gpletaast wdoren en je knut vrelvogens gwoeon lzeen wat er saatt. Dit kmot odmat we neit ekle ltteer op zcih lzeen maar het wrood als gheeel.

Ik zal nog maar een beetje oefenen zeker, of vserta je me tcoh?...

maandag 1 december 2008

Word-tipjes

Een nieuwe week en zelfs een nieuwe maand. Alweer de laatste van dit jaar...
Een paar Word-tipjes vandaag. Ouwe koek voor de kenners, maar misschien nuttig voor de mindere freaks:

1. Als je met een groot Wordbestand aan het werk bent, kan het gebeuren dat je twee delen van de tekst voortdurend met elkaar wil vergelijken. Voortdurend op en neer scrollen is dan vervelend. Maar je kan de tekst ook gemakkelijk horizontaal in twee delen splitsen met de toetsencombinatie CTRL+ALT+S. Er verschijnt horizontale grijze streep die je met de muis kan verplaatsen naar de plaats waar je de splitsing wil. Wil je de splitsing weg dan druk je opnieuw CTRL+ALT+S.

2. Als je in een Worddocument een foto plakt en je wil IN die foto een tekstje plaatsen dan kan dit als volgt. Klik op INVOEGEN, TEKSTVAK, en klik dan op een plaats in de foto. Meestal staat het tekstkader niet helemaal in de foto of er zelfs naast, maar je kan het gemakkelijk op de foto slepen door op de rand van het tekstvak te klikken. Je kan ook de grootte van het tekstvak aanpassen. Tik nu je tekst in. Als je een witte achtergrond wil voor je tekst, dan ben je al klaar. Maar als wil je dat de achtergrond die van de foto blijft, dubbelklik dan op de rand van het tekstvak en kies GEEN OPVULLING bij OPVULLING. Wil je geen kadertje rond de tekst, kies dan LIJN – KLEUR - GEEN LIJN .